II OZ 738/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 461/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lutego 2026 r. nr WINB-WOA.7721.338.2025.AT w przedmiocie obowiązku usunięcia nieprawidłowości wynikających z nieodpowiedniego stanu technicznego budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 18 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublińcu z 30 września 2025 r., nr PINB 5144.03.2025, nakazującą Gminie [...] usunięcie nieprawidłowości wynikających z nieodpowiedniego stanu technicznego należącego do niej budynku. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że podstawą nałożenia określonych obowiązków było stwierdzenie przez organ nieprawidłowości, które mogą stwarzać niebezpieczeństwo podczas dalszego użytkowania budynku będącego obiektem użyteczności publicznej. Wobec powyższego obowiązkiem Sądu było nie tylko rozważenie wystąpienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w stosunku do skarżącej lecz również uwzględnienie interesów innych osób, których w sposób pośredni ta decyzja dotyczy. Sąd podkreślił, że wskazany przez Gminę interes we wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sprowadza się jedynie do skutków finansowych nałożonego obowiązku, zaś brak środków finansowych nie mógł stanowić przesłanki przemawiającej za wstrzymaniem wykonania decyzji organu nadzoru budowlanego. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie podlega badaniu kwestia legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd nie mógł zatem wziąć pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania strony skarżącej o wadliwości aktu. Skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Wskazała, że należący do niej budynek wymaga wykonania termomodernizacji oraz szeregu prac budowlanych. Gmina obecnie poszukuje odpowiedniego dofinansowania i niezwłocznie po jego uzyskaniu przeprowadzi postępowanie przetargowe obejmujące kompleksowy remont. Wobec powyższego niecelowe byłoby obecnie wykonanie jedynie prac objętych decyzją, ponieważ w momencie termomodernizacji wykonane wcześniej prace uległyby całkowitej dewastacji, co wiązałoby się ze szkodą materialną. Ponadto skarżąca wskazała, że część wymienionych w decyzji robót winna być wykonana przez Przychodnię [...], która użytkuje parter budynku i jako dzierżawca ponosi odpowiedzialność za stan użytkowy i techniczny lokalu, co wynika z zawartej pomiędzy Gminą, a Przychodną umowy dzierżawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. W okolicznościach sprawy niniejszej podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji co do braku przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzja ta nałożyła na skarżącą obowiązek naprawienia stwierdzonych nieprawidłowości związanych z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu budowlanego. Jak przyznaje sama skarżąca cały budynek wymaga przeprowadzenia szeregu prac remontowych. Gmina nie kwestionuje konieczności przeprowadzenia określonych w decyzji robót (m.in. konieczność wykonania stabilnej balustrady przy schodach do budynku, remont schodów zewnętrznych, usunięcie luźnych, niepowiązanych cegieł w kominie, skucie tynków w miejscach odspojonych, naprawa lub wymiana rynien i rur spustowych, naprawa instalacji uziemienia budynku). Podkreślić należy, że na parterze należącego do skarżącej budynku cały czas funkcjonuje przychodnia lekarska zapewniająca opiekę medyczną mieszkańcom gminy, a poza sporem jest, że niewłaściwy stan techniczny obiektu może stwarzać zagrożenie dla osób korzystających z opieki przychodni. Mając zatem na uwadze potencjalne ryzyko związane z nieodpowiednim stanem technicznym budynku, Sąd pierwszej instancji był uprawniony do przyznania pierwszeństwa ochrony takich wartości jak życie i zdrowie ludzi, przed interesem ekonomicznym strony (fakt, że decyzja nie została oparta o przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 418, ze zm.), nie oznacza, że rozpoznając wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej sąd nie może wziąć pod uwagę kwestii dotyczących zagrożenia bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wstrzymanie wykonania decyzji, nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku nie leżałoby w interesie publicznym, któremu służy utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, i któremu w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy przyznać pierwszeństwo przed interesem skarżącej w zakresie oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwłaszcza, że skarżąca nie uzasadniła, ani nie udokumentowała we wniosku, w jaki sposób konieczność poniesienia kosztów wykonania robót budowlanych, wpłynęłaby na sytuację finansową Gminy. Natomiast kwestia wadliwości decyzji, w tym zasadności nałożenia obowiązku wykonania wszystkich robót na skarżącą z pominięciem dzierżawcy, tj. Przychodni Medycyny Rodzinnej, nie może stanowić przedmiotu oceny w tej sprawie, wywołanej wnioskiem o zastosowanie ochrony tymczasowej. Ocena legalności wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów administracji znajdzie swój wyraz w orzeczeniu kończącym postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.