Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Wr 134/26

Wyrok WSA we Wrocławiu z 11 sierpnia 2026 r., II SA/Wr 134/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

*Oddalono skargę w całości

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
11 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Dominik Dymitruk (spr.) Sędzia WSA Adam Habuda Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi V. S.A. z siedzibą w R. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2025 r. nr 1266/2025 w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy), zaskarżoną decyzją z dnia 16 grudnia 2025 r. (nr 1266/2025), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej: PINB, organ pierwszej instancji) z dnia 22 września 2025 r. (nr 1956/2025) w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji tego organu z dnia 10 grudnia 2020 r. (nr 2692/2020) w zakresie wydłużenia terminu wykonania obowiązków z punktów: 3, 5, 6 do dnia 31 grudnia 2027 r. Przedmiotowa decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 10 grudnia 2020 r. (nr 2692/2020) PINB nakazał Agencji Mienia Wojskowego - ówczesnemu właścicielowi budynku przy ul. [...] we W. - usuniecie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu przez: 1) podstemplowanie stropu ostatniej kondygnacji w narożniku południowym budynku (w miejscach zawilgocenia stropu), 2) naprawę ww. stropu (w miejscach uszkodzeń, pogorszonego stanu elementów nośnych), poprzez wymianę zniszczonych i wzmocnienie osłabionych belek stropowych, odtworzenie warstw stropowych, 3) osuszenie piwnic, a następnie odcięcie dopływu wilgoci z poziomu posadowienia -poprzez wykonanie izolacji przeciwwilgociowej poziomej i pionowej ścian piwnic wraz z wykonaniem izolacji przeciwwilgociowej posadzki piwnic oraz tynków renowacyjnych na ścianach, 4) remont balkonu na elewacji południowej - zabezpieczenie konstrukcji balkonu, odtworzenie warstw wykończeniowych z zastosowaniem systemowych rozwiązań do uszczelnienia przeciwwilgociowego balkonów, renowacja balustrady balkonowej z zachowaniem pierwotnych cech architektonicznych, 5) naprawę ścian zewnętrznych, nadproży okiennych, gzymsow, kamiennych elementów wystroju architektonicznego elewacji (narożnych wieżyczek z balustradami, attyk, krenelaży, balustrady na elewacji frontowej), w miejscach zarysowań i spękań, ubytków materiału tworzącego, uszkodzeń mechanicznych przy zastosowaniu metod naprawczych właściwych obiektom zabytkowym (odtwarzając ich pierwotne cechy architektoniczne przy użyciu tego samego materiału, w identycznej formie), 6) remont elewacji budynku - odtworzenie wypraw tynkarskich i powłok malarskich, z renowacją ozdobnych detail architektonicznego wystroju elewacji (rzeźb, ornamentów, portali, rzeźbiarskich dekoracji podokienników i innych zdobień elewacyjnych), wymianę zniszczonych obróbek blacharskich elewacji. Powyższe obowiązki należało wykonać w terminie: 2 miesięcy od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna w zakresie punktu: 1; 6 miesięcy od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna w zakresie punktu: 2; 20 miesięcy od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna w zakresie punkt6w: 3-6. W zakresie punktu 1 decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja stała się ostateczna 29 grudnia 2020 r. W dniu 25 października 2021 r. do PINB wpłynęło pismo Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny we W., w którym poinformowano o sprzedaży dziatki nr [...], AM-[...], obręb S., zabudowanej budynkiem dawnej "[...]" przy ul. [...] we W. Nabywcą został V. S.A. (dalej: skarżąca). W piśmie tym wskazano, że na podstawie przeniesienia prawa własności, wydano przedmiotowa nieruchomość nabywcy w dniu 7 września 2021 r. Skarżąca, pismem z dnia 17 października 2024 r., zwróciła się do organu pierwszej instancji o zmianę decyzji z dnia 10 grudnia 2020 r. (nr 2692/2020) w zakresie terminu wyznaczonego na wykonanie wskazanych w niej obowiązków. Po przeprowadzeniu postępowania w ww. sprawie, PINB ostateczną decyzja z dnia 21 stycznia 2025 r. (nr 156/2025) odmówił zmiany swojej ostatecznej decyzji we wskazanym zakresie. Następnie, w dniu 18 lipca 2025 r., skarżąca ponownie zwróciła się do organu pierwszej instancji o zmianę decyzji z dnia 10 grudnia 2020 r. (nr 2692/2020) w zakresie terminu wyznaczonego na wykonanie obowiązków odnośnie do punktów 3, 5, 6 do dnia 31 grudnia 2027 r. Powołała się w tym względzie na nowe okoliczności, a mianowicie konieczność pilnego, nie planowanego wcześniej, zabezpieczenia konstrukcji dachu, której stan techniczny nie został zdiagnozowany przez poprzedniego właściciela. Do podania skarżąca załączyła ekspertyzę techniczną budynku, raport z obliczeń statycznych i kontroli stanu technicznego dachu wraz z projektem prac naprawczych oraz projekt wzmocnienia drugorzędowych elementów konstrukcji dachu. Decyzją z dnia 22 września 2025 r. (nr 1956/2025) PINB odmówił zmiany swojej ostatecznej decyzji z dnia 10 grudnia 2020 r. (nr 2692/2020) nakazującej właścicielowi budynku przy ul. [...] we W. usuniecie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym tego budynku, poprzez wykonanie robot budowlanych w zakresie zmiany terminu wykonania obowiązków z punktów 3, 5, 6 do dnia 31 grudnia 2027 r. Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia 16 grudnia 2025 r. (nr 1266/2025) DWINB utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności na treść art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), z której wynika, że organ administracji publicznej może uchylić bądź zmienić decyzję ostateczną jedynie, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: a) postępowanie w sprawie indywidualnej zostało zakończone decyzją ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo; strona wyraziła zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji; uchyleniu lub zmianie decyzji nie sprzeciwiają się przepisy szczególne; b) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak którejkolwiek z tych przesłanek czyni zmianę decyzji w trybie z art. 155 k.p.a. niedopuszczalną. DWINB wskazał przy tym, że samo określenie "słuszny interes strony", aczkolwiek niezdefiniowane, wskazuje, iż nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc o chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. W przypadku postępowań dotyczących stanów technicznych zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony, to doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu technicznego zgodnego z prawem (umożliwiającego właściwe i bezpieczne użytkowanie takiego obiektu) oraz wyeliminowanie zagrożeń w nim występujących. Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy, DWINB stwierdził, że zmiana terminu ustalonego w sposób racjonalny byłaby sprzeczna z racją zastosowanej normy prawnej. DWINB podkreślił, że decyzja objęta wnioskiem spółki została wydana w 2020 r., a obowiązki wskazane w pkt 3, 5 i 6 powinny zostać zrealizowane w terminie 20 miesięcy od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Tymczasem ww. obowiązki w dalszym ciągu nie zostały zrealizowane, a skarżąca wnosi o wydłużenie terminu na ich wykonanie do dnia 31 grudnia 2027 r. Organ odwoławczy podkreślił, że prawidłowo PINB uznał, że termin wskazany przez skarżącą jest zbyt odległy, gdyż w przypadku uwzględnienia wniosku od czasu wydania pierwotnej decyzji przez PINB do wykonania obowiązków upłynęłoby ok. 7 lat, natomiast od terminu, do którego ww. obowiązki miały zostać pierwotnie zrealizowane, ok. 5 lat. DWINB wyjaśnił także, że na gruncie rozpatrywanej sprawy interesem społecznym, jak i interesem strony będzie stan, w którym obiekt budowlany odpowiada przepisom technicznym i nie stwarza zagrożeń, oznacza to równocześnie przestrzeń wolną od takich zagrożeń - stanów naruszenia prawa, jakie wiążą się z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu budowlanego. Ich tolerowanie natomiast przez okres dłuższy niż obiektywnie niezbędny do ich usunięcia, sprowadzałby się do uwzględnienia każdego wniosku o zmianę terminu, czy też zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. Z