II SA/Kr 384/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. oraz Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2026 r. znak: SKO.OŚ/4170/199/2025 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko I. oddala skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. ; II. postanawia odrzucić skargę Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w B. III. zarządza zwrócić Stowarzyszeniu "[...]" z siedzibą w B. kwotę 100 zł (sto) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Burmistrz M. postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r. znak: GK.6220.144.2024, po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia: "Budowa obwodnicy M. w ciągu DK[...]" planowanego do realizacji w miejscowościach: S. (gmina S. ), M. , G. oraz B. (gmina M. ), przez inwestora tj. Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad w Krakowie oraz określił, że w ramach oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko (dalej: "raport") powinien być wykonany zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.), dalej: "u.i.o.ś.", i powinien zawierać 38 elementów szczegółowo opisanych w postanowieniu, takich jak analizy, oceny, oszacowania, planowane sposoby prowadzenia prac, opisy i informacje. Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, art. 65 i art. 66 u.i.o.ś. oraz § 3 ust. 1 pkt 31 i pkt 62 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), dalej: "rozporządzenie". W obszernym uzasadnieniu postanowienia organ I instancji opisał stan prawny i przebieg postępowania. Przytoczył stanowiska ww. organów opiniujących, z których każdy stanął na stanowisku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Burmistrz w szczegółowy sposób odniósł się do zarzutów i wniosków składanych w trakcie postępowania – w tym dotyczących wariantów przebiegu inwestycji. Analizując parametry przedsięwzięcia będącego przedmiotem postępowania i biorąc pod uwagę uzyskane opinie organów opiniujących organ I instancji stwierdził, że zarówno usytuowanie, charakter oraz skala przedsięwzięcia nie wskazują, aby mogło ono w taki sposób oddziaływać na środowisko, że nie byłoby możliwe do realizacji pod względem warunków środowiskowych. Powyższe dotyczy tak realizacji przedsięwzięcia w wariancie preferowanym przez inwestora, jak i w przedstawionych wariantach alternatywnych. W związku z powyższym, organ prowadzący sprawę uznał za konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu. Wskazano, że raport powinien w całości uwzględniać wymogi art. 66 u.i.o.ś. oraz szczegółową analizę zagadnień wskazanych w postanowieniu, wynikającą z uzyskanych opinii organów. Dodatkowo Burmistrz wyjaśnił, z jakich przyczyn negatywnie rozpatrzył wnioski w sprawie zbadania propozycji przebiegu drogi opracowanej na zlecenie B. Forum Biznesu i zadecydował o niezastosowaniu art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. a u.i.o.ś., o co wnioskowało stowarzyszenie. Organ I instancji stwierdził, że raport pozwoli na przeprowadzenie kompleksowej oceny, w jaki sposób planowana inwestycja wpłynie na środowisko, a także pozwoli przeanalizować oddziaływanie alternatywnych rozwiązań oraz wybrać optymalny wariant przedsięwzięcia i określić środki dla zminimalizowania wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko zapewni udział społeczeństwa w postępowaniu. Społeczeństwo i inni zainteresowani będą mieć możliwość składania uwag i wniosków dotyczących planowanego przedsięwzięcia. Na ww. postanowienie Burmistrza M. z 24 kwietnia 2025 r. zażalenie złożył adwokat M. P., reprezentujący stowarzyszenia: [...] – Obwodnica M. ". Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 15 u.i.o.ś. i art. 6, art. 81 i art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), dalej: "K.p.a.", poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie w postanowieniu wariantu opracowanego przez uczestników jako wymagającego zbadania, podczas gdy wariant ten jest wariantem społecznie oczekiwanym, a jednocześnie jest wariantem racjonalnym i alternatywnym o minimalnym negatywnym oddziaływaniu na środowisko, a w konsekwencji jego włączenie w zakres przedmiotowy raportu było konieczne z uwagi na wynikający z u.i.o.