II SA/Rz 804/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

M. H. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł. od skargi na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...], w terminie do jego opłacenia, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu i zawartym w nim oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż jest osobą samotną, utrzymuje się z renty w wysokości 780 zł. netto (811 zł. brutto) stanowiącej jedyne jej źródło dochodów, zamieszkuje w domu o pow. 88 m² który wraz z nieruchomością rolną o pow. 0,1033 ha są jedynymi składnikami jej majątku (dom wybudowany w latach 60 XX w. wymaga generalnego remontu). Z uwagi na swój wiek (64 lata) i zły stan zdrowia (choroby układu krążenia) wymaga stałego leczenia, co potwierdza załączona kserokopia zaświadczenia lekarskiego. Skarżącą obciąża spłata kredytu zaciągniętego wg udzielonej informacji na spłatę zaległych należności; wg załączonej kserokopii pisma z banku spłata ostatniej z rat ma przypadać na m-c maj 2011 r., przy czym średnia wysokość miesięcznej raty to 111 zł. Wg pozostałych dołączonych do wniosku załączników zobowiązania M. H. obejmują również spłatę (do marca 2010 r.) rozłożonej na raty (po 156 zł.) zaległości w podatku od nieruchomości oraz pożyczki (raty w wysokości 90 zł./m-c płatne do stycznia 2009 r.). Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych (obejmują one opłaty sądowe: wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a. Rozpoznając złożony wniosek wg tego kryterium uznano go za zasadny w całości. Uzasadnienie złożonego przez skarżącą wniosku, zawarte w nim oświadczenie oraz dołączone załączniki jednoznacznie wskazują, iż jej możliwości płatnicze są bardzo ograniczone i praktycznie nie dają jej żadnych realnych szans sprostania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania wynikającemu z art. 199 P.p.s.a. obowiązkowi ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie. Jakkolwiek kwota pobieranej przez nią renty (780 zł. netto) odnoszona do kosztów utrzymania jednej osoby nie jest rażąco niska i co do zasady powinna być uznana za pozwalającą na przynajmniej częściowe partycypowanie w tych kosztach, w przypadku M. H. nie można pominąć obciążających ją i zaciągniętych wcześniej zobowiązań finansowych, z których część na charakter zaległości podatkowych. Łączna kwota wymagalnych co miesiąc do spłaty należności z tytułu kredytu, pożyczki i podatku od nieruchomości (ok. 360 zł.) bez wątpienia stanowi poważne obciążenie jej domowego budżetu. Ich odliczenie od kwoty renty daje różnicę ok. 420 zł., z której wnioskodawczyni musi pokryć niezbędne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem siebie (m.in. zakup żywności i lekarstw) oraz domu (opłaty). Mimo że wydatki te nie zostały przez nią określone kwotowo, uwzględniając panujące realia życiowe należy stwierdzić, iż kwota pozostająca do jej dyspozycji po spłacie rat umożliwia zaspokojenie tylko najpilniejszych potrzeb, a przez to nie pozwala na poczynienie jakichkolwiek oszczędności, w tym na opłacenie wymaganego wpisu od skargi. M. H. jest przy tym osobą samotną i brak jest podstaw do uznania, że może liczyć na jakąś formę wsparcia ze strony innych osób, np. członków rodziny. Żadnych dochodów czy innych korzyści nie generuje również posiadany przez nią majątek. W tej sytuacji opłacenie przez skarżącą kosztów sądowych (tak w całości, jak i w części) związanych z wniesioną przez nią skargą należy uznać za praktycznie niemożliwe bez uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania. Spełnia to przesłankę do przyznania jej prawa pomocy w zakresie objętym złożonym wnioskiem. Z tej przyczyny, na podstawie powołanych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.