IV SA/Wa 3079/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia Zwykłego [...] w M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego [...] w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy

Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia Zwykłego [...] w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono Skarżącemu w dniu 4 września 2017 r. W dniu 4 października 2017 r. Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. W dniu 9 listopada 2017 r. wniosek został złożony na urzędowym formularzu, zaś w dniu 3 stycznia 2018 r. usunięto jego braki. Skarżący wnioskuje o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wniosku podano, że Stowarzyszenie uzyskuje wpływy ze składek członkowskich, które nie wystarczają na bieżące pokrycie kosztów działalności i opłat sądowych. Do Stowarzyszenia przynależą osoby bezrobotne, emeryci i renciści, którzy mają ograniczone możliwości finansowe. Obecnie podjęto działania mające na celu nabór nowych członków oraz pozyskanie dodatkowych funduszy. Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że obecnie nie posiada środków finansowych, posiada zobowiązanie finansowe w kwocie 1000 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 – dalej P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej można przyznać prawo pomocy w całości, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania żeby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2010, s. 568). Skarżące w niniejszej sprawie Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w celu – jak wskazało - sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 21 kwietnia 2017 r. Stowarzyszenie podało, że obecnie nie posiada środków finansowych, posiada zobowiązanie finansowe w kwocie 1000 zł, podjęło natomiast działania w celu zwiększenia liczy jego członków. Odnosząc się do tych argumentów należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że stowarzyszenie w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinno uwzględnić konieczność posiadania środków finansowych na prowadzenie spraw sądowych. Zatem stowarzyszenie, którego regulaminowa działalności polega m.in. na prowadzeniu sporów sądowych, powinno liczyć się z obowiązkiem ponoszenia związanych z tym kosztów. Dlatego stowarzyszenie powinno więc wziąć pod uwagę swój udział w postępowaniach sądowych i zgromadzić na ten cel odpowiednie środki (por. postanowienie NSA z 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 317/06 oraz postanowienie NSA z 31 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 263/08). Przerzucanie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Skarb Państwa przez uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje, że faktycznie działalność stowarzyszenia finansowana jest ze środków publicznych, a to prowadzi do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku (por. postanowienie NSA z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 491/11). Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że skoro Skarżący jest stowarzyszeniem zwykłym, wobec tego, podobnie jak inne organizacje tego typu, zobligowany jest do zapewnienia środków finansowych na prowadzenie działalności określonej w regulaminie. Skoro nie zapewnił odpowiednich środków, nie można uznać, że podjął wystarczające kroki, aby zapewnić możliwość finansowania swojego udziału w postępowaniu sądowym. W tych warunkach brak było podstaw do wzywania Stowarzyszenia do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.