II OZ 7/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 205/08 o odrzuceniu zażalenia H. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 205/08 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Słupsku na uchwałę Rady Miejskiej Bytowie z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 205/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie H. H. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 30 maja 2008 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż zarządzeniem z dnia 1 września 2008 r. H. H. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie z dnia 30 maja 2008 r. – w terminie 7 dni - pod rygorem odrzucenia zażalenia, poprzez uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł oraz do złożenia dwóch odpisów zażalenia. W zakreślonym terminie do Sądu nadesłane zostały żądane odpisy zażaleń, H. H. nie uiścił natomiast wpisu sądowego. Z uwagi na nieuiszczenie przez H. H. wymaganego wpisu Sąd pierwszej instancji - stosownie do art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - odrzucił zażalenie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli H. H. oraz S. W., wnosząc o jego uchylenie. Wnoszący zażalenie zarzucili naruszenie art. 33 ust. 1 w związku z art. 170 p.p.s.a., podnosząc zarzuty skierowane przeciwko postanowieniu z dnia 30 maja 2008 r. o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Nadto zarzucili naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1271 ze zm.). H. H. i S. W. podnieśli, iż skarga w sprawie uchylenia dwóch uchwał Rady Miasta Bytowa z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...] oraz [...] została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku w dniu 18 stycznia 2002 r., a zatem podlega rozpoznaniu według ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Zdaniem wnoszących zażalenie, Sąd w zaskarżonym postanowieniu nie miał podstaw do powołania się na art. 220 § 3 p.p.s.a., bowiem w dniu złożenia skargi przepis ten jeszcze nie obowiązywał. Nadto Sąd pierwszej instancji naruszył art. 7 Konstytucji, gdyż wydając zaskarżone postanowienie nie podał podstawy prawnej żądania wpisu. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie S. W. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 24 października 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd – art. 220 § 3 p.p.s.a. Przepis art. 230 § 1 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231). Pismami zaś, o których mowa w art. 230 § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania – art. 230 § 2 p.p.s.a. A zatem, przepis art. 230 § 1 p.p.s.a. ustanawia ogólną zasadę, iż zażalenia podlegają opłacie. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątki. A mianowicie, nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260 tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 p.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 p.p.s.a. ). Nadto z mocy art. 220 § 4 p.p.s.a. wolne od wpisu jest zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3 tegoż przepisu, tj. o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. W niniejszej sprawie H. H. wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 maja 2008 r. o odmowie dopuszczenia H. H. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Zażalenie na postanowienie sądu administracyjnego o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, tj. wyszczególnionych w art. 220 § 4, art. 227 § 2 oraz art. 261 p.p.s.a. i nie jest objęte, tak przedmiotowym jak i podmiotowym, zwolnieniem od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.). Zaznaczyć także należy, iż prawomocnym zarządzeniem z dnia 21 lipca 2008 r. referendarz sadowy pozostawił bez rozpoznania wniosek H. H. w przedmiocie prawa pomocy. W tej sytuacji stronę obciążał obowiązek uiszczenia wpisu od zażalenia wniesionego na postanowienie z dnia 30 maja 2008 r. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych jest wpisem stałym i wynosi 100 złotych. Ponadto należy stwierdzić, wysokość oraz podstawa prawna żądania należnego wpisu zostały określone w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 września 2008 r. (k. 112). Odpis powyższego zarządzenia został doręczony H. H. w dniu 8 września 2008 r. wraz z pouczeniem o skutkach prawnych nie uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania (zwrotne poświadczenie odbioru k. 123). Termin do uiszczenia wpisu biegł od dnia 9 września 2008 r. i upłynął w dniu 15 września 2008 r. W tym stanie rzeczy – wobec braku uiszczenia należnego wpisu – Sąd pierwszej instancji zobowiązany był do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.. Należy podkreślić, iż w niniejszym postępowaniu zażaleniowym Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje prawidłowość wydania postanowienia z dnia 24 października 2008 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia z powodu nieuiszczenia należnego wpisu. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny nie może wypowiadać się co do kwestii nie związanych z obowiązkiem uiszczenia wpisu. Zarzuty naruszenia art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1271 ze zm.) oraz o braku podstaw do powołania przez Sąd art. 220 § 3 p.p.s.a. nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Bytowie z dnia [...] grudnia 2001 r. złożył Prokurator Okręgowy w Słupsku w dniu 1 lutego 2008 r. Przepis art. 97 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. dotyczy skarg wniesionych przed dniem 1 stycznia 2004 r. A zatem, skoro niniejsza skarga została wniesiona w dniu 1 lutego 2008 r., to przepis art. 97 wskazanej ustawy nie mógł znaleźć zastosowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.