ś. wymóg minimalizowania konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, co doprowadziło do wydania postanowienia nakładającego na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko w niewystarczającym zakresie, a zatem postanowienia wadliwego jako prowadzącego do powstania możliwości skutecznego podważenia decyzji środowiskowej - co jest sprzeczne z zasadami praworządności, zaufania do organów władzy publicznej i szybkości postępowania; 2. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a to w szczególności pominięcie faktu, że wariant proponowany przez uczestników stanowi wariant społecznie pożądany, stanowi wariant racjonalny i alternatywny, w tym wypełnia przesłanki umożliwiające uznanie go za obwodnicę, a także błędne utożsamianie wariantu proponowanego przez uczestników z nieistniejącym wariantem 5, pominięcie faktu braku transparentności przy zbieraniu poparcia dla wariantu 6B, pominięcie faktu, że wariant 6B - w przeciwieństwie do wariantu proponowanego przez uczestników - w maksymalnym stopniu ingeruje w środowisko naturalne, pominięcie faktu, że proponowany przez uczestników wariant jest odcinkiem najkrótszym, co minimalizuje negatywne oddziaływanie na środowisko, własność prywatną, jest uzasadniony kosztowo, w minimalnym stopniu ogranicza dostęp klientów do istniejących obiektów handlowo-usługowych oraz centrum miasta, bezpodstawne przyjęcie, że wariant proponowany przez uczestników jest wariantem niemożliwym do realizacji, bezpodstawne przyjęcie, że wariant proponowany przez uczestników koliduje z inną planowaną inwestycją - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z zarzutami zawnioskowano o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia uargumentowano powyższe zarzuty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 16 stycznia 2026 r. znak: SKO.OŚ/4170/199/2025 utrzymało w mocy opisane na wstępie postanowienie Burmistrza M. z 24 kwietnia 2025 r., jako podstawę prawną wskazując art. 88 ust. 3, art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 66, art. 69 ust. 3 i art. 70 u.i.o.ś., § 3 ust. 1 pkt 31 i pkt 62 rozporządzenia oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W uzasadnieniu postanowienia uargumentowano powyższe rozstrzygnięcie, wskazując między innymi, że organ dokonał analizy zebranych w aktach dokumentów i przedstawił wyniki tej analizy, powtarzając częściowo argumentację inwestora. Organ podkreślił jednak istotną rolę inwestora w przedmiotowym postępowaniu. Stąd też przytoczono w uzasadnieniu postanowienia odpowiedź inwestora, która stanowi szczegółową analizę zaproponowanego wariantu, z merytorycznym odniesieniem się do możliwości uwzględnienia propozycji B. Forum Biznesu. Do przedmiotowego pisma załączono załącznik stanowiący analizę zaproponowanego wariantu, z konkretnymi danymi technicznymi i graficznym przedstawieniem analizowanych elementów propozycji. Dla przykładu jedynie wskazano podniesioną przez inwestora okoliczność braku uwzględnienia konieczności budowy obiektów, przejścia m.in. nad potokiem M. , oznaczoną jako pkt 1 analizy. Wskazano w nim, że "na włączeniu do istniejącej DK[...] w M. brak uwzględnienia istniejących cieków, w tym potoku M. . Z uwagi na znaczną zlewnię potoku M. oraz informacje pozyskane od mieszkańców, iż potok zalewa nieruchomości, należy właściwie zaprojektować obiekt - dla porównania wskazujemy obiekt zaprojektowany w wariantach 1, 4 lub 5 obwodnicy (most o długości 18 m). Należy zwrócić uwagę, że w wariancie 6b dla przepustu na potoku S. o dużo mniejszej zlewni zaprojektowano przepust o wymiarach 4,0x2,9 m, co wiązało się z koniecznością podniesienia niwelety jezdni głównej o wysokość światła obiektu oraz konstrukcję obiektu i nawierzchni drogowych czyli około 3,5 m. Podniesienie niwelety drogi głównej nad potokiem M. spowoduje, że podniesie się również tarcza ronda oraz drogi łączące się z DK[...], a tym samym zaistnieje ryzyko konieczności wyburzenia obiektów w tym rejonie." W analizie wskazano również na wady propozycji w postaci braku parametrów technicznych, niwelety, sprawdzenia widoczności, problem z realizacją zaprojektowanego muru oporowego, brakiem dróg do obsługi technicznej co spowoduje brak dostępu do nieruchomości, zagrożenie kolizji z istniejącą stacją gazową wysokiego ciśnienia, kolizje ze zrekultywowanym wysypiskiem śmieci, kładką nad rzeką S. , strefą ujęć wody (zarządca tego terenu wyraził negatywne stanowisko do takiej lokalizacji drogi). Organ podkreślił, że fakt, iż stwierdzono, że inwestor w niniejszej sprawie to podmiot wyspecjalizowany i mający instrumenty i kompetencje do dokonywania szczegółowej technicznej analizy projektu inwestycji drogowej, nie stanowi o wadliwości postępowania zwłaszcza, że przedstawione przez niego dokumenty zostały przez organ przeanalizowane. Dlatego uznano, że wyjaśnienia inwestora należy uznać za wiarygodne i rzetelne. Jak wynika z art. 68 ust. 2 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazać rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania. Organ podniósł, że z użytego w tym przepisie sformułowania "organ może" wynika, że wskazanie rodzajów wariantów alternatywnych wymagających zbadania, czy zakresu i szczegółowości wymaganych danych pozwalających scharakteryzować przedsięwzięcie, rodzajów oddziaływań oraz elementów środowiska wymagających szczegółowej analizy, czy w końcu zakresu i metody badań pozostawiono uznaniu organu prowadzącego postępowanie. Jest oczywiste, że działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności. W przedstawionym stanie prawnym ramy te wyznacza usytuowanie, charakter przedsięwzięcia, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy. W ocenie Kolegium w przypadku wariantu proponowanego przez strony postępowania ramy te wyznacza również zasadność i sens badania wariantu nie realizującego celu jaki przyświecał zaplanowanej inwestycji. Jeśli chodzi o dokonanie analizy możliwych konfliktów społecznych to organ dokładnie przeanalizował możliwość nałożenia obowiązku badania wariantu przebiegu drogi proponowanego przez B. Forum Biznesu w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uwzględnił różne stanowiska. Z uwagi na charakter postępowania drugoinstancyjnego Kolegium przeanalizowało całość postępowania i prawidłowość wydanego w konsekwencji rozstrzygnięcia i nie znalazło podstaw do jego wyeliminowania z obrotu. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wyrażonymi w kodeksie postępowania administracyjnego oraz regulacjami ustawy o udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W szczególności warto wskazać na zakres zebranego materiału dowodowego i zagwarantowanie udziału w postępowaniu stronom postępowania. O podjęciu każdej czynności w sprawie organ informował w drodze obwieszczenia. W uzasadnieniu postanowienia odniesiono się do wszelkich zgłaszanych w toku postępowania wniosków i uwag. Pozyskano wymagane prawem opinie. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 16 stycznia 2026 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły dwa podmioty: B. Forum Biznesu oraz Stowarzyszenie "[...] – obwodnica M. ", reprezentowane przez adwokata M. P.. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niezasadne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem zasad prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, polegającym na: zaniechaniu wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez bezkrytyczne przyjęcie za inwestorem, że wariant społeczny jest "niemożliwy do realizacji" lub "koliduje z innymi inwestycjami", bez przeprowadzenia w tym zakresie samodzielnej i obiektywnej weryfikacji dowodowej; błędnym utożsamieniu wariantu społecznego z nieistniejącym "wariantem 5", co świadczy o braku rzetelnej analizy przedłożonej przez skarżących dokumentacji planistycznej; pominięciu istotnych okoliczności faktycznych dotyczących parametrów wariantu społecznego (najkrótszy odcinek, minimalizacja ingerencji w własność prywatną i środowisko) oraz braku transparentności przy zbieraniu poparcia dla wariantu 6B; dowolnym przyjęciu, że warianty inwestora wyczerpują wymóg analizy wariantowej, podczas gdy stanowią one jedynie modyfikację tego samego założenia, w przeciwieństwie do wariantu społecznego będącego rzeczywistą i racjonalną alternatywą; co doprowadziło do sytuacji, w której organ II instancji usankcjonował arbitralne określenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko, uniemożliwiając obiektywne porównanie wariantów na dalszym etapie postępowania. 2) art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b oraz pkt 15 u.i.o.ś., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że organ posiada kompetencję do arbitralnego pominięcia wariantu społecznego na etapie określania zakresu raportu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów, dokonana w świetle zasady przezorności oraz zasady minimalizacji konfliktów społecznych, obliguje organ do włączenia do zakresu oceny wariantu, który jest technicznie racjonalny, alternatywny pod względem lokalizacyjnym i stanowi jedyną merytoryczną odpowiedź na zdiagnozowany, głęboki konflikt społeczny, co w konsekwencji doprowadziło do określenia zakresu raportu w sposób niewystarczający dla dokonania rzetelnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie postanowienia poprzedzającego, tj. postanowienia Burmistrza z 24 kwietnia 2025 r. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosków skargi uargumentowano podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazało, że już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, do akt sprawy w dniu 28 stycznia 2026 r. wpłynęło pismo Rady Mieszkańców M. (bez podpisu), w którym zawarto argumentację za przyjęciem do realizacji wariantu wskazanego przez inwestora i w którym podkreślono, że większość mieszkańców również popiera wariant preferowany przez GDDIK. Pisma podobnej treści znajdują się również w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję czy postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sprawa niniejsza została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W wyniku kontroli zaskarżonego postanowienia, zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd: oddalił skargę Stowarzyszenia B. Forum Biznesu z siedzibą w B. ; odrzucił skargę Stowarzyszenia "[...] - obwodnica M. " z siedzibą w B. ; zarządził zwrócić Stowarzyszeniu "[...] - obwodnica M. " z siedzibą w B. [...] zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, bowiem odpowiada ono prawu, a zarzuty strony skarżącej są niezasadne. Kontrola Sądu w niniejszej sprawie dotyczyła postanowienia Kolegium z 16 stycznia 2026 r. utrzymującego w mocy opisane na wstępie postanowienie Burmistrza z 24 kwietnia 2025 r., nakładające na podstawie art. 63-66 u.i.o.ś. obowiązek przeprowadzenia przez inwestora GDDKiA w Krakowie oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia "Budowa obwodnicy M. w ciągu DK[...]" oraz określające, że w ramach oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia raport powinien być wykonany zgodnie z art. 66 u.i.o.ś. i powinien zawierać 38 elementów wskazanych w postanowieniu, czyli analizy, oceny, oszacowania, planowane sposoby prowadzenia prac, opisy i informacje. Wobec argumentacji skargi należy podkreślić, że zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego. Sąd aprobuje przy tym rozstrzygnięcie i ocenę prawną organu co do istotnych jej elementów, wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Należy także stwierdzić, że stan faktyczny przedstawia się tak, jak to wskazał organ II instancji. Ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które w uzasadnieniu decyzji zostały powołane, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie budzą przy tym istotnych zastrzeżeń co do ich prawidłowości. Zaznaczyć trzeba, że Sąd w pkt II wyroku postanowił odrzucić skargę Stowarzyszenia "[...] – obwodnica M. " z siedzibą w B. ze względu na brak uiszczenia w terminie wpisu od skargi. W pkt III natomiast Sąd zarządził zwrot kwoty 100 zł uiszczonej po terminie tytułem wpisu. Powyższe rozstrzygnięcia Sąd uzasadnił odrębnie w uzasadnieniu postanowienia (pkt II i III sentencji wyroku). Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że – wbrew zarzutom rozpoznawanej skargi Stowarzyszenia B. Forum Biznesu z siedzibą w B. - zaskarżone postanowienie zostało wydane po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego, w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu administracyjnym. Spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., a treść uzasadnienia postanowienia świadczy o tym, że jego wydanie poprzedziło wystarczająco dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 K.p.a.). Ocena ta, wbrew zarzutom skargi, nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w postanowieniu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Podstawę prawną postanowień organów orzekających w tej sprawie stanowiły przede wszystkim przepisy u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania skarżonego postanowienia (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm.). Jak słusznie wskazał organ II instancji, zgodnie z treścią art. 63 ust. 1 u.i.o.