Sygnatura
II SA/Go 432/26
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 8 października 2026 r., II SA/Go 432/26
Wynik
Stwierdzono wydanie uchwały z naruszeniem prawa
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
- Data orzeczenia
- 8 października 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Regionalnego w [...] na uchwałę Rady Gminy w [...] z dnia [...] r., Nr XXIII/227/01 w sprawie przekształcenia Gminnego Ośrodka Kultury w Gminny Ośrodek Kultury i Sportu oraz przyjęcia Statutu Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w [...] I. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, II. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Rada Gminy isku, powołując się na art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (w dacie uchwalania t.j. Dz.U. z 1996 r., Nr 13, poz. 74; dalej: u.s.g.), a także § 12 pkt 1 Statutu Gminy [...], podjęła w dniu [...] września 2001 r. uchwałę nr XXIII/227/2001 w sprawie przekształcenia Gminnego Ośrodka Kultury w Gminny Ośrodek Kultury i Sportu oraz przyjęcia Statutu Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w [...]. W § 4 i § 5 tej uchwały wskazano, że wykonanie uchwały powierza się Zarządowi gminy i wchodzi ona w życie z dniem 1 października 2001 r. 2. Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł Prokurator Regionalny w [...]. Zaskarżonej uchwale zarzucił Istotne naruszenie prawa, w szczególności przepisów art. 42 u.s.g. (podano publikator Dz.U 2025.1153 t.j.) w zw. z art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 12 oraz art. 88 ust. 1 Konstytucji RP przez bezzasadne zaniechanie opublikowania tej uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym, co spowodowało, że nie wiąże ona adresatów utworzonych norm prawnych i nie wywołuje skutków prawnych". Stawiając powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. 3. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w jego ocenie zaniechanie publikacji uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym nie spowodowało istotnego naruszenia prawa. Organ podkreślił, że od podjęcia uchwały upłynęło ponad 25 lat, w trakcie których przekształcona jednostka funkcjonowała z pożytkiem dla gminy i jej mieszkańców. Stwierdzenie nieważności uchwały naruszyłoby stosunki prawne ukształtowane w tak długim okresie, godząc w prawa jednostek i bezpieczeństwo obrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). 5. Skarga została wniesiona przez uprawniony podmiot. Zgodnie z art. 8 § 1 p.p.s.a. prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują im prawa strony. 6. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uchwała rady gminy regulująca organizację funkcjonowania instytucji kultury, w drodze nadania jej statutu i określenia jego treści, ma normatywny charakter, jako akt prawa miejscowego, podlegający publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Adresatami norm ujętych w statucie jednostki kultury nie są bowiem wyłącznie podmioty wewnętrzne, usytuowane w ramach powołanej do życia struktury administracji publicznej, lecz również określona społeczność lokalna, co czyni z niego akt o charakterze prawa miejscowego (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2009 r., II OSK 1526/08, CBOSA, powoływany w późniejszym orzecznictwie). Rodzi to takie konsekwencje, że uchwała ta wymagała opublikowania zgodnie z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (w brzmieniu wówczas obowiązującym, Dz.U. z 2000 r., Nr 62, poz. 718 ze zm.). Niedochowanie tego wymogu uznawane jest za istotne naruszenie prawa. 7. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest ustalenie stanu prawnego obwiązującego w dacie podjęcia uchwały i regulującego możliwość stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z art. 94 ust. 1 i ust. 2 u.s.g. (w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia uchwały – t.j. Dz.U. z 1996 r. Nr 13 poz. 74) "nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego" (ust. 1)."Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio" (ust. 2). 8. Organ nadzoru, ani sąd nie stwierdziły nieważności przedmiotowej uchwały w terminie 1 roku od dnia jej podjęcia. W takiej sytuacji, skoro istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności (co wyżej omówiono) sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem (art. 94 ust. 2 u.s.g.). Takie rozstrzygnięcie nie ma skutku ex tunc, co w niniejszej sprawie spowodowałoby o wiele dalej idące i niekorzystne dla osób trzecich skutki prawne, niż formalistyczne i nie liczące się z tymi skutkami zastosowanie sankcji w postaci stwierdzenia nieważności całej zaskarżonej uchwały. Przyjęta przez sąd interpretacja dostrzega wadliwość aktu i umożliwia jego poprawienie ex nunc, ale nie godzi w prawa i stosunki prawne ukształtowane przez ponad 25 lat funkcjonowania gminnej jednostki kultury. Jak wskazano wyżej chroni to w szczególności prawa i interesy osób trzecich: pracowników, kontrahentów itd., którzy nawiązywali stosunki prawne z przekształconym podmiotem w tym okresie. 9. Z tych względów na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 u.s.g. orzeczono jak w punkcie I wyroku. O oddaleniu skargi w zakresie dalej idącym (pkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 lipca 2026
- Symbol z opisem
- 6269 Inne o symbolu podstawowym 626 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
- Hasła tematyczne
- Samorząd terytorialny
- Skarżony organ
- Rada Gminy
- Sędziowie
- Grażyna Staniszewska /przewodniczący/ Jacek Jaśkiewicz /sprawozdawca/ Krzysztof Rogalski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 147 § 1, art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
art. 94 ust. 1 i ust. 2 · Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
- Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.
art. 13 pkt 2 · Dz.U. 2000 nr 62 poz. 718
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Po 684/26 · 8 października 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 8 października 2026 r., III SA/Po 684/26
Sygnatura: III SA/Po 919/26 · 7 października 2026
Postanowienie WSA w Poznaniu z 7 października 2026 r., III SA/Po 919/26
Sygnatura: II SA/Ke 466/26 · 7 października 2026
Wyrok WSA w Kielcach z 7 października 2026 r., II SA/Ke 466/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny