II OZ 890/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. T. P. im. A. C. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 918/15 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi G. T. P. im. A. C. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2015 r. znak ... w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 918/15 odmówił G. T. Przyrodniczemu im. A. C. z siedzibą w K., zw. dalej stowarzyszeniem lub skarżącym, przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi G. T. P. im. A. C. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej GINB, z dnia 9 lutego 2015 r., znak ... w przedmiocie umorzenia postępowania. Sąd wskazał, że stowarzyszenie wniosło w dniu 1 kwietnia 2015 r. skargę na decyzję GINB z dnia 9 lutego 2015 r., (pismo datowane na 22 kwietnia 2014 r., k. 2 akt sprawy). Następnie pismem datowanym na 14 kwietnia 2015 r. (k. 4 i nast.) uzupełniło skargę, nadsyłając jej uzasadnienie. Zarządzeniami Przewodniczącej Wydziału VII z dnia 30 kwietnia 2015 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania jednego odpisu skargi, złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej oraz do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł. Wezwania zawierające pouczenie o sposobie i terminie ich wykonania oraz konsekwencjach niewykonania strona skarżąca odebrała w dniu 26 maja 2015 r., zatem termin do ich wykonania upływał w dniu 2 czerwca 2015 r. W zakreślonym terminie stowarzyszenie nadesłało własnoręcznie poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię odpisu z KRS i kopię statutu, zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz z wydrukiem wyciągu z konta oraz odpis pisma datowanego na 14 kwietnia 2015 r., stanowiącego uzasadnienie skargi. W tej sytuacji Sąd postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. odrzucił skargę. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 2 października 2015 r. W dniu 9 października 2015 r. (data stempla urzędu pocztowego) skarżący nadesłał wniosek o przywrócenie terminu do nadesłania egzemplarza skargi, wskazując, że cyt. "w dobrej wierze wysłało uzupełnienie odpisu skargi, w celu przedstawienia argumentacji merytorycznej, zakładając, że uzupełnienie jest kontynuacją formuły wysłanej do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przez co jest bardziej wartościowe". Skarżący wskazał, że odpis z KRS wysłał w formie takiej, jak dotychczas, i była ona akceptowana, zaś wysyłanie kopii miało miejsce z uwagi na brak środków finansowych. Skarżący wskazał, że Sąd może zweryfikować treść odpisów, jednocześnie informując, że na wezwanie Sądu zostanie wykupiony odpis w Sądzie Rejonowym w K. Rozpoznając wniosek Sąd wywiódł, że w przedmiotowej sprawie wniosek został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. i wraz z nim skarżący dokonał czynności, której nie dokonał w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, nie ulegało też wątpliwości, że przywrócenie terminu jest w niniejszej sprawie dopuszczalne na gruncie art. 86 § 2 p.p.s.a., albowiem uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Jednakże Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ strona skarżąca została wezwana do nadesłania odpisu skargi, nadesłała zaś odpis uzasadnienia. Zdaniem Sądu, różnica między tymi dwoma rodzajami pism jest oczywista – skarga wszczyna postępowanie mające na celu weryfikację zgodności z prawem orzeczenia organu administracji, samo uzasadnienie zaś ma na celu wskazanie argumentów, przy czym skarga nie musi zawierać uzasadnienia, bowiem ten element nie znajduje się wśród wymogów formalnych (art. 57 § 1 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że tylko pismo noszące datę 22 kwietnia 2014 zostało wniesione w terminie przewidzianym przez ustawodawcę w art. 53 § 1 p.p.s.a. (data odbioru decyzji organu drugiej instancji – 2 marca 2015 r., data nadania skargi – 1 kwietnia 2015 r.), zaś jego uzasadnienie sporządzono dopiero 14 kwietnia 2015 r. W ocenie Sądu, przekonanie skarżącego co do większej wartości merytorycznej uzasadnienia nie może przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu. Z pism wniesionych przez skarżącego wynika, że odróżnia on skargę od jej uzasadnienia – wnosząc skargę skarżący wskazał, że uzasadnienie zostanie wysłane do 7 dni, zaś pismo z dnia 14 kwietnia 2015 r. nie tylko zawiera formułę "przesyła uzasadnienie do skargi", ale też jest zatytułowane "Uzasadnienie". Sąd uznał zatem, że skarżący zdawał sobie sprawę, które z jego pism jest skargą, zaś nadesłanie odpisu uzasadnienia wynikało z przeświadczenia, że jest ono bardziej wartościowe, ponieważ zawiera argumenty skierowane przeciwko zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, pozostawanie w błędzie co do wagi wysyłanych pism nie może być dla strony usprawiedliwieniem w sytuacji uchybienia terminowi. Zdaniem Sądu I instancji, uwzględnienie wniosku nie było więc możliwe, bowiem strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Na marginesie Sąd wskazał, że odpis z Krajowego Rejestru Sądowego skarżący mógł bezpłatnie pobrać ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości, a następnie wydrukować i przesłać do Sądu – bez konieczności uiszczania opłaty za odpis sądowy. Odpisy te mają taką samą moc dokumentów urzędowych, co wynika z art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1142). Sąd argumentował, że to na stronie postępowania spoczywa obowiązek wykazania, że osoba, która podpisała skargę, miała do tego prawo a przerzucanie na Sąd konieczności weryfikowania informacji zawartych w nieprawidłowo poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii odpisu z KRS, uzyskanego w sądzie powszechnym, jest nieakceptowalne z punktu widzenia zasady skargowości. Sąd podniósł, że niezależnie od tego skarżący nie wniósł o przywrócenie terminu do nadesłania odpisu z KRS i nie nadesłał prawidłowo sporządzonego odpisu z tego rejestru. Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie stowarzyszenie podtrzymało argumentację zawartą we wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie stowarzyszenie złożyło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 918/15, odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumentację zawartą we wniosku, a dotyczącą: (1) dobrej wiary skarżącego, (2) braku środków finansowych. W związku z takim uzasadnieniem ww. pism, należy podkreślić, że wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na twierdzeniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Zdaniem Sądu, podnosząc ww. argumenty stowarzyszenie zmierza nie tyle do podważenia zasadności postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu (czyli tego, które jest zaskarżone w przedmiotowej sprawie), co do podważenia postanowienia z 9 września 2015 r., w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę ze względu na nieuzupełnienie w terminie jej braków formalnych. Wywody sprowadzające się w do wskazania, że brak było podstaw do stwierdzenia, że ze względu na niezastosowanie się do wezwania skarga podlegała odrzuceniu, mogłyby być podnoszone w ramach środka zaskarżenia na postanowienie z 9 września 2015 r. Składając wniosek strona powinna zatem wykazywać, że nietrafnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu może więc nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: (1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, (2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, (3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, postanowienie NSA z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II GZ 516/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zw. dalej CBOSA). Stąd też żadne wątpliwości dotyczące tego, które pismo należy dosłać do Sądu nie usprawiedliwiają opóźnienia w wypełnieniu wezwania Sądu, a tym samym nie mogą świadczyć o braku winy, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że w dniu 26 maja 2015 r. strona skarżąca odebrała wezwanie do nadesłania jednego odpisu skargi, złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej oraz do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł, zatem termin do ich wykonania upływał w dniu 2 czerwca 2015 r. Bezspornym jest również, że w zakreślonym terminie stowarzyszenie nadesłało własnoręcznie poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię odpisu z KRS i kopię statutu, zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz z wydrukiem wyciągu z konta oraz odpis pisma datowanego na 14 kwietnia 2015 r., stanowiącego uzasadnienie skargi. Jednocześnie stowarzyszenie nie kwestionuje tego, że w zakreślonym terminie przesłało do Sądu jedynie uzasadnienie skargi. Nadto Sąd I instancji już w postanowieniu o odrzuceniu skargi przesądził, że strona skarżąca nie wykonała wezwania Sądu, nie nadesłała bowiem odpisu skargi, a odpis pisma stanowiący jej uzupełnienie. W nawiązaniu do powyższego, jedynie w ramach wyjaśnienia, należy wskazać, że w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt II UZ 48/11, Sąd Najwyższy podkreślił, że odpis pisma to jedynie kolejny egzemplarz, który jest zgodny z oryginałem, przy czym nie ma znaczenia, czy jest to kopia maszynowa, kserokopia, czy wydruk komputerowy. Oznacza to, że podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem. Słusznie zatem Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu z 28 października 2015 r. ponownie podkreślił, że przekonanie skarżącego co do większej wartości merytorycznej uzasadnienia nie może przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu. Podobnie za brakiem winy w uchybieniu terminu nie mogą przemawiać przesłanki dotyczące kondycji finansowej stowarzyszenia, które to przesłanki mogły być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku strony o przyznanie prawa pomocy, argumenty dotyczące innych postępowań, czy deklaracje późniejszego dostarczenia KRS. W tej sytuacji, należało zgodzić się z Sądem I instancji, że uwzględnienie wniosku nie było możliwe, bowiem strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), zatem, mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a, oddalił zażalenie. ----------------------- 1