II OZ 876/16

Dnia 15 września 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 228/15 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 228/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Prawomocnym postanowieniem z 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 228/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, gdyż w ocenie Sądu dane podane przez skarżących we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje uzyskane w odpowiedzi na wezwanie Sądu nie pozwalały na dokonanie pełnej i rzeczywistej oceny ich stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Jakkolwiek za wnioskodawcami Sąd wskazał, że Ci prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości [...] zł miesięcznie, że są współwłaścicielami działek o pow. 2488 m² w N., że w mieszkaniu o pow. 57 m² – w którym mieszkają sami, bez dzieci – nie mają wody, ani ogrzewania, że nie mają kont bankowych, nie mają pojazdów mechanicznych poza rowerem, nie otrzymują pomocy od dzieci, znajomych, organizacji społecznych, to uznał, że nie może prawidłowo i rzetelnie ocenić sytuacji finansowej wnioskodawców wskutek nie udzielenia przez nich szczegółowych informacji. Stwierdził, że wnioskodawcy nie wykazali, w sposób nie budzący wątpliwości, jakie ponoszą miesięcznie wydatki związane z utrzymaniem mieszkania i rodziny, a złożone przez nich oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia ich faktycznych możliwości finansowych. W tej sytuacji Sąd uznał wskazany przez wnioskodawców dochód miesięczny na poziomie [...] zł za wystarczający na pokrycie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1191/15, oddalił zażalenie skarżących na postanowienie z 11 sierpnia 2015 r., stwierdzając, że skarżący nie przedstawili szczegółowego i wiarygodnego zestawienia swoich dochodów i wydatków, a tylko takie zestawienie pozwoliłoby rzetelnie ocenić ich sytuację. Skarżący w dniu 14 kwietnia 2016 r. złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd pierwszej instancji wniosek ten rozpoznał jako żądanie zmiany postanowienia z 11 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 165 p.p.s.a. i postanowieniem z 5 maja 2016 r. odmówił zmiany postanowienia. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nastąpiła zmiana ich sytuacji majątkowej, która przemawiałaby za zmianą prawomocnego postanowienia z 11 sierpnia 2015 r. Skarżący nie przywołali bowiem okoliczności wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do możliwości partycypowania w kosztach postępowania. Sąd wyjaśnił, że z kolejnego wniosku wynika, że skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości [...] zł miesięcznie i że ponoszą koszty utrzymania mieszkania w kwocie 500 zł miesięcznie, natomiast na lekarstwa wydają około 800 zł w zależności od stanu zdrowia. W oparciu o powyższe Sąd uznał, że z racji tego, że stan posiadania skarżących pozostał bez zmian, zaś ich miesięczne dochody kształtują się obecnie na wyższym poziomie niż wykazywali w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem w kwocie [...] zł, to nie można stwierdzić, że sytuacja materialna skarżących zmieniła się na ich niekorzyść, co przemawiałoby za zmianą prawomocnego postanowienia Sądu z 11 sierpnia 2015 r. Skarżący wnieśli na to postanowienie zażalenie. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Trafnie Sąd pierwszej instancji podniósł, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przywołali okoliczności pozwalających stwierdzić, że ich sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny. Podobnie jak poprzednio, Sąd pierwszej instancji mógł oprzeć się jedynie o wniosek złożony na urzędowym formularzu, który nie zawierał żadnych nowych okoliczności, które wskazywałyby na pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawców. Wręcz przeciwnie, kolejny wniosek wskazywał na większe dochody uzyskiwane przez skarżących. Wskazanie przez wnioskodawców w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym na poziomie 1.300 zł, w zestawieniu z wykazywanymi dochodami na poziomie [...] zł oznacza, że są w stanie wygospodarować środki finansowe celem realizacji swoich praw procesowych. Bez większego znaczenia jest zatem fakt, że w dalszym ciągu skarżący przedstawiają swoją sytuację w sposób niepełny, a takie okoliczności były podstawą prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji nie sposób skutecznie zakwestionować ustalenia Sądu pierwszej instancji, że nie zachodzą okoliczności wpływające na zmianą uprzednio prezentowanego stanowiska odmawiającego przyznania skarżącym prawa pomocy. Zażalenie skarżących, w którym ci ustaleń tych nie kwestionują, jest zatem niezasadne. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), postanowił jak w sentencji.