uwagi na powyższe DWINB podzielił stanowisko PINB, że w przedmiotowym postpowaniu nie wystąpiły wszystkie przestanki umożliwiające zmianę ww. decyzji PINB w zakresie terminu na wykonanie obowiązków z punktów 3, 5 i 6. W skardze na powyższą decyzję DWINB wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji DWINB w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, a także wstrzymanie wykonania tej decyzji, zarzuciła organowi naruszenie: 1) naruszenie przepisów postpowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) naruszeniem art. 155 k.p.a. przez przyjcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do zmiany decyzji ostatecznej, podczas gdy za zmianą ostatecznej decyzji PINB nr 2692/2020 z dnia 10 grudnia 2020 r. w zakresie wydłużenia terminu wykonania obowiązków z pkt. 3, 5 oraz 6 przemawia słuszny interes strony, niepozostający w kolizji z interesem społecznym, a jednocześnie zostały spełnione pozostałe warunki do dokonania zmiany ww. decyzji - w konsekwencji oznacza to nieprawidłowe skorzystanie przez organ z uznania administracyjnego i przekroczenie jego granic; b) wydanie zaskarbionej decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegającym na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zebranym materiałem dowodowym w sprawie, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego; c) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wyczerpującego postpowania wyjaśniającego w zakresie przesłanki słusznego interesu strony i braku kolizji z interesem społecznym, w rozumieniu art. 155 k.p.a., w której organ pierwszej instancji nie wyjaśni istotnych okoliczności sprawy; d) wydanie zaskarbionej decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie faktycznych podstaw wydanej decyzji; 2) pominiecie przez organ istotnych okoliczności faktycznych, w tym: a) zabytkowego charakteru obiektu, który wymaga dodatkowych uzgodnień i nadzorów, b) skali uszkodzeń ujawnionych dopiero w trakcie przygotowań do realizacji decyzji, c) sezonowego charakteru wielu prac budowlanych, d) ograniczeń związanych z pandemi4 COVID-19 w pierwszym okresie po nabyciu nieruchomości. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł jej oddalenie, podtrzymując uprzednio wyrażone stanowisko. Postanowieniem z dnia 12 marca 2026 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji DWINB, zaś po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 maja 2026 r. (sygn. akt II OZ 497/26) oddalił zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów, Sąd nie stwierdził uchybień, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja DWINB z dnia 16 grudnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą odmówiono zmiany ostatecznej decyzji PINB nakazującej usunięcie zagrożenia i nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, w zakresie terminu wykonania obowiązków wskazanych w punktach 3, 5 i 6, poprzez jego wydłużenie do dnia 31 grudnia 2027 r. Zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z regulacji tej wynika, że dla zmiany decyzji łącznie muszą zostać spełnione następujące przesłanki: istnienie decyzji ostatecznej, zgoda strony na jej zmianę, brak sprzeciwu przepisów szczególnych oraz przemawiający za zmianą interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak którejkolwiek z tych przesłanek czyni zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. niedopuszczalną. Istotą postępowania prowadzonego na tej podstawie nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako od nowa, lecz weryfikacja wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych warunków. Rozważając możliwość zastosowania art. 155 k.p.a., organ ocenia przy tym, czy postępowanie dotyczy rozstrzygnięć, w których dysponuje on swobodą kształtowania treści decyzji pozwalającą uwzględnić interes społeczny lub słuszny interes strony. Tryb ten nie może bowiem służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które wskutek związania organu bezwzględnie obowiązującą normą prawną byłoby niedopuszczalne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1088/17 oraz 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 254/17 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskiem o zmianę objęto termin wykonania obowiązków nałożonych decyzją wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. należą do kategorii decyzji związanych, gdyż w razie wystąpienia choćby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ ma również obowiązek określić termin ich usunięcia, przy czym sam przedział czasowy wykonania obowiązku ustalany jest już na zasadzie uznania administracyjnego, bowiem zakres i bieg tego terminu nie wynika z przepisów prawa, lecz z woli organu. Z tego względu przyjmuje się, że zmiana takiej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest co do zasady możliwa jedynie w zakresie terminu, w tej bowiem części ma ona charakter uznaniowy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 202/21 oraz 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1946/19). Powyższe stanowisko Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, jak również aprobuje tożsamą ocenę prawną wyrażoną w zapadłym w analogicznym stanie prawnym i zbliżonym stanie faktycznym wyroku tutejszego Sądu z dnia 5 lutego 2026 r. (sygn. akt II SA/Wr 816/25). Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest zatem ustalenie, czy w realiach sprawy za wnioskowaną zmianą terminu przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Rozstrzygając tę kwestię, organ winien z jednej strony uwzględnić interes społeczny, biorąc pod uwagę przede wszystkim ratio legis instytucji z art. 66 ust. 1 p.b., z drugiej zaś zestawić go z uzasadnionym interesem strony, który w konkretnych okolicznościach może wskazywać na zasadność i racjonalność zmiany wyznaczonego pierwotnie terminu. Podkreślenia wymaga, że słuszny interes strony, o którym mowa w analizowanym przepisie, nie oznacza samej woli czy chęci strony do zmiany decyzji. Wyrażenie to należy rozumieć wyłącznie jako interes prawny, a nie faktyczny, przy czym interes ten nie może kolidować z interesem społecznym utożsamianym z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP oraz z zasadą legalizmu z art. 6 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1809/17). Za zmianą decyzji ma przemawiać obiektywna, społeczna akceptacja dla takiego wyjątkowego działania organu, a nie subiektywne przekonanie strony o słuszności jej potrzeby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt II OSK 924/22). Słuszny interes strony musi mieć zatem oparcie w obowiązujących przepisach prawa i nie może być postrzegany jako każdy interes sprowadzający się do chęci uzyskania rozstrzygnięcia o treści zgodnej z wolą strony. Przy ocenie zmiany terminu ustalonego pierwotnie należy również mieć na uwadze, że przepis art. 66 ust. 1 p.b. służy zapewnieniu właściwego i bezpiecznego stanu technicznego obiektu budowlanego oraz użytkowania go w sposób niezagrażający dobrom chronionym ustawą. Zastosowanie przewidzianego w nim środka stanowi reakcję na nierzadko wieloletnie zaniedbania obowiązków związanych z utrzymaniem obiektu w należytym stanie technicznym. Z tych względów termin wykonania nałożonych obowiązków powinien być możliwie najkrótszy, zwłaszcza gdy w grę wchodzą przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b. związane z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska oraz z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu. Z perspektywy art. 155 k.p.a. na uwzględnienie zasługują natomiast te przypadki, które w sposób obiektywny uzasadniają potrzebę zmiany wyznaczonego pierwotnie terminu, to jest wystąpienie okoliczności istotnych dla terminowego wykonania obowiązku, niebędących zarazem przejawem celowego odwlekania jego realizacji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt badanej sprawy, Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że w ustalonym stanie faktycznym nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających wnioskowaną zmianę terminu. Decyzja objęta wnioskiem skarżącej została wydana w 2020 r. i stała się ostateczna z dniem 29 grudnia 2020 r., a obowiązki wskazane w punktach 3, 5 i 6 powinny zostać zrealizowane w terminie 20 miesięcy od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Obowiązki te w dalszym ciągu nie zostały wykonane, a skarżąca domaga się wydłużenia terminu ich realizacji do dnia 31 grudnia 2027 r. Uwzględnienie wniosku oznaczałoby, że od wydania pierwotnej decyzji do wykonania obowiązków upłynęłoby około 7 lat, natomiast od terminu, w którym obowiązki te miały zostać pierwotnie zrealizowane, około 5 lat. Tak znaczące wydłużenie terminu wykonania nakazów wydanych na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b., a więc w sytuacji, gdy obiekt budowlany znajduje się w złym stanie technicznym i stwarza zagrożenie dla wartości chronionych tym przepisem, niewątpliwie nie leży w interesie społecznym. Przeciwnie, w interesie społecznym leży jak najszybsze, niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Tolerowanie stanu naruszenia prawa, wyrażającego się nienależytym stanem technicznym obiektu, przez okres dłuższy niż obiektywnie niezbędny do jego usunięcia, sprowadzałoby się w istocie do konieczności uwzględniania każdego kolejnego wniosku o zmianę terminu, co byłoby nie do pogodzenia z ratio legis przywołanej normy. Zasadnie także organy oceniły, że interes strony zmierzającej do znacznego wydłużenia terminu wykonania obowiązków mających przywrócić stan zgodny z prawem nie jest interesem słusznym. Interes strony może zostać uznany za słuszny tylko wtedy, gdy mieści się w granicach obowiązującego prawa. Z art. 66 ust. 1 p.b. wynika zaś obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym oraz zapewnienia jego bezpieczeństwa, co w sposób oczywisty winno przekładać się na dążenie do jak najszybszego usunięcia wszystkich stwierdzonych ostateczną decyzją zagrożeń i nieprawidłowości. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku materialnoprawnego poprzez jego długotrwałe niewykonywanie nie jest społecznie pożądana ani godna wsparcia ze strony administracji publicznej ze względu na cel, dla którego decyzja ta została wydana. Powyższą ocenę wzmacnia analogiczne stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w powołanym już wyroku z dnia 5 lutego 2026 r. (sygn. akt II SA/Wr 816/25), w którym wskazano, że nie można mówić o słuszności interesu strony, jeżeli nie zostały spełnione przesłanki wynikające z przepisów p.b. obligujących do utrzymania obiektów w należytym stanie technicznym, a znaczące wydłużenie terminu wykonania nakazów, w przypadku obiektu znajdującego się w złym stanie technicznym i stwarzającego zagrożenie, nie leży w interesie społecznym. Na aprobatę nie zasługuje przy tym zasadniczy argument skargi, oparty na powołaniu się na nowe okoliczności w postaci konieczności pilnego zabezpieczenia konstrukcji dachu, której stan techniczny nie miał zostać zdiagnozowany przez poprzedniego właściciela, oraz na złożonej wraz z wnioskiem ekspertyzie technicznej datowanej na styczeń 2025 r. Podkreślenia wymaga, że okoliczność ta, wbrew intencji skarżącej, nie tylko nie przemawia za wydłużeniem terminu, lecz przeciwnie, dodatkowo potwierdza trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z przedłożonej przez skarżącą ekspertyzy technicznej budynku jednoznacznie wynika bowiem, że zaistniały stan techniczny obiektu w dłuższej perspektywie stanowi zagrożenie bezpieczeństwa części elementów konstrukcyjnych budynku, a wieloletnie zaniedbania w postaci braku bieżącej konserwacji doprowadziły do licznych uszkodzeń elementów budynku podatnych na wpływy atmosferyczne. Autor ekspertyzy wprost wskazał, że dalszy brak prac konserwacyjnych, liczne nieszczelności stref okapowych oraz brak skutecznego systemu odprowadzenia wód opadowych spowodowały dalszą degradację elementów konstrukcyjnych budynku, a prace związane z elementami stanowiącymi zagrożenie dla bezpieczeństwa osób postronnych oraz powodującymi dalszą degradację konstrukcji należy potraktować priorytetowo i wykonać w trybie pilnym. W celu ochrony osób znajdujących się w otoczