II SA/Bk 1906/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia WSA Małgorzata Roleder, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 24 października 2025 r. nr WOP.7721.86.2025.MW w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia 24 lutego 2006 r. nr 118/06 Prezydent Miasta Białegostoku (dalej: "Prezydent") zatwierdził projekt budowlany i udzielił H. T. pozwolenie na rozbudowę budynku gospodarczego o pomieszczenie na składowanie narzędzi ogrodniczych o powierzchni zabudowy 24 m2 na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w Białymstoku, zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym. Wydanie decyzji poprzedziło uzyskanie w dniu 1 sierpnia 2005 r. od M. W. i M. W.(współwłaścicieli sąsiedniej działki nr [...]) oświadczeń wyrażających zgodę na dobudowanie budynku gospodarczego do istniejącej drwalki po granicy działek nr [...] i [...]. Jednocześnie przed wydaniem decyzji Prezydent uzyskał zgodę Ministra Infrastruktury na odstępstwo od warunków technicznych w zakresie usytuowania tego budynku przy granicy z działkami sąsiednimi. Pismem z dnia 6 marca 2024 r. M. W. zwróciła się do Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej: "PINB") o przeprowadzenie kontroli na działce nr [...], bowiem w jej ocenie zamiast budynku gospodarczego, na który wyraziła zgodę w 2005 r., wybudowany został budynek garażowy. W dniu 3 kwietnia 2024 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego dotyczącego budowy budynku garażowego na działce nr [...] oraz o terminie przeprowadzenia oględzin. W trakcie oględzin przeprowadzonych dnia 7 maja 2024 r. ustalono, że na działce nr [...], przy granicy z działkami nr [...] i [...] usytuowany jest murowany budynek o wymiarach zewnętrznych 6,60 m x 4,20 m oraz wysokości do połaci dachu 2,43 m. W ścianie frontowej znajduje się otwór o wymiarach 2,27m x 2,04 m, w którym wstawione są metalowe wrota garażowe uchylne. Wewnątrz obiektu ustawione są regały z akcesoriami ogrodniczymi, przechowywane są opony samochodowe, drewno, narzędzia. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną doprowadzoną z sąsiedniego budynku gospodarczego (przewody rozprowadzono natynkowo). Zgodnie z wyjaśnieniami obecnego właściciela nieruchomości – E. B., budynek wybudowany został przez jej dziadka H. T. Wrota garażowe wstawione zostały w trakcie budowy, a budynek od chwili wybudowania wykorzystywany jest jako budynek gospodarczy – najpierw przez jej dziadka, a teraz przez nią (od około 20 lat). Przechowuje ona w nim: rowery, huśtawkę ogrodową, trampolinę dla dzieci, baseny ogrodowe i huśtawki. Do protokołu oględzin załączono załącznik graficzny - mapę. W trakcie postępowania pozyskano do akt: projekt budowlany stanowiący załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 24 lutego 2006 r., wraz z wnioskiem Prezydenta z dnia 3 października 2005 r. skierowanym do Ministra Infrastruktury o upoważnienie do udzielenia zgody na odstępstwo od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynikającym z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002, Nr 75, poz. 690; dalej: "warunki techniczne"), a także oświadczenie kierownika budowy z dnia 26 października 2006 r. o wykonaniu budynku zgodnie z projektem budowlanym i zawiadomienie o zakończeniu budowy skierowane dnia 11 stycznia 2007 r. do PINB przez H. T. Decyzją z dnia 10 czerwca 2024 r. nr NB.I.5160.31.2024.BR PINB nałożył na E. B. obowiązek sporządzenia i przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego usytuowanego przy ul. [...] w Białymstoku na działce nr [...] wraz z opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robot budowlanych związanych z budową budynku (pkt 1). PINB ustalił termin wykonania ww. obowiązku do dnia 31 grudnia 2024 r. (pkt 2). W uzasadnieniu decyzji PINB ustalił, że decyzją Prezydenta z dnia 24 lutego 2006 r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono H. T. pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego o pomieszczenie na składowanie narzędzi ogrodniczych o powierzchni zabudowy 24 m2 na działce nr. [...]. Przed wydaniem decyzji uzyskano zgodę Ministra Infrastruktury na odstępstwo od warunków technicznych w zakresie usytuowania tego budynku przy granicy z działkami sąsiednimi. Organ ustalił, że obowiązywały wówczas warunki techniczne w brzmieniu określonym tekstem zawartym w Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 z poźn.zm. Obowiązujące wówczas brzmienie § 12 ust. 1 warunków technicznych nie pozwalało na sytuowanie obiektów po granicy z działką sąsiednią. Zgodnie zaś z obowiązującym obecnie przepisem § 12 ust. 4 warunków technicznych (wedle brzmienia wynikającego z Dz. U. z 2022r. poz. 1225) dopuszcza się sytuowanie obiektu przy granicy na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Ustalono, że szerokość działki nr [...] wynosi 12 m. Organ ustalił, że według projektu budynek gospodarczy powinien mieć wymiary w rzucie na poziomie przyziemia 3,92 m x 5,92 m, zaś wybudowano budynek o wymiarach 6,84 m x 4,25 m (tj. o długości zwiększonej o około 11%) i powierzchni zabudowy [...],07 m2 (tj. zwiększonej o 21% w stosunku do projektu pierwotnego). Zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, w murowanej ścianie frontowej powinien zostać wykonany otwór wejściowy o wymiarze 1 m x 2,05 m, natomiast wykonany został otwór o wymiarze 2,27 m x 2,04 m. Organ uznał, że dokonane zmiany stanowią istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego. W ocenie organu, dokonane zmiany obligują organ do przeprowadzenia procedury naprawczej w trybie art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2024, poz. 725; dalej: "P.b."), których brzmienie organ zacytował oraz wyjaśnił. Organ wskazał przy tym, że odstąpiono od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy zgodnie z art. 51 ust. 7 P.b., bowiem budowa przedmiotowego obiektu została zakończona. Dalej organ poinformował, że po wykonaniu obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. wydana zostanie decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny, która zastąpi w istocie pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę. Projekt budowlany zamienny obejmować musi zaś całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego i winien uwzględniać wszystkie wykonane do dnia wydania orzeczenia w sprawie roboty budowlane, a więc zarówno te, które objęte były pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym - jeżeli zostały wykonane zgodnie z tym projektem, jak i roboty budowlane nieobjęte tym projektem, w tym roboty stanowiące istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę oraz roboty budowlane pozostałe do wykonania. Po upływie wyznaczonego terminu, organ nadzoru budowlanego sprawdzi przedłożony projekt zamienny i jeśli projekt ten będzie zgodny z przepisami, wyda decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego Przedłożony projekt zamienny powinien wskazywać sposób usunięcia stwierdzonych naruszeń przepisów i zawierać rozwiązania projektowe zgodne z przepisami, w tym wymagania przeciwpożarowe zawarte w § 232 - 235 warunków technicznych. Odwołanie od powyższej decyzji złożyły zarówno M. W., jak i E. B., która do odwołania dołączyła kserokopię dokumentacji projektowej, w tym: dziennika budowy nr 104/2006 oraz postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia 2 listopada 2005 r. udzielającego zgody na odstępstwo od wymogu § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych. Decyzją z dnia 12 lipca 2024 r. nr WOP.7721.70.2024.MW Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: "PWINB") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu wskazał, że po dokonaniu analizy zebranego materiału dowodowego doszedł do wniosku o zastosowaniu przez organ I instancji właściwej procedury i wydaniu rozstrzygnięcia odpowiadającego stwierdzonemu stanowi faktycznemu i prawnemu. Przede wszystkim skierowane ono zostało do obecnego właściciela działki tj. E. B., która kwestionuje wykonanie przedmiotowego budynku z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odpowiadając na sformułowany w tym względzie zarzut odwołującej się E. B., organ odwoławczy powołał się na art. 36a ust. 5 pkt 2b P.b. mający zastosowanie w przedmiotowej sprawie, wskazując że stwierdzone nieprawidłowości dotyczą zwiększenia gabarytów wykonanego obiektu, a tym samym jego charakterystycznych parametrów obiektu. W ocenie PWINB jeżeli inwestor odstępuje od warunków pozwolenia na budowę, to nie może skutecznie złożyć zawiadomienia o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 P.b., ani też nie może ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 P.b. Realizacja wymagań wynikających z art. 54 i 55 P.b. jest skuteczna bowiem tylko w odniesieniu do tych obiektów, które zostały zrealizowane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że przystąpienie (w trybie art. 54 P.b.) do użytkowania obiektu innego niż wynika to z pozwolenia na budowę, tzn. po dokonaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy i przy braku zgłoszenia przez właściwy organ sprzeciwu w drodze decyzji, nie legalizuje uczynionych odstępstw, zaś zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy jest prawnie skuteczne tylko co do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę, czyli budowy prowadzonej legalnie. Powyższe uzasadnia nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robot budowlanych oraz nałożenia na inwestora stosownych obowiązków, zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Istotą takiego postępowania jest ustalenie, czy wprowadzone odstępstwa mogą zostać zalegalizowane, tj. czy nie naruszają przepisów w sposób uniemożliwiający zaakceptowanie wprowadzonych zmian. Po uprzednim wyjaśnieniu (w odpowiedzi na zarzuty E. B.), że formalne zakończenie inwestycji i dokonanie skutecznego zawiadomienia o tym fakcie organu I instancji, nie uniemożliwia prowadzenia postępowania w trybie naprawczym przez organy nadzoru budowlanego, a także, że zawiadomienie o zakończeniu budowy nie jest tożsame z decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, której wydanie poprzedza obowiązkowa kontrola w terenie, PWINB skonstatował, że po analizie złożonego przez dziadka E. B. zawiadomienia o zakończeniu budowy, właściwy organ powiatowy uznał, że spełnione są przesłanki formalne i nie wniósł wówczas sprzeciwu (bazując na złożonych oświadczeniach kierownika budowy). Nie dokonano wówczas czynności sprawdzających w terenie. Dopiero po 18-latach okazało się, że rozbudowę zrealizowano z istotnym odstąpieniem w zakresie wymiarów obiektu, co podlega procedurze legalizacyjnej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Skargi na decyzję SKO wnieśli do sądu administracyjnego M. W. i M. W. Oboje skarżący podkreślili w nich, że w 2005 r. wyrazili zgody wyłącznie na rozbudowę (wzdłuż granicy z ich działką), budynku gospodarczego o pomieszczenie na składowanie narzędzi ogrodniczych oraz, że nie wyrażają zgody na "dopasowanie" nowego projektu budowlanego do funkcji garażowej. Skargi na ww. decyzję oddalone zostały wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 485/24, w których Sąd podzielił ustalenia organów obu instancji. Wyrok jest prawomocny. Następnie w dniu [...].05.2025 r. przez inwestorkę przedłożony został projekt zamienny zgodnie z obowiązkiem wynikającym z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z dnia 10.06.2024 r. znak NB.I.5160.31.2024.BR. Ponieważ wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 p.b. obligował organ architektoniczno-budowlany, zgodnie z przepisem art. 36 a ust. 2 p.b. do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, stąd Prezydent Miasta Białegostoku decyzją z dnia 12.08.2025 r. znak DAR-1.6740.190.2025 uchylił własną decyzję z dnia 24.02.2006r. nr 118/06, znak A.ll.7353/56/06. Decyzją z dnia 5 września 2025 r. nr PINB.5160.78.2025.BR Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej istotnych odstępstw dokonanych w trakcie budowy budynku gospodarczego usytuowanego przy ul. [...], zatwierdził E. B. projekt budowlany zamienny budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. gr. [...] obr. [...] i nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ww. obiektu. W uzasadnieniu swego stanowiska organ I instancji wskazał, że w świetle przepisu art. 51 ust. 4 pkt 1 p.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. i wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu zamiennego (w przypadku zakończonych robót budowlanych). Po przeanalizowaniu przedłożonego projektu budowlanego stwierdzono, iż jest on kompletny, został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, jest zgodny z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, spełnia wymogi, o których mowa w art. 35 ust. 1 p.b. W związku z powyższym organ I instancji postanowił zatwierdzić przedłożony projekt zamienny, nakładając jednocześnie obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Z wydanym rozstrzygnięciem PINB PG w Białymstoku nie zgodziła się M. W., wnosząc odwołanie oraz pismo uzupełniające, w którym podtrzymała dotychczasowe stanowisko dotyczące popełnionej jej zdaniem samowoli budowlanej, zaznaczając, że nie wyraża zgody na budynek gospodarczy - garaż przy granicy nieruchomości nr geod. [...]. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 października 2025 r. nr WOP.7721.86.2025.MW utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB PG w Białymstoku zatwierdzającą E. B. projekt budowlany zamienny budynku gospodarczego usytuowanego przy ul. [...] w Białymstoku. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że argumenty podnoszone w odwołaniu i późniejszym piśmie Pani M. W. nie podważają zasadności ani legalności wydanego rozstrzygnięcia. Wdrożone postępowanie naprawcze w stosunku do stwierdzonych istotnych odstępstw dokonanych na etapie budowy przedmiotowego budynku zostało uznane za prawidłowe przez WSA w Białymstoku (wyrok z dn. 06.11.2024r. sygn. akt II SA/Bk 485/24). Uzasadnione było nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz nałożenia na obecną właścicielkę stosownych obowiązków, zgodnie z treścią przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Istotą takiego postępowania było ustalenie, czy wprowadzone odstępstwa mogą zostać zalegalizowane, tj. czy nie naruszają przepisów w sposób uniemożliwiający zaakceptowanie wprowadzonych zmian. Dopiero niewykonanie takiego obowiązku uprawnia organ do nakazania zaniechania dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części. Projekt budowlany zamienny podlega bowiem merytorycznej ocenie organu nadzoru budowlanego, tak jak projekt "pierwotny". Celem postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 51 p.b. jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodności z prawem. Organ odwoławczy zaakcentował, że przedłożony projekt jest kompletny i zgodny z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi oraz z wydaną z up. Prezydenta Miasta Białymstoku decyzją o warunkach zabudowy nr 947/2005 z dn. 22.08.2005r. nr P.Z.II.W.7-7331/88/2005 dla inwestycji dotyczącej rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego o pomieszczenia na składowanie narzędzi ogrodniczych (m.in. taczki, kosiarki), opału itp. Jak wynikało z uzasadnienia wydanej decyzji z dniem 01.01.2023r. przestał obowiązywać miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego os. "[...]", w obrębie którego znajdowała się wnioskowana działka o nr geod. [...], położona w Białymstoku przy ul. [...]. W związku z tym stosownie do przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym inwestycja ta wymagała uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Co więcej inwestycja ta zlokalizowana jest na terenie zagospodarowania w postaci obiektów w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z obiektami uzupełniającymi i towarzyszącymi, tj. budynkami gospodarczymi, magazynowymi i garażowymi. Jak czytamy dalej - projektowana inwestycja (rozbudowa budynku gospodarczego) będzie uzupełnieniem istniejącego zagospodarowania terenu i jako rozszerzenie oraz kontynuacja formy istniejącego typu zabudowy stanowić będzie z nią integralną i spójną całość (między innymi działki nr [...] zabudowane są budynkami o analogicznej funkcji). Ustalono także, że wnioskowana inwestycja jest zgodna z funkcją i zagospodarowaniem terenu w sąsiedztwie (obszar analizowany) i związana jest z obsługą istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na działce nr geod. [...]. Organ nadzoru budowlanego podzielił stanowisko organu planistycznego w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do zgodności z warunkami technicznymi - organ odwoławczy podkreślił, że w związku ze zbliżeniem do granicy z działką nr [...] i [...] - zaprojektowano ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej REI 60, co spełnia warunki ochrony przeciwpożarowej. Do projektu budowlanego załączona została także ekspertyza techniczna z dn. 09.05.2025r. z której wynika, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu użytkowników sąsiednich budynków ani osób postronnych. Bliska odległość do sąsiednich budynków nie powoduje zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników istniejących budynków ani nie obniża ich przydatności do użytkowania. Przedłożony przez E. B. projekt zamienny przewiduje zatem rozwiązanie doprowadzające budynek do stanu zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym warunkami ochrony przeciwpożarowej. Odnosząc się do kolejnego z punktów organ odwoławczy stwierdził, że projekt posiada wymagane opinie, uzgodnienia i sprawdzenia, a także wykonany został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i przynależność do właściwych izb samorządu zawodowego, a zatem spełnione zostały wszystkie kryteria umożliwiające jego zatwierdzenie. Ustawa prawo budowlane nie przewiduje jako warunku koniecznego do pozytywnego przebiegu procesu legalizacji zgody stron postępowania. Trwający konflikt sąsiedzki z pewnością nie ułatwia zakończenia sprawy, jednakże nie może ograniczać zamierzeń inwestora, jeżeli te są zgodne z prawem. Organy nie dopatrzyły się naruszeń obowiązujących przepisów, a zgłoszone uwagi nie zasługiwały na uwzględnienie. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że przeświadczenie strony skarżącej, iż po raz kolejny doszło do złamania przepisów ustawy Prawo budowlane, albowiem Pani E. B. wykonywała w miesiącach maju i czerwcu 2025r. roboty budowlane na dachu spornego obiektu nie znajdowały uzasadnienia prawnego, albowiem nie było wstrzymania robót budowlanych przez organy, a zatem brak jest podstaw aby nakazać rozbiórkę budynku gospodarczego. Ponadto wyjaśniono, iż wydana decyzja nie kończy procedury legalizacyjnej, gdyż obecna właścicielka została zobowiązana do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. Podsumowując, zdaniem Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru zaskarżona decyzja jest zasadna i zgodna z prawem. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego wywiodła M. W. nie zgadzając z wydanym rozstrzygnięciem. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 48 ust. 2 i 49 b ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego – garażu, wybudowanego samowolnie. W tym zakresie skarżąca powołała się na sprawę sygn. akt II SA/Bk 485/24. Ponadto podkreśliła, że inwestorka nie przedłożyła dokumentów dotyczący tej sprawy do Urzędu Miejskiego w Białymstoku Departamentu Urbanistyki i Architektury celem wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i nie uzyskała obowiązkowego pozwolenia na użytkowanie. Wskazała, że inwestorka w maju i czerwcu 2025 r. wykonywała prace budowlane na dach garażu. Zdaniem skarżącej potwierdzeniem jej stanowiska jest uchylenia przez Prezydenta Miasta Białegostoku w dniu 12 sierpnia 2025 r. pierwotnej decyzji z 24 lutego 2006 r. nr 118/06 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego – garażu. Ponownie podkreśliła, że garaż jest wybudowany niezgodnie z przepisami prawa budowlanego i nie wyraża zgody na użytkowanie budynku gospodarczego – garaży usytuowanego po granicy nieruchomości, co powoduje że krzewy żywopłotu nie rosną i usychają. Na tej podstawie wniosła o uchylenie (zmianę) zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie z uwagi na zakres podniesionych w skardze - wniosków, m.in. o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez nakazanie rozbiórki budynku gospodarczego – garażu położonego przy u. [...] w Białymstoku na koszt inwestorki E. B., należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy zastępując w tym zakresie organy nadzoru budowlanego, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującym prawem. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności wydanego – rozstrzygnięcia. W dalszej kolejności należy podkreślić, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję PINB PG w Białymstoku z dnia 5 września 2025 r. zatwierdzającą inwestorowi projekt budowlany zamienny budynku gospodarczego usytuowanego przy ul. [...] w Białymstoku, działka nr ew. gr. [...] obr. [...] i nakładającą obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ww., był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku tutejszego sądu z dnia 6 listopada 2024 r. o sygn. akt II SA/Bk 485/24, w którym to analizowano wcześniejszy etap postępowania przed organami nadzoru budowlanego, a mianowicie oceniano prawidłowość nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku gospodarczego. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W konsekwencji skład obecnie orzekający zobowiązany jest zatem skontrolować dalszy etap postępowania naprawczego, ale przy uwzględnieniu, że przedstawiona wcześniej ocena prawna wynikając z powyższego wyroku była wiążąca dla organów nadzoru budowlanego. Zarzuty skargi zatem konsekwentnie podnoszone przez skarżącą co do nieprawidłowego wdrożenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 P.b., zamiast trybu z art. 48 P.b. tj. postępowania w przedmiocie rozbiórki przedmiotowego obiektu zostały ocenione i przesądzone już na wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego i w prawomocnym wyroku tutejszego sądu. Po pierwsze zatem, rozstrzygnięte zostało, że w sprawie istniały przesłanki do wdrożenia procedury naprawczej, a zatwierdzenie projektu zamiennego przez organ I instancji w oparciu o art. 51 ust. 4 P.b kończy postępowanie tzw. naprawcze. Po drugie, nie ma przy tym racji skarżąca, że przeprowadzenie tego trybu mogło dotyczyć jedynie robót trwających czy też jeszcze nie wykonanych, bowiem tryb naprawczy może być zastosowany także do robót już wykonanych. Podobnie z uwagi na brak rozstrzygnięcia w sprawie w zakresie wstrzymania wykonania robót budowlanych, inwestorka nie musiała w tym zakresie wstrzymywać się od wykonywania tych robót, mimo toczącego się postępowania. Przypominająco zatem należy jeszcze raz podkreślić – opierając się w tym zakresie na wyroku WSA w Białymstoku z dnia 6 listopada 2024 r. który zapadł w sprawie niniejszej, że Sąd podzielił ustalenia organów nadzoru budowlanego, że decyzją Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 24.02.2006r. nr 118/06, znak A.ll.7353/56/06 zatwierdzony został projekt budowlany i udzielono Panu H. T. (poprzedniemu właścicielowi nieruchomości tj. dziadkowi obecnej właścicielki E. B.) pozwolenia na rozbudowę budynku gospodarczego o pomieszczenie na składowanie narzędzi ogrodniczych o powierzchni zabudowy 24,00 m2 na działce nr ew. gr. [...] przy ul. [...] w Białymstoku. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę Prezydent Miasta Białegostoku uzyskał zgodę Ministra Infrastruktury na odstępstwo od warunków technicznych w zakresie usytuowania tego budynku przy granicy z działkami sąsiednimi, przy czym co należy podkreślić jednocześnie sąsiedzi, a obecna skarżąca wyraziła zgodę na takie usytuowanie tego budynku gospodarczego. W tym okresie obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu określonym tekstem ustawy zawartym w Dz.U. Nr 75 z 2002r. poz. 690 z późn.zm. Obowiązujące wówczas przepisy określone w § 12 ust. 1 nie pozwalały na sytuowanie obiektów po granicy z działką sąsiednią. Zgodnie natomiast z obowiązującym obecnie przepisem § 12 ust. 4 warunków technicznych (j.t. Dz. U. z 2022r. poz. 1225) dopuszcza się sytuowanie obiektu przy granicy na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. Szerokość działki nr ew. gr. [...] wynosi 12 m. Powyższe ustalenia skłoniły organ do uznania, że postępowanie naprawcze co do zasady może być prowadzone, albowiem obecnie przepisy nie wykluczają sytuowania obiektów po granicy z działką sąsiednią. Jednocześnie mając na uwadze projekt budowlany dołączony do wydanego pozwolenia na budowę, a zrealizowany budynek gospodarczy bezspornie ustalono, że parametry powierzchni budynku są zwiększone w stosunku do projektu pierwotnego o 24 m2. Wykonano także drzwi garażowe zamiast otworu wejściowego. Organy nadzoru budowlanego jednoznacznie potwierdziły, że roboty budowlane prowadzone były na podstawie w/w decyzji o pozwoleniu na budowę i wykroczyły w sposób istotny (istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego budynku gospodarczego), poza zakres udzielonego pozwolenia, a z uwagi na fakt, iż inwestorka nie ubiegała się o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, należało wdrożyć postępowanie naprawcze. Zaakceptowane zostało przez Sąd to stanowisko organów nadzoru budowlanego, że jeżeli inwestor odstępuje od warunków pozwolenia na budowę, to nie może skutecznie złożyć zawiadomienia o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 Prawa budowlanego, ani też nie może ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 tej ustawy. Podsumowując w sprawie nie ma aktualnie żadnych wątpliwości, że organy prawidłowo ustaliły, że w trakcie budowy budynku gospodarczego doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a zatem należało wdrożyć odpowiedni tryb naprawczy, zaś organy nadzoru budowlanego nie miały w tym zakresie żadnej dowolności, decydując jaki tryb postępowania wdrożyć, legalizacyjny czy naprawczy, czy też jak wnioskuje skarżąca od razu nakaz rozbiórki. Stosownie bowiem do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ w drodze decyzji - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Po upływie terminu organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 i jeżeli uzna, że obowiązek ten został wykonany, wydaje decyzję: 1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona, albo 2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, jeżeli budowa została zakończona (art. 51 ust. 4 ustawy). Natomiast w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5). Jak wskazuje się w orzecznictwie przez niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 5 należy rozumieć również sytuację, w której przedstawiony przez inwestora projekt budowlany zamienny zawiera mankamenty prawne, które w ocenie organów, wykluczają jego zatwierdzenie (vide: wyrok NSA z 1 lipca 2011 r., II OSK 705/10, wyrok WSA w Gdańsku z 18 lipca 2012 r., II SA/Gd 328/12, pub. CBOSA). Ponadto należy mieć na uwadze, że w sytuacji wdrożenia trybu naprawczego, zgodnie z art. 36a ust. 2 P.b. w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, czyli pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę, która następnie została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. W przedmiotowej sprawie tak też się stało albowiem z uwagi na toczące się postępowanie naprawcze, Prezydent Miasta Białegostoku decyzją z dnia 12.08.2025 r. znak DAR-I.6740.190.2025 uchylił własną decyzję z dnia 24.02.2006r. nr 118/06, znak A.II.7353/56/06. W świetle przepisu art 51 ust 4 pkt 1 p.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust 1 pkt 3 P.b. i wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu zamiennego (w przypadku zakończonych robót budowlanych). Zgodnie z art. 51 ust 4c P.b. w decyzji wydanej na odstawie art. 51 ust 4 P.b. nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wydawana na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. decyzja o zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego powinna więc zakresem swojego rozstrzygnięcia obejmować całość zamierzenia budowlanego, które było przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zastępuje ona bowiem w istocie pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę. Co za tym idzie, również projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego. Dopiero tak sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, co aktualnie jest objęte przedmiotem zaskarżenia. Obowiązkiem organu jest sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1, mającym zastosowanie odpowiednio na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy. W tych okolicznościach, z uwagi na toczące się postępowanie naprawcze, decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny wydaje organ nadzoru budowlanego, co powoduje że Prezydent Miasta Białegostoku nie musi wydawać odrębnej decyzji o pozwoleniu na budowę tej inwestycji. W tym zakresie zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Dopiero zatem treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowi wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego (tak m. in. wyrok NSA w wyroku z 25 września 2008 r., II OSK 1087/07, pub. CBOSA). Organ nadzoru budowlanego, zatwierdzając przedstawiony projekt budowlany zamienny, musi dokonać jego sprawdzenia z wymienionymi w tym przepisie warunkami, a więc z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak i z warunkami technicznymi. W przypadku stwierdzenia niegodności w tym zakresie organ będzie miał podstawę do rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 ust. 5 ustawy, w tym wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Przenosząc powyższe wnioski na niniejszą sprawę wskazać należy, że na inwestorkę nałożony został obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budynku gospodarczego i inwestorka w dniu [...] maja 2025 r. taki projekt przedłożyła. Projekt budowlany został skontrolowany przez organ nadzoru budowanego, który stwierdził, że przedłożony projekt zamienny został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz jest kompletny i zgodny z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, a także nie jest sprzeczny z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy wydaną z up. Prezydenta Miasta Białymstoku nr 947/2005 z dn. 22.08.2005r. nr P.Z.II.W.7-7331/88/2005 dla inwestycji dotyczącej rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego o pomieszczenia na składowanie narzędzi ogrodniczych (m.in. taczki, kosiarki), opału itp. Z uwagi na to, że przestał obowiązywać miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego os. "[...]", w obrębie którego znajdowała się wnioskowana działka o nr geod. [...], położona w Białymstoku przy ul. [...], taka decyzja była wymagana. Wskazano również, że inwestycja ta zlokalizowana jest na terenie zagospodarowania w postaci obiektów w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z obiektami uzupełniającymi i towarzyszącymi, tj. budynkami gospodarczymi, magazynowymi i garażowymi. Projektowana inwestycja (rozbudowa budynku gospodarczego) będzie zatem uzupełnieniem istniejącego zagospodarowania terenu i jako rozszerzenie oraz kontynuacja formy istniejącego typu zabudowy stanowić będzie z nią integralną i spójną całość (między innymi działki nr [...] zabudowane są budynkami o analogicznej funkcji). Wnioskowana inwestycja jest zgodna z istniejącą w obrębie analizowanego obszaru funkcją gospodarczą obsługującą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i nie będzie kolidowała też z istniejącym zagospodarowaniem terenu. Jeśli natomiast chodzi o zgodność z warunkami technicznymi to organ nadzoru budowlanego również prawidłowo ustalił, że w związku ze zbliżeniem do granicy z działką nr [...] i [...] - prawidłowo zaprojektowano ściany oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej REI 60, co spełnia warunki ochrony przeciwpożarowej. Do projektu budowlanego załączona została także ekspertyza techniczna z dn. 09.05.2025r., z której wynikało, że budynek nie zagraża bezpieczeństwu użytkowników sąsiednich budynków ani osób postronnych. Bliska odległość do sąsiednich budynków nie powoduje zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników istniejących budynków ani nie obniża ich przydatności do użytkowania. Przedłożony przez E. B. projekt zamienny przewidywał zatem rozwiązania doprowadzające budynek do stanu zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym warunkami ochrony przeciwpożarowej. Inwestor tym samym spełnił warunki określone w art. 32 i 33 ustawy Prawo budowlane oraz w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z dnia 10 czerwca 2024 r., niezbędne do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, niezbędne w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zarzuty skargi nie prowadzą do podważenia legalności zaskarżonej decyzji. Słuszne przy tym podniósł organ odwoławczy, że rozbiórka jest traktowana jako rozwiązanie ostateczne. Celem postępowania naprawczego, opartego na przepisach art. 50 i art. 51 p.b. jest bowiem doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przez co należy rozumieć stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa budowlanego. Wszystkie te obowiązki zostały w sprawie zrealizowane prawidłowo, a organy nie dokonały dowolnej, zbyt swobodnej bądź zawężającej interpretacji przepisów P.b. Stanowiska w tym względzie nie mogły zmienić argumenty zaprezentowane w skardze. Ustawa prawo budowlane nie przewiduje jako warunku koniecznego do pozytywnego przebiegu procesu legalizacji zgody stron postępowania. Trwający konflikt sąsiedzki nie może ograniczać zamierzeń inwestora, jeżeli te są zgodne z prawem. Ochrona zaś interesów osób trzecich nie oznacza, że wymagana jest zgoda właścicieli działek sąsiednich, choć w dacie ubiegania o pierwotne pozwolenia taka zgoda de facto była. Inwestycja, która spełnia obowiązujące przepisy i warunki techniczne jest uważana za nie naruszającą praw osób trzecich. Wydana decyzja nie kończy także procedury legalizacyjnej, gdyż obecna właścicielka została zobowiązana do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowej inwestycji. Stosownie bowiem do treści art. 51 ust 4 Prawa budowlanego "po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona (jak w niniejszym przypadku) - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie". Wykonane roboty budowlane będą zatem oceniane również na etapie uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Reasumując, Sąd stwierdził, że organy obu instancji dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz właściwie oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie znajdując przy tym podstaw do wydania nakazu rozbiórki, stosując się przy tym do zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Z tych wszystkich względów zarzuty skargi uznać należało za bezzasadne. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Małgorzata Roleder Barbara Romanczuk Marek Leszczyński