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria: 1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem: a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie, b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi, d) emisji i występowania innych uciążliwości, e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianami klimatu, f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie, g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji; 2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające: a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek, b) obszary wybrzeży i środowisko morskie, c) obszary górskie lub leśne, d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych, e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody, f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia, g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, h) gęstość zaludnienia, i) obszary przylegające do jezior, j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej, k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe; 3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z: a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, c) charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania, d) prawdopodobieństwa oddziaływania, e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania, f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, g) możliwości ograniczenia oddziaływania. W świetle zaś art. 62 ust. 1 u.i.o.ś. w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, b)dobra materialne, c) zabytki, ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, e) dostępność do złóż kopalin; 1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; 1b) podatność danego przedsięwzięcia na zmiany klimatu; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. Stosownie z kolei do treści art. 63 ust. 4 u.i.o.ś. w ww. postanowieniu organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68 ustawy, czyli określając zakres raportu, uwzględnia się stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych (art. 68 ust. 1 u.i.o.ś.). Organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko: 1) odstąpić od wymagań co do zawartości raportu, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4, 13, 15 i 16; nie dotyczy to dróg publicznych oraz linii kolejowych - będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) wskazać: a) rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania, b) zakres i szczegółowość wymaganych danych pozwalających scharakteryzować przedsięwzięcie, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy, c) zakres i metody badań (art. 68 ust. 2 u.i.o.ś.). Z kolei w myśl art. 66 ust. 1 u.i.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz elementy szczegółowo wskazane w tym przepisie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje kwalifikacja spornego przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagane jest sporządzenie oceny odziaływania na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia). Natomiast argumentacja skargi sprowadza się do postawienia organowi zarzutów, jakoby wadliwie nie wziął w obręb analizy "wariantu społecznego" forsowanego przez stronę skarżącą jako najkrótszy odcinek minimalizujący ingerencję w własność prywatną i środowisko za "niemożliwy do realizacji" lub "kolidujący z innymi inwestycjami", bez przeprowadzenia w tym zakresie samodzielnej i obiektywnej weryfikacji dowodowej oraz błędnym utożsamieniu "wariantu społecznego" z nieistniejącym "wariantem 5". Według skarżącej warianty inwestora stanowią jedynie modyfikację tego samego założenia, w przeciwieństwie do "wariantu społecznego" będącego rzeczywistą i racjonalną alternatywą. Zdaniem skarżącej organy arbitralnie pominęły wariant społeczny na etapie określania zakresu raportu, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów dokonana w świetle zasady przezorności