II OZ 497/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia V. S.A. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Wr 134/26 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V. S.A. z siedzibą w R. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2025 r. nr ... w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 12 marca 2026 r. sygn. akt II SA/Wr 134/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V. S.A. z siedzibą w R. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2025 r. w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że pismem z dnia 21 stycznia 2026 r. V. S.A. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2025 r. w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. W treści skargi wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się na art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wskazał, że wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, a za taki akt nie sposób uznać zaskarżonej decyzji. Sąd podał, że skarżący domaga się wstrzymania wykonania decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie zmiany decyzji ostatecznej. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały więc wydane w trybie nadzwyczajnym dotyczącym zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej, uregulowanym w art. 154-155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Charakter zaskarżonej decyzji wyklucza jednak ziszczenie się ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że w tym postępowaniu nie jest przedmiotem kontroli sądowej ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia 10 grudnia 2020 r. nakazująca właścicielowi budynku usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu, co prowadziło do wniosku, że w niniejszej sprawie dokonywana będzie wyłącznie oceny stanowiska organu nadzoru budowlanego co do możliwości zmiany w trybie art. 155 k.p.a. terminu wykonania obowiązku nałożonego w ostatecznej decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, z uwagi na niemożność stwierdzenia zaistnienia w zaskarżonym akcie materialnoprawnego elementu wykonalności, który mógłby podlegać wstrzymaniu, brak było podstaw, aby możliwe było rozważenie przez Sąd powstania w sprawie następstw, jakie mogłyby wywołać niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto Sąd Wojewódzki wskazał, że żądając wstrzymania wykonania decyzji (postanowienia), strona skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, iż wstrzymanie aktu (czynności) jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów bądź okoliczności, które pozwoliłyby na uznanie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Samo bowiem powołanie się na podejmowane przez nią czynności przygotowawcze, zlecane ekspertyzy techniczne, mykologiczne i wilgotnościowe, opracowywanie dokumentacji projektowej, czy wreszcie konieczność uzyskania wymaganych pozwoleń i uzgodnień, nie stanowi wystarczającej argumentacji dla wykazania podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rezultacie Sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i dlatego też wniosek w tym przedmiocie nie został uwzględniony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła V. S.A. z siedzibą w R. zarzucając naruszenie: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że decyzja odmawiająca zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.ą. nie posiada przymiotu wykonalności, a tym samym nie może być objęta wstrzymaniem wykonania, podczas gdy w realiach sprawy decyzja ta wywołuje skutki materialnoprawne przez utrzymanie w mocy obowiązków o charakterze nakazowym wraz z określonymi terminami ich wykonania; 2. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pomimo że skarżąca wykazała istnienie realnego ryzyka poniesienia istotnych strat majątkowych oraz konsekwencji prawnych związanych z koniecznością realizacji robót w warunkach kolizji obowiązków publicznoprawnych; 3. art 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie i brak wszechstronnej oceny materiału przedstawionego przez skarżącą, prowadzący do dowolnego przyjęcia, że nie wykazano przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Mając na uwadze powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2025 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia 10 grudnia 2020 r. nr 2, w zakresie terminów wykonania obowiązków określonych w pkt 3, 5 i 6 tej decyzji - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w opinii skarżącej, zaskarżone postanowienie nie zasługuje na utrzymanie w mocy, albowiem zostało wydane w wyniku błędnej wykładni oraz niewłaściwego zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a,, a także z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Decyzją z dnia 10 grudnia 2020 roku PINB nakazał Agencji Mienia Wojskowego - właścicielowi budynku przy ul. K. ... we W. - usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu. Od ww. decyzji, nie wniesiono odwołania, wobec czego stała się ona ostateczna dnia 29 grudnia 2020 roku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 22 września 2025 roku odmówił zmiany swojej decyzji ostatecznej z 10 grudnia 2020r. w zakresie wydłużenia terminu wykonania obowiązków z punktów: 3, 5, 6 do dnia 31 grudnia 2027r. Decyzją z dnia 16 grudnia 2025 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 września 2025 r. Zaakcentować należy, że z treści złożonego wniosku wyraźnie wynika, że skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2025 r. Przy tak sformułowanym wniosku dotyczącym jedynie zaskarżonej decyzji słusznie Sąd Wojewódzki stwierdził, że brak było podstaw do uznania, iż jej niewstrzymanie może wywołać po stronie skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazuje się w orzecznictwie, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym (art. 155 k.p.a.) nie ma wpływu na byt tej ostatniej, tj. nakazującej wykonanie obowiązków. Zatem ewentualne wstrzymanie decyzji zaskarżonej nie miałoby żadnego wpływu na kwestię wykonalności decyzji nakazowej (por. postanowienie NSA z dnia 5 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 76/24). Zauważyć trzeba, że kwestia ewentualnego poniesienia istotnych strat majątkowych oraz konsekwencji prawnych związanych z koniecznością realizacji robót budowlanych, wynika z decyzji ostatecznej. Ponadto błędnie podniesiono w zażaleniu, że to decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym przesądza o aktualności oraz wymagalności obowiązków nałożonych na skarżącą decyzją z 10 grudnia 2020 r. Tymczasem obowiązek wykonania określonych robót budowlanych i możliwość jego egzekwowania wynika wyłącznie z faktu, że decyzja stała się ostateczna. Dlatego Sąd Wojewódzki słusznie przyjął, że charakter zaskarżonej decyzji wyklucza ziszczenie się ryzyka, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono o oddaleniu zażalenia, zgodnie z art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 5