II OZ 563/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 10 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 1270/22 o pozostawieniu bez rozpoznania pisma M.W. z 15 lutego 2023 r. w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 14 października 2022 r., nr WINB-WOP.7721.77.2022.BL w przedmiocie rozbiórki postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zarządzeniem z 4 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 1270/22, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA) w Bydgoszczy pozostawiono bez rozpoznania pismo M.W. ("skarżący"), oznaczone datą 15 lutego 2023 r. W uzasadnieniu w/w zarządzenia wskazano, że M.W. wniósł do WSA w Bydgoszczy skargę na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy (KPWINB) z 14 października 2022 r., nr WINB-WOP.7721.77.2022.BL, w przedmiocie rozbiórki. W odpowiedzi na skargę KPWINB wniósł o jej oddalenie. W piśmie z 15 lutego 2023 r. skarżący udzielił repliki na odpowiedź organu na skargę. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 24 lutego 2023 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do nadesłania jednego odpisu pisma z 15 lutego 2023 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 kwietnia 2023 r. Na podstawie akt sprawy sąd pierwszej instancji ustalił, że w zakreślonym stronie skarżącej terminie pełnomocnik skarżącego nie wykonał wezwania i nie uzupełnił braków pisma, nadesłał wprawdzie kopię pisma skarżącego z 15 lutego 2023 r., niemniej jednak nie została ona opatrzona podpisem, nie została też poświadczona za zgodność z oryginałem. W tym stanie rzeczy WSA w Bydgoszczy opisanym na wstępie zarządzeniem pozostawił pismo skarżącego bez rozpoznania. Zażalenie na powyższe zarządzenie wywiódł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: a) art. 47 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259, Ppsa) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odpisy pisma złożonego przez stronę każdorazowo muszą być własnoręcznie podpisane przez skarżącego bądź jego pełnomocnika, lub uwierzytelnione za zgodność z oryginałem pisma, a w konsekwencji bezzasadne pozostawienie pisma bez rozpoznania, podczas gdy z art. 47 § 1 i 2 Ppsa nie wynika obowiązek odręcznego podpisywania odpisów pism procesowych przez stronę, a także ich uwierzytelniania, zaś art. 47 § 2 Ppsa stanowi katalog otwarty ze względu na jego literalną wykładnię, b) art. 49 § 1 i 2 Ppsa poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że w zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego nie wykonał wezwania i nie uzupełnił braków pisma, podczas gdy braki zostały prawidłowo uzupełnione w wyznaczonym terminie. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości. Zdaniem strony skarżącej nie każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadzi do pozostawienia go bez rozpoznania bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Brak jednego pisma nie można – w ocenie strony – zakwalifikować jako braku istotnego. Na wsparcie swego stanowiska przywołano w zażaleniu obszernie rozmaite judykaty, w tym odwołując się do orzecznictwa z zakresu postępowania cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji uznając, że nadesłana przez skarżącego kopia pisma z 15 lutego 2023 r. nie została opatrzona podpisem wnioskodawcy czy też nie została poświadczona za zgodność z oryginałem, powinien, stosownie do art. 49 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednol. Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.) jeszcze raz wezwać pełnomocnika do uzupełnienia braku. Zwrócić należy tutaj uwagę, że pełnomocnik ustosunkował się w terminie do wezwania sądu wojewódzkiego z 24 lutego 2023 r. składając kopię pisma z 15 lutego 2023 r. W sytuacji więc spornej oceny przedmiotowego dokumentu pozostawienie przez sąd pierwszej instancji przedmiotowego pisma bez rozpoznania należy uznać za dolegliwość dla strony skarżącej zbyt daleko idącą. Prawidłowości tej oceny nie zmienia stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13 (ONSAiwsa 2014, nr 3, poz. 39), odnoszące się do sytuacji nie dołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników do skargi oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków. Wyjaśnić należy, że przyjęcie przywołanego wyżej poglądu w żadnym stopniu nie stoi w sprzeczności z prawidłowym stanowiskiem wyrażonym także w zaskarżonym zarządzeniu co do konieczności poświadczenia zgodności odpisu pisma z oryginałem czy też jego podpisania. Zgodzić się wszak trzeba, że właśnie przez to poświadczenie osoba poświadczająca przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem (przy czym ustawa nie zawiera wymogu podpisania odpisu pisma przez stronę). W sytuacji, gdy – tak jak w niniejszej sprawie – odpis pisma sporządzono w najpopularniejszej obecnie formie kserokopii nawet nie poświadczonej za zgodność z oryginałem, stwierdzenie że tak sporządzony odpis pisma odpowiada treścią oryginałowi, jest stosunkowo proste i możliwe zasadniczo nawet bez wnikliwej analizy treści pisma. Inaczej natomiast wygląda sytuacja, gdy już na pierwszy rzut oka widoczne są różnice pomiędzy nadesłanymi przez stronę pismami mającymi stanowić odpisy a oryginałem pisma. W tym drugim przypadku, gdy dostrzeżone z łatwością różnice pozwalają sądowi jedynie na przyjęcie, że są to pisma podobne czy też stanowiące modyfikacje złożonego wcześniej pisma, lecz nie pozwalają z całą pewnością na uznanie ich za odpisy w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu art. 47 Ppsa, brak jest podstaw do przerzucania na sąd obowiązku drobiazgowego porównywania treści tak sporządzonego odpisu z oryginałem pisma. W tej sytuacji uznać więc należy, że nadesłanie opisu pisma nie poświadczonego za zgodność z oryginałem, jeśli zgodność ta budzi uzasadnione wątpliwości Sądu, uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Opisane sytuacje obrazują znaczenie konieczności poświadczenia zgodności odpisu pisma z oryginałem, przy czym zaznaczyć trzeba, że skutki braku tego poświadczenia należy każdorazowo oceniać w okolicznościach konkretnej sprawy. Konkludując, zarządzenie sądu wojewódzkiego o pozostawieniu pisma skarżącego z 15 lutego 2023 r. bez rozpoznania z powodu wadliwego wykonania wezwania w zakresie jej braków formalnych (odpisy) należało uznać za przedwczesne. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem art. 47 § 1 i art. 49 § 1 i na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 198 i art.197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.