II OZ 838/14

II OZ 838 / 14 POSTANOWIENIE Dnia 2 września 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 218/12 w zakresie odmowy przyznania D. W. i M. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. w przedmiocie niewykonania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 125/04 postanawia: oddalić zażalenie.

Sygn. akt II OZ 838 / 14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącym D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, wraz ze skargą kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2013 r. odrzucającego wniesioną w sprawie skargę D. W. i M. W. wystąpili o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat A. K. We wniosku podano, że miesięczny dochód skarżących wynosi 2400 zł (emerytury), nie mają oni żadnego wartościowego majątku. Na wezwanie referendarza o udzielenie dalszych wyjaśnień skarżący nie odpowiedzieli. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż sprawa przyznania D. W. i M. W. prawa pomocy w niniejszej sprawie była dwukrotnie przedmiotem orzekania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i Naczelnego Sądu Administracyjnego, który prawomocnymi postanowieniami z dnia 4 października 2012 r. (sygn. akt II OZ 847/12) i z dnia 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OZ 153/13) oddalił zażalenia na postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanym obecnie przypadku intencją skarżących jest, aby sąd zwolnił ich z kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi. Wpis sądowy wynosi w tej sprawie 100 zł. Jednak należy przyjąć, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wnioskiem nowym, ale wnioskiem złożonym w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), czyli zmierzającym do weryfikacji poprzedniego postanowienia wskutek zmiany okoliczności (prawnych lub faktycznych) sprawy. Przesłanki wymienione w art. 246 P.p.s.a. mają bowiem charakter dynamiczny i ich późniejsze wystąpienie może powodować konieczność udzielenia prawa pomocy w odpowiednim zakresie, również w przypadku uprzedniego prawomocnego oddalenia wniosku strony w tym zakresie. Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy jest dopuszczalne, ale z uwagi na takie okoliczności, które powstały (wyszły na jaw) później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że obowiązkiem skarżących było wykazanie, że nie są oni w stanie ponieść wydatku w kwocie 100 zł bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a nadto wykazanie, że między poprzednim rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, a datą złożenia ponownego wniosku w tym przedmiocie doszło do takiej zmiany okoliczności, która aktualnie uzasadniałaby przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy. W ocenie Sądu pierwszej instancji, ze złożonych przez skarżących dokumentów nie wynika, aby sytuacja majątkowa skarżących uległa pogorszeniu, które uzasadniałoby przyznanie im prawa pomocy. Obecnie łączny dochód skarżących kształtuje się na poziomie 2781,05 zł. W poprzednio złożonym wniosku (rozpoznanym postanowieniem z dnia 4 października 2012 r.) wnioskodawcy podali, że ich łączny dochód miesięczny wynosi 2523,40 zł, a we wniosku złożonym w dniu 6 listopada 2012 r. wskazali, że dochód ten wynosił 1.849 zł. Poprzednio złożone wnioski skarżących stanowiły podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Skoro dochody skarżących wzrosły, to na obecnym etapie nie można uznać, że zostało przez skarżących wykazane, iż nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 100 zł w zainicjowanym przez siebie postępowaniu. Co za tym idzie nie wykazano istnienia takich okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia sądu w tym przedmiocie. Natomiast odnośnie wniosku o ustanowienie adwokata Sąd stwierdził, że D. W. udzieliła adwokat A. K. pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, a zatem nie można uznać, że skarżąca nie dysponuje w niniejszej sprawie pełnomocnikiem profesjonalnym. Brak jest zatem podstaw, aby kredytować działalność pełnomocnika ze środków Skarbu Państwa. Nadto wpis sądowy od skargi kasacyjnej został opłacony, co otwiera skarżącym drogę do jej rozpoznania. Z przedstawionych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 246 § 1 i art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 165 P.p.s.a. orzekł, jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. W. i M. W., zarzucając mu naruszenie Konstytucji w "art. 2, 7, 31 p 1, 2, 3, art. 32 p 1 i 2 oraz art. 7. 8. 9. 139 kpa, art. 134 i 135 i prawa człowieka w 13 prawo do skutecznego środka odwoławczego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie z kolei do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak trafnie przy tym podkreślał Sąd pierwszej instancji sytuacja materialna skarżącej była w niniejszej sprawie oceniana już dwukrotnie i również w tym przypadku skarżąca nie podważyła tego, iż wyczerpuje dyspozycję art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przedstawione przez skarżących tak w składanych pismach procesowych, jak i w niniejszym zażaleniu wyjaśnienia w żaden sposób nie wskazują, że zaszła taka zmiana okoliczności faktycznych, iż nie są one w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Końcowo zaznaczyć trzeba, iż Sąd pierwszej instancji błędnie założył, że koszty, jakie ma ponieść strona skarżąca ograniczają się jedynie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, bowiem jej przedmiot stanowi postanowienie odrzucające skargę z uwagi na jej nieopłacenie, a ta kategoria środków zaskarżenia podlega ustawowemu zwolnieniu z mocy art. 220 § 4 P.p.s.a. Niezależnie od powyższego, ponieważ uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania, Sąd nie naruszył również wskazywanych w rozpoznanym zażaleniu przepisów Konstytucji RP. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.