oraz zasady minimalizacji konfliktów społecznych, obliguje organ do włączenia do zakresu oceny wariantu, który jest technicznie racjonalny, alternatywny pod względem lokalizacyjnym i stanowi jedyną merytoryczną odpowiedź na zdiagnozowany, głęboki konflikt społeczny. W konsekwencji skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów postępowania mające polegać na nierzetelnym rozpatrzeniu materiału dowodowego. W istocie skarżąca zatem nie tyle kontestuje treść zaskarżonego postanowienia co do zakresu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia przyjętych wariantów W2, W4 i W6b, a jedynie zarzuca nieprzyjęcie do analizy i oceny forsowanego przez siebie przebiegu inwestycji, w tym upatrując niekompletności postanowienia. Odnosząc się do zarzutów i wniosków skargi należy wskazać, że nie zasługują one na uwzględnienie. Uzasadnienie takiej oceny skargi warto poprzedzić kilkoma uwagami na temat celów, jakim służy instytucja nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania inwestycji na środowisko, a to realizacji konstytucyjnego obowiązku organu ochrony środowiska. Realizując ten obowiązek organ wyrażając zgodę na realizację przedsięwzięcia określa jednocześnie warunki, których spełnienie zapewni ochronę środowiska, umożliwiając jednocześnie inwestorowi realizację jego zamierzenia. W wyniku nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania inwestycji na środowisko inwestor zobowiązany będzie przedłożyć raport, którego treść jest determinowana postanowieniem wydanym na podstawie art. 63 u.i.o.ś. Raport o odziaływaniu inwestycji na środowisko umożliwia ocenę odziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Powinien zatem uwzględniać, w ramach zakreślonych przez przepisy prawa, wszystkie te aspekty, które pozwolą na dokonanie pełnej, kompleksowej oceny wpływu zamierzenia na środowisko. Zauważyć przy tym należy, że każde przedsięwzięcie jest inne z uwagi na jego umiejscowienie i elementy środowiska, na które może wpływać. W rezultacie w ramach zakreślonych przepisami prawa treść postanowienia, a co za tym idzie raportu, jest zindywidualizowana i zrelatywizowana do tych charakterystycznych dla danego przedsięwzięcia elementów. Wiedzę o tych uwarunkowaniach organ czerpie m.in. z karty informacyjnej przedsięwzięcia, ale także ze stanowiska organów wyspecjalizowanych opiniujących zgodnie z art. 64 u.i.o.ś. oraz własnych ustaleń. W orzecznictwie wskazuje się, że treść art. 63 u.i.o.ś. należy odczytywać w kategorii wytycznych dla organu prowadzącego postępowanie, które służą do przeprowadzenia prawidłowej oceny materiału dowodowego dotyczącego stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (por. wyrok NSA z 17 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 820/16). W kontekście rozpoznawanej sprawy i zarzutów skargi należy także zwrócić uwagę na treść art. 68 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że pozostawiono uznaniu organu, czy nałoży na wnioskującego o decyzję środowiskową dodatkowe obowiązki, czy też nie (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r. sygn. II OSK 346/15). W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał za zasadne nałożenie obowiązku sporządzenia raportu, dodatkowo akcentując szczególne okoliczności opisane przez organy opiniujące. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organ II instancji, po rozpoznaniu zażalenia, którego zarzuty były zbieżne z zarzutami skargi, prawidłowo zaakceptował postanowienie Burmistrza z 24 kwietnia 2025 r. Nakładając obowiązek przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko zamierzenia inwestycyjnego organy środowiskowe nie wykroczyły poza zakres wyznaczony przepisami prawa materialnego wynikający z art. 62 i art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 u.i.o.