Sygnatura
II OSK 527/24
II OSK 527/24 - Wyrok NSA z 2026-04-23
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 23 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant sekretarz sądowy Kacper Gawryś po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1849/23 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 maja 2023 r. znak DOA.7110.147.2022.KBA/PCE w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1) oddala skargę kasacyjną; 2) oddala wniosek uczestnika postępowania K. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2023 r., VII SA/Wa 1849/23, oddalił skargę A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia 29 maja 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zaskarżoną decyzją GINB uchylił decyzję Wojewody Opolskiego (dalej Wojewoda) z 19 kwietnia 2022 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Opolskiego (dalej Starosta) z 5 czerwca 2020 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę bukaciarni na głębokiej ściółce z magazynem na paszę w miejscowości K. na działce nr [...], obręb K. i stwierdził jej nieważność. Na tę decyzję A. K. wniósł skargę do WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę. Sąd stwierdził, że istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do kwestii czy decyzja Starosty zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę budynku bukaciarni została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2023.682 ze zm.; dalej p.b.). WSA podniósł, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji z 5 czerwca 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę nie zawiera analizy maksymalnej obsady DJP. Uzasadnienie tej decyzji sprowadza się do kategorycznego stwierdzenia, że przedsięwzięcie nie należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko w myśl – nieobowiązującego już w chwili wydania decyzji z 5 czerwca 2020 r. – rozporządzenia z 2010 r. Starosta nie próbował jednak dokonać jakiejkolwiek analizy obsady zwierząt w budynku, który był przedmiotem wniosku o pozwolenie na budowę. Z tego względu Sąd przyznał rację GINB, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności. W ocenie Sądu trafnie GINB uznał, że zezwolenie na realizację inwestycji, niezgodnie z wymaganiami ochrony środowiska - bez wymaganej decyzji środowiskowej - stanowi wyraz niewypełnienia podstawowych wymogów, od których ustawodawca uzależnia pozytywne rozpatrzenie wniosku inwestora. Naruszenie prawa w tym zakresie jest nie tylko rażące, ale rodzi poważne skutki społeczno–gospodarcze. Ochrona środowiska jest dobrem chronionym konstytucyjnie (art. 5 i 74 Konstytucji RP). WSA zaaprobował pogląd organu odwoławczego, że pozostawienie w obrocie prawnym kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji organu stopnia podstawowego akceptowałoby próbę obejścia obowiązujących przepisów związanych z ochroną środowiska, a jednocześnie sprzeciwiało się podstawowym obowiązkom władzy publicznej, określonym w ustawie zasadniczej. Sąd stwierdził, że realizacja tego rodzaju obiektu wbrew podstawowym wymogom prawa, dotyczących ochrony środowiska, nie może być akceptowana w świetle zasad praworządnego państwa. W opinii Sądu, cel wprowadzenia wymogów przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest jasno określony – zapobieganie degradacji środowiska naturalnego i działanie zgodnie z zasadą przezorności, przenikającą całe prawo ochrony środowiska, również europejskie. Chociaż wymóg przedłożenia decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych wiąże się z powstaniem niekiedy znacznych kosztów dla inwestora, to ustawodawca zdecydował się na niego kierując się właśnie zasadą przezorności, reglamentując w ten sposób swobodę budowania. Z tego względu prawodawca nakazuje wziąć pod uwagę maksymalną możliwą obsadę zwierząt, nawet gdyby zgodnie z deklaracją inwestora obsada miałaby być dużo mniejsza. Proponowana przez skarżącego interpretacja abstrahuje od normy zawartej w rozporządzeniu z 2019 r. i sprowadza się do tego, że decydujące znaczenie ma deklarowana przez inwestora obsada zwierząt. Niezasadne były również, w ocenie Sądu, zarzuty naruszenia prawa procesowego. GINB dokonał trafnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a wyliczenia dotyczącej maksymalnej obsady zwierząt dokonał na podstawie projektu budowalnego i dołączonych doń dokumentów (Projekt budowlany, Opis Technologiczny, 3. Charakterystyka obiektu i program produkcji). Trafnie również wziął pod uwagę przy obliczaniu powierzchni rzeczywistej budynku magazyn pasz. Słusznie GINB zwrócił uwagę, że z projektu budowlanego nie wynika, aby między magazynem pasz i kojcem nr 1.5 była projektowana stała przegroda, stąd podczas liczenia maksymalnej możliwej obsady zwierząt należało zaliczyć przedmiotowe pomieszczenie jako potencjalnie przeznaczone dla zwierząt. Z tego względu trafnie do obliczeń maksymalnej obsady zwierząt GINB wziął pod uwagę powierzchnię 412,92 m², a nie 396 m². Jednocześnie z wyliczeń GINB wynika, ze maksymalna możliwa obsada zwierząt w projektowanym budynku wynosi od 41,25 DJP do 149,6 DJP. Ponadto, zgodnie z istotą wyroku NSA z dnia 4 lipca 2017 r., II OSK 95/17, przy ocenie maksymalnej dopuszczalnej obsady inwentarza żywego należy uwzględnić najmniej korzystny wariant. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, GINB trafnie zaklasyfikował przedmiotową inwestycję do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w myśl § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839 ze zm., dalej r.p.m.z.o.ś.). Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł A. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania sprawy co do istoty, względnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także – w obu przypadkach - zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego poprzez: błędną wykładnię § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś. skutkującą przyjęciem, że użyte w tym przepisie określenie dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oznacza maksymalną możliwą obsadę zwierząt, podczas gdy przepis ten nie stanowi, że przez "DJP" należy rozumieć maksymalną możliwą obsadę zwierząt i w związku z tym przez liczbę DJP w projektowanym zamierzeniu budowlanym należy rozumieć obsadę zwierząt przedstawioną w dokumentacji projektowej, która jest dla skarżącego jak i organu wydającego pozwolenie na budowę wiążąca; błędne zastosowanie art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 35 ust. 1 pkt. 1 lit. b) p.b. w zw. z art. 71 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (j.t.Dz.U.2023.1094; dalej u.o.u.i.o.ś.) poprzez przyjęcie, że planowana przez skarżącego budowa jest przedsięwzięciem wymagającym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy planowana przez skarżącego budowa nie jest ani przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym przed uzyskaniem pozwolenia na budowę skarżący nie musiał uzyskać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; 3) błędne zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś. w zw. z § 11 ust. 4 pkt. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej "(t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1966 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 56, poz. 344)" poprzez przyjęcie, że do ustalenia maksymalnej możliwej obsady zwierząt należy zawsze przyjmować normy powierzchni dla różnych rodzajów zwierząt i systemów ich utrzymywania, podczas gdy rozporządzenie w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej określa jedynie minimalne normy powierzchni dla różnych rodzajów zwierząt i systemów ich utrzymywania, co oznacza, że inwestor może zdecydować o zapewnieniu hodowanym zwierzętom większej powierzchni niż minimalna; II. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2023.1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 7a, art. 8, art. 12, art. 61 § 1 art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2023.775 ze zm.; dalej k.p.a.) przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie uwzględnił skargi na decyzję GINB z 29 maja 2023 r. w przedmiocie uchylenia decyzji Wojewody z 19 kwietnia 2022 r. i stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Opolskiego z dnia 5 czerwca 2020 r., która wydana została z rażącym naruszeniem powołanych przepisów prawa, a w szczególności: a) poprzez błędną ocenę, że decyzja Starosty z dnia 5 czerwca 2020 r. jest dotknięta wadą nieważności, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że organ nie miał podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z 5 czerwca 2020 r.; b) poprzez dokonanie nieuprawnionej wykładni rozszerzającej przepisu § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś. skutkującej przyjęciem, że użyte w tym przepisie określenie dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oznacza maksymalną możliwą obsadę zwierząt, podczas gdy przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego jest odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś. i wątpliwości te należało rozstrzygnąć na korzyść skarżącego poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Opolskiego; c) poprzez błędne ustalenie, że organ w sposób prawidłowy dokonał zaliczenia na poczet maksymalnej możliwej obsady zwierząt pomieszczenia magazynu paszowego znajdującego się obok kojca 1.5 (projekt budowlany, rys. A-1, str. 37) oraz że maksymalna możliwa obsada zwierząt w projektowanym budynku wynosi od 41,25 DJP do 149,6 DJP, podczas gdy ze złożonego wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia budowlanego Projektu budowlanego, Opisu technologicznego, Charakterystyki obiektu i Programu produkcji wynika wprost, że pomieszczenie to nie jest przeznaczone do przechowywania zwierząt, gdyż magazyn pasz o określonych w projekcie wymiarach jest niezbędny do prowadzenia racjonalnej hodowli zwierząt zgodnie z zamierzeniem skarżącego, a obsada zgodnie z określonym w w/w dokumentach zamierzeniem projektowym skarżącego nie przekracza 40 DJP (dokładnie 39,5 DJP); d) poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny materiału dowodowego skutkujące: i) uznaniem, że organ w sposób prawidłowy dokonał zaliczenia na poczet maksymalnej możliwej obsady zwierząt pomieszczenia magazynu paszowego znajdującego się obok kojca 1.5 (projekt budowlany, rys. A-1, str. 37), podczas gdy ze złożonego wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia budowlanego Projektu budowlanego, Opisu technologicznego, Charakterystyki obiektu i Programu produkcji wynika wprost, że pomieszczenie to nie jest przeznaczone do przechowywania zwierząt, gdyż magazyn pasz o określonych w projekcie wymiarach jest niezbędny do prowadzenia racjonalnej hodowli zwierząt zgodnie z zamierzeniem skarżącego; ii) stwierdzeniem, że rzeczywista powierzchnia budynku, na której mogą przebywać zwierzęta wynosi 412,92 m2, podczas gdy ze złożonego wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia budowlanego Projektu budowlanego, Opisu technologicznego, Charakterystyki obiektu i Programu produkcji wynika wprost, że powierzchnia ta wynosi 396 m2; iii) stwierdzeniem, że maksymalna możliwa obsada zwierząt w projektowanym budynku wynosi od 41,25 DJP do 149,6 DJP, podczas gdy ze złożonego wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia budowlanego Projektu budowlanego, Opisu technologicznego, Charakterystyki obiektu i Programu produkcji wynika wprost, że obsada ta nie przekracza 40 DJP (dokładnie 39,5 DJP); e) poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś. przez przyjęcie, że użyte w tym przepisie określenie dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oznacza maksymalną możliwą obsadę zwierząt, podczas gdy przepis ten nie stanowi, że przez "DJP" należy rozumieć maksymalną możliwą obsadę zwierząt i w związku z tym przez liczbę DJP w projektowanym zamierzeniu budowlanym należy rozumieć obsadę zwierząt przedstawioną w dokumentacji projektowej, która jest dla skarżącego jak i organu wydającego pozwolenie na budowę wiążąca; f) poprzez ustalenie, że Starosta nie prowadził żadnego postępowania w celu ustalenia wskaźnika obsady zwierząt, podczas gdy żaden przepis prawa nie obliguje organu do dokonywania jakichkolwiek dodatkowych niepotrzebnych czynności, gdyż zgodnie z zasadą szybkości i prostoty postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie i Starosta dokonując weryfikacji wyliczeń przedstawionych przez skarżącego uznał je za poprawne i niebudzące wątpliwości i jako takie przyjął jako podstawę do wydania decyzji; art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 4, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t.Dz.U.2021.741; dalej u.p.z.p.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przejawiające się tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi skarżącego na decyzję GINB, a w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (str. 25, akapit 2) jako jedną z okoliczności przemawiających za zasadnością utrzymania w mocy decyzji GINB wskazał ustalenie uchwałą nr XXXVI1/291/2022 Rady Gminy T. z dnia 25 stycznia 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K. zakazu lokalizacji budynków oraz budowli i urządzeń służących produkcji rolnej na terenie nieruchomości skarżącego, podczas gdy w/w uchwała Rady Gminy T. została podjęta z naruszeniem przywołanych przepisów, polegających m.in. na: a) przekroczeniu tzw. "władztwa planistycznego" gminy, bowiem w wyniku ustanowienia zakazu lokalizacji budynku na nieruchomościach objętych miejscowym planem, organ rażąco naruszył prawo własności przysługujące skarżącym, podczas gdy ww. ograniczenie nie ma swojego uzasadnienia ani w przepisach odrębnych, ani w interesie społecznym; b) ustaleniu zakazu lokalizacji budynków na nieruchomości stanowiącej własność skarżących, podczas gdy w tekście jednolitym zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy T., stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały nr XIX/141/2020 Rady Gminy T. obowiązujących dla terenu objętego przedmiotowym planem nie tylko brak jest jakichkolwiek wzmianek o konieczności wprowadzenia zakazu zabudowy na nieruchomościach objętych tym planem, lecz wręcz w kierunkach zagospodarowania terenów R-1 dopuszcza się realizację budynków i budowli służących produkcji rolniczej z uwzględnieniem ograniczeń wynikający z przepisów odrębnych, dotyczących strefy ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej "T.". Tym samym wbrew dyspozycji zawartej w przepisie art. 9 ust. 4 u.p.z.p. organ uchwalił miejscowy plan zawierający ustalenia sprzeczne z ww. Studium; c) ustaleniu zakazu lokalizacji budynków na nieruchomości stanowiącej własność skarżących, podczas gdy w tekście jednolitym zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy T., stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały nr XIX/141/2020 Rady Gminy T., wyłączone spod zabudowy są tereny rolnicze z wyjątkiem zabudowy dopuszczonej w ustaleniach studium i planów miejscowych i na tej podstawie właściciel nieruchomości na terenach R-1 ma prawo do realizacji budynków i służących produkcji rolniczej z uwzględnieniem ograniczeń wynikający z przepisów odrębnych, dotyczących strefy ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej "T."; a sama w/w uchwała jest przedmiotem postępowania prowadzonego ze skargi skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, sygn. akt II SA/Op 378/23. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, NSA nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. W zaakceptowanej przez WSA ocenie GINB w sprawie zakończonej decyzją Starosty Opolskiego z 5 czerwca 2020 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę bukaciarni na głębokiej ściółce z magazynem na paszę, doszło do rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. z uwagi na nieuzyskanie przez inwestora wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 czerwca 2020 r., a więc w dniu wydania decyzji, której nieważność stwierdzono zaskarżoną decyzją GINB, stanowił, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 1 p.b., również w brzmieniu z dnia 5 czerwca 2020 r., pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przepis art. 71 ust. 2 u.o.u.i.o.ś., według stanu na dzień 5 czerwca 2020 r., stanowił, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.u.i.o.ś. (stan z 5 czerwca 2020 r.), wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś., do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w pkt 103 (tj. chów lub hodowla norek), w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP - jeżeli ta działalność będzie prowadzona w odległości mniejszej niż 210 m od terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone, a także zrealizowanego, realizowanego lub planowanego przedsięwzięcia chowu lub hodowli zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP oraz na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. W myśl zaś § 2 ust. 1 pkt 51 r.p.m.z.o.ś., do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę: a) norek w liczbie nie mniejszej niż 105 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP), b) zwierząt innych niż wymienione w lit. a) w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP – przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę zwierząt, natomiast współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do tego rozporządzenia. Fakt, że w § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś. nie wskazano, że za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę zwierząt, nie oznacza, że w przepisie tym przez liczbę DJP należy rozumieć inną wielkość niż podana w § 2 ust. 1 pkt 51 r.p.m.z.o.ś. Przeciwnie, skoro w § 2 ust. 1 pkt 51 r.p.m.z.o.ś. wskazano co należy rozumieć przez liczbę DJP, to nie ma żadnych usprawiedliwionych podstaw, by w § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś. przez tę liczbę rozumieć inną wielkość niż określona we wcześniejszym przepisie tego samego aktu prawnego. Sąd I instancji dokonał zatem prawidłowej wykładni § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś., a więc podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu nie jest zasadny. Mając na względzie jednoznaczną treść unormowania definiującego liczbę DJP podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2017 r., II OSK 95/17, stwierdzające, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 r.p.m.z.o.ś., przy obliczaniu DJP dla danej inwestycji nie jest istotna obsada deklarowana przez inwestora, gdyż należy uwzględniać maksymalną możliwą obsadę inwentarza, którą winien ustalić organ. Nie ma zatem znaczenia deklarowanie przez inwestora jakie zwierzęta zamierza on hodować np. w cyklach produkcyjnych obejmujących zwierzęta o różnych DJP, lecz konieczne jest obliczenie, w oparciu o wielkość budowanego obiektu, ile maksymalnie zwierząt może on pomieścić. Organ nie jest związany stanowiskiem inwestora i powinien samodzielnie w oparciu o stosowne przepisy obliczyć obsadę inwentarza dla planowanej inwestycji. Podkreślić należy, że powyższe stanowisko NSA, wyrażone w wyroku z 4 lipca 2017 r., II OSK 95/17, nie wynika z dokonanej przez ten Sąd wykładni przepisów prawa, lecz jest rezultatem jednoznacznego brzmienia unormowania regulującego kwestię obliczania DJP. Treść tego unormowania jest oczywista i w jej świetle nie budzi żadnych wątpliwości, że za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę zwierząt, a współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na DJP są określone w załączniku do r.p.m.z.o.ś. Biorąc pod uwagę również jednoznaczne brzmienie art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z art. 71 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.u.i.o.ś., obowiązujące w czasie podejmowania przez Starostę Opolskiego decyzji z dnia 5 czerwca 2020 r., stwierdzić należy, że sam fakt nie przeliczenia przez Starostę DJP w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym świadczył o oczywistym – a więc rażącym – naruszeniu tych unormowań. Skoro bowiem przepisy te wymagały ustalenia, czy dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do którego to ustalenia niezbędne było obliczenie rzeczywistej, to jest wynikającej z przedłożonego projektu budowlanego – a nie jedynie deklarowanej – liczby DJP, to zaniechanie tej czynności przez organ było rażącym naruszeniem powyższych unormowań. Zarzut naruszenia powyższych przepisów nie ma w tych okolicznościach usprawiedliwionych podstaw. Nie jest też trafny zarzut naruszenia § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś. w zw. z § 11 ust. 4 pkt. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej "(t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1966 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 56, poz. 344)" poprzez przyjęcie, że do ustalenia maksymalnej możliwej obsady zwierząt należy zawsze przyjmować normy powierzchni dla różnych rodzajów zwierząt i systemów ich utrzymywania, podczas gdy rozporządzenie w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej określa jedynie minimalne normy powierzchni dla różnych rodzajów zwierząt i systemów ich utrzymywania, co oznacza, że inwestor może zdecydować o zapewnieniu hodowanym zwierzętom większej powierzchni niż minimalna. Abstrahując od takiego ujęcia powyższego zarzutu, w szczególności nie precyzującego, które konkretnie normy ochrony określone w przepisach Unii Europejskiej miały zostać – zdaniem skarżącego kasacyjnie – naruszone, stwierdzić należy, iż przyjęcie stanowiska, że inwestor może zdecydować o zapewnieniu hodowanym zwierzętom większej powierzchni niż minimalna i z tego tylko względu za liczbę DJP nie należało przyjmować maksymalnej możliwej obsady zwierząt, nie tylko pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z § 2 ust. 1 pkt 51 r.p.m.z.o.ś. w części, w której unormowanie to zawiera wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem DJP, ale wręcz mogłoby prowadzić do obejścia prawa. Mając na uwadze powyższe za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7a, art. 8, art. 12, art. 61 § 1 art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Sąd I instancji słusznie uznał, że decyzja Starosty z 5 czerwca 2020 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, dokonując przy tym prawidłowej wykładni § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) r.p.m.z.o.ś. Nie przesądzając, czy wyliczenia DJP dokonane przez GINB w pełni były prawidłowe, stwierdzić trzeba, że brak przeprowadzenia takiej czynności przez Starostę sprawił, że decyzja tego organu z dnia 5 czerwca 2020 r. rażąco naruszała prawo. Na to decydujące dla rozstrzygnięcia ustalenie nie ma wpływu prawidłowość wyliczeń GINB. Podkreślić jedynie należy, że wbrew wywodom skargi kasacyjnej Starosta miał obowiązek ustalenia wskaźnika obsady zwierząt, gdyż wynikało to w sposób oczywisty i jednoznaczny z przywołanych wyżej przepisów – art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz art. 71 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.u.i.o.ś. Przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 czerwca 2020 r., nakładał na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zgodności projektu budowlanego w szczególności z wymaganiami ochrony środowiska. Przepisy zaś art. 32 ust. 1 pkt 1 p.b. oraz art. 71 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.u.i.o.ś. wskazywały na konieczność ustalenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, czy dla przedmiotowego przedsięwzięcia wymagane jest uzyskanie decyzji o jego środowiskowych uwarunkowaniach. Istniały zatem przepisy prawa obligujące organ do wyjaśnienia powyższych okoliczności i nie były to "dodatkowe niepotrzebne czynności". Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 4, art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Bez wpływu na wynik niniejszej sprawy są podnoszone w tym zarzucie argumenty. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji GINB o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty Opolskiego z 5 czerwca 2020 r., a nie kontrola zgodności z prawem uchwały Rady Gminy T. z dnia 25 stycznia 2022 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi K. Brak jest zatem podstaw do wyrażania opinii, czy powyższa uchwała została wydana z przekroczeniem tzw. "władztwa planistycznego", bądź oceniania zgodności tej uchwały ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. To nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Zaznaczyć przy tym wypada, że rozpatrując kwestię ewentualnej nieważności decyzji podjętej w dniu 5 czerwcu 2020 r. bierze się pod uwagę stan prawny i faktyczny z chwili podejmowania tej decyzji, czyli z 5 czerwca 2020 r. Tak więc nawet abstrahując od braku możliwości oceniania w tym postępowaniu prawidłowości uchwały podjętej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy zauważyć, że o ewentualnej nieważności decyzji nie mogą świadczyć akty podjęte po jej wydaniu. W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie podlegały uwzględnieniu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania od skarżącego kasacyjnie na rzecz uczestnika postępowania podlegał oddaleniu, gdyż art. 204 p.p.s.a. przewiduje – w razie oddalenia skargi kasacyjnej – możliwość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych jedynie przez organ (pkt 1) lub przez skarżącego (pkt 2). Nie przewiduje natomiast możliwości zwrotu kosztów poniesionych przez uczestnika postępowania. Zastosowanie ma w tej sytuacji ogólna zasada wyrażona w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 marca 2024
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/ Anna Szymańska Tomasz Bąkowski
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny