II SA/Gl 995/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Matan po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H. Z. i A. Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 995/17 o oddaleniu wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. Z. i A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wyposażeniu nieruchomości w mechaniczno – biologiczną oczyszczalnię ścieków postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2017 r. Sygn. akt II SA/GI 995/17

Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2017 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach po rozpoznaniu wniosku H. Z. i A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w nadesłanym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że razem prowadzą gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku o pow. 105 m2. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość gruntowa (łąka) o pow. 17.000 m2. A. Z. nie uzyskuje żadnych dochodów, natomiast H. Z. uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 1346,90 zł netto miesięcznie. Referendarz wskazał, że wnioskodawca H. Z.a dysponuje stałym źródłem dochodu w wysokości 1346,90 zł. Nie jest to dochód znaczący, nie mniej jednak pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb dwóch osób. Podniesiono, że bieżące koszty utrzymania skarżących, wynoszą około 150 zł. Biorąc powyższe pod uwagę referendarz uznał, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł nie zachwieje sytuacją materialną skarżących, zwłaszcza, że z niewiadomych przyczyn A. Z. pozostaje bez zatrudnienia, w sytuacji rosnącej koniunktury na rynku pracy. Nie powołano przy tym żadnych okoliczności (np. stan zdrowia) które wskazywały by na brak możliwości znalezienia oraz podjęcia stałego zatrudnienia. Wskazano, że powyższa okoliczność nie może uzasadniać przychylenia się do wniosku strony zwłaszcza, że nie powołano żadnych faktów, które wskazywałyby na to, iż istnieją obiektywne przeszkody w podjęciu zatrudnienia. W ustawowym terminie skarżący wnieśli sprzeciw od postanowienia z dnia 14 grudnia 2017 r. domagając się jego zmiany i kwestionując ustalenia poczynione przez referendarza sądowego. W uzasadnieniu H. Z. wskazał, że ma problemy zdrowotne i trudności w poruszaniu się, a pomoc syna jest mu potrzebna w codziennym funkcjonowaniu. Do sprzeciwu dołączono kopię decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu H. Z. zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu opału w listopadzie 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżących wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a. w obecnie obowiązującym brzmieniu, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy - art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stanowi ona realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze. zm). Przepis art. 199 p.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, jedynym kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali w sposób dostateczny i przekonujący, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny kosztów. Mając na uwadze sytuację materialną skarżących uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego przez nich wniosku. Zdaniem Sądu należy się zgodzić się z referendarzem sądowym, że jedyny stały dochód uzyskiwany przez wnioskodawców w postaci świadczenia emerytalnego H. Z. w kwocie 1346,90 zł, nie jest wysoki jednak pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb dwóch osób. Dodatkowo należy podkreślić, że nie wskazano na żadne obiektywne przeszkody czy okoliczności, które nie pozwalają drugiemu wnioskodawcy A. Z. podjąć zatrudnienia. Skoro udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, to powinno ono sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt: II FZ 987/12, LEX nr 1274301). Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż sytuacja materialna skarżących nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zauważyć ponadto należy, że skarżący na etapie sprzeciwu nie przedstawili argumentacji (ani nie załączyli wspierających tą argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z dnia 14 grudnia 2017 r. Dołączono jedynie decyzję o uzyskanej dodatkowej pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na zakup opału. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ----------------------- Sygn. akt II SA/GI 995/17