ś. W odpowiedzi na zarzut arbitralnego działania organu, należy zauważyć, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium zawarto wyniki analizy zebranych w aktach dokumentów. Nie ma tu mowy o bezkrytycznym powtórzeniu argumentacji inwestora. Powyższe nie neguje istotnej i szczególnej roli inwestora (zwłaszcza takiego jak GDDKiA) w przedmiotowym postępowaniu. Stąd też należy zaakceptować przytoczenie w postanowieniu odpowiedzi inwestora i uznać to za zasadne, bowiem odpowiedź ta stanowi rzetelną i szczegółową analizę zaproponowanego wariantu z merytorycznym odniesieniem się do możliwości uwzględnienia propozycji B. Forum Biznesu. Do ww. pisma załączono załącznik stanowiący analizę zaproponowanego wariantu z konkretnymi danymi technicznymi i graficznym przedstawieniem analizowanych elementów propozycji. Dla przykładu jedynie wskazano podniesioną przez inwestora okoliczność braku uwzględnienia konieczności budowy obiektów, przejścia m.in. nad potokiem M. , oznaczoną jako pkt 1 analizy. Wskazano w nim, że "na włączeniu do istniejącej DK[...] w M. brak uwzględnienia istniejących cieków, w tym potoku M. . Z uwagi na znaczną zlewnię potoku M. oraz informacje pozyskane od mieszkańców, iż potok zalewa nieruchomości, należy właściwie zaprojektować obiekt – dla porównania wskazujemy obiekt zaprojektowany w wariantach 1, 4 lub 5 obwodnicy (most o długości 18 m). Należy zwrócić uwagę, że w wariancie 6b dla przepustu na potoku S. o dużo mniejszej zlewni zaprojektowano przepust o wymiarach 4,0 x 2,9 m, co wiązało się z koniecznością podniesienia niwelety jezdni głównej o wysokość światła obiektu oraz konstrukcję obiektu i nawierzchni drogowych czyli około 3,5 m. Podniesienie niwelety drogi głównej nad potokiem M. spowoduje, że podniesie się również tarcza ronda oraz drogi łączące się z DK[...], a tym samym zaistnieje ryzyko konieczności wyburzenia obiektów w tym rejonie." W ww. analizie wariantu skarżącej wskazano również na liczne wady propozycji w postaci np. braku parametrów technicznych, niwelety, sprawdzenia widoczności, problem z realizacją zaprojektowanego muru oporowego, brakiem dróg do obsługi technicznej co spowoduje brak dostępu do nieruchomości, zagrożenie kolizji z istniejącą stacją gazową wysokiego ciśnienia, kolizje ze zrekultywowanym wysypiskiem śmieci, kładką nad rzeką S. , strefą ujęć wody (zarządca tego terenu wyraził negatywne stanowisko do takiej lokalizacji drogi). Nie należy zapominać, że inwestor w niniejszej sprawie to podmiot wyspecjalizowany, mający instrumenty i kompetencje do dokonywania szczegółowej technicznej analizy projektu inwestycji drogowej. Wzięcie powyższego przez organy pod uwagę nie może samo z siebie stanowić o wadliwości postępowania. Podkreślić jednocześnie trzeba, że przedstawione przez inwestora dokumenty zostały realnie przez organ przeanalizowane, czemu dały one wyraz w uzasadnieniach swoich postanowień. Dlatego zasadnie organy uznały i wykazały, że wyjaśnienia inwestora są wiarygodne i rzetelne. Sąd podziela również ocenę Kolegium, że w myśl art. 68 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. określając zakres raportu organ ma prawo ocenić, że wariant proponowany przez strony postępowania nie realizuje celu, jaki przyświecał zaplanowanej inwestycji, a zatem jego badanie i ocena takiego wariantu nie przedstawiają się jako zasadne i sensowne w niniejszej sprawie. Wbrew stanowisku skarżącej, organy dokładnie przeanalizowały możliwość nałożenia obowiązku badania wariantu przebiegu drogi proponowanego przez B. Forum Biznesu w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uwzględniły też stanowisko mieszkańców zawartych w pismach w aktach sprawy, za przyjęciem do realizacji wariantu wskazanego przez inwestora. Za bezpodstawny należy również uznać zarzut fikcyjnej alternatywności badanych wariantów, skoro różnią się one nie tylko długością i miejscem włączenia w sieć istniejących dróg, ale nawet biegną częściowo po różnych stronach biegu rzeki S. i linii kolejowej. Warianty 1-6, a także 2, 4 i 6b, różnią się w istotny sposób stanowiąc wobec siebie realną alternatywę. Strony postępowania mogą brać udział w dalszym jego toku zachowując wpływ na ostateczny wybór jednego z tych wariantów. Ponownie podkreślić należy, że organy prawidłowo zagwarantowały w sprawie stronom postępowania czynny w nim udział. O podjęciu każdej czynności organy informowały strony w drodze obwieszczenia. W uzasadnieniu postanowienia, wbrew zarzutom skargi, odniesiono się do wszelkich zgłaszanych w toku postępowania wniosków i uwag mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Pozyskano wszystkie wymagane prawem opinie, a ich merytoryczną treść uwzględniono szczegółowo formułując zakres koniecznego do sporządzenia w sprawie raportu. W szczególności Sąd aprobuje stanowisko organu II instancji, zbieżne ze stanowiskiem inwestora, że zaprezentowane przez skarżącą rozwiązanie nie spełnia warunków i standardów obwodnicy w ciągu dróg najwyższych klas. Nie realizuje celów inwestycji, nie wyprowadziłoby ruchu z zatłoczonego miasta, nie poprawiło w odpowiednim stopniu jakości powietrza i nie zmniejszyło hałasu, nie poprawiło wystarczająco przepustowości sieci drogowej (por. k. 1105-1090 akt adm.). W konsekwencji nie wypełniłoby też założeń inwestycji, która miała być realizowana w ramach rządowego Programu Budowy 100 Obwodnic. Sąd podkreśla też, że organ nie tylko nie utożsamił propozycji skarżącej z wariantem nr 5 inwestycji odrzuconym wcześniej ze względu na negatywne opinie i protesty lokalnej społeczności, co bezzasadnie zarzuca skarżąca, ale rzeczowo i przekonująco wyjaśnił, że ze wszystkich procedowanych wariantów propozycja skarżącej najbardziej przypomina wariant nr 5. Wariant ten został natomiast odrzucony, jako obejmujący jedynie część M. , bez rozwiązania problemu od M. D. do B. , podobnie jak propozycja skarżącej (k. 1091 akt adm.). Na marginesie Sąd wskazuje, że musi budzić zdziwienie konsekwentne nazywanie przez reprezentującego skarżącą adwokata wariantu nr 5 nieistniejącym, podczas gdy dokumentacja sprawy dobitnie wskazuje na początkowe procedowanie 6 wariantów, w tym wariantu nr 5 (np. k. 390-456 akt adm.). Z kolei zarzucane przez skarżącą "błędne utożsamienie" wariantu skarżącej z wariantem 5, zważywszy na fakt, że wariant skarżącej cechuje się w większym zakresie właśnie właściwościami skutkującymi dyskwalifikacją wariantu nr 5, jest w rzeczywistości po prostu prawidłowym zastosowaniem podstawowego, klasycznego sposobu rozumowania logicznego a fortiori. W konsekwencji należało uznać, że poprowadzenie "obwodnicy" po tej samej stronie rzeki, co obecnie DK [...], ale w bezpośrednim sąsiedztwie torów kolejowych, i finalne połączenie z drogą krajową przy skrzyżowaniu z drogą w kierunku Ż. , byłoby tylko i wyłącznie obejściem ścisłego centrum miasta i miałaby charakter drogi niższej klasy. Takiego typu rozwiązanie nie spełniłoby realnych potrzeb i celu, jakim ma być budowa obwodnicy, a budowa dróg miejskich nie należy do zadań GDDKiA (inwestora). Nie może być zatem mowy o naruszeniu podnoszonych w skardze art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b oraz pkt 15 u.i.o.ś. Podsumowując, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia prawidłowo wskazuje na uwarunkowania wynikające z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., które stały się podstawą określenia zakresu raportu. Innymi słowy, organy we właściwy sposób uzasadniły, że analiza powinna objąć trzy wybrane warianty i właśnie tędy, jednym z nich, winna przebiegać zaplanowana droga, na którą większość okolicznych mieszkańców oczekuje od wielu lat. Powyższe potwierdza zarówno treść skarżonych postanowień, jak i akta postępowania, z których wynika, że organy dokonały wszechstronnej analizy okoliczności sprawy i wyjaśniły pojawiające się wątpliwości oraz zarzuty skarżącej, mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Sam fakt odmiennych od oczekiwanych przez skarżących wyników ww. analizy nie może być uznany za naruszenie przepisów. Podsumowując należy stwierdzić, że z kompletnych akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie zostało wydana w zgodzie z przepisami prawa. Argumenty i dowody w sprawie zostały ocenione w adekwatny sposób, a zarzuty skargi nie mogły przenieść skutku jej uwzględnienia. Sąd nie stwierdził naruszenia żadnego ze wskazanych w zażaleniu i skardze przepisów (w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 68 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b oraz pkt 15 u.i.o.ś.), które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Rolą sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję/postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń Sąd w sprawie nie stwierdził, dlatego oddalił skargę, o czym orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Rozstrzygnięcia z pkt II i III sentencji wyroku Sąd uzasadnił odrębnie (w uzasadnieniu postanowienia) – k. 87 i nast. akt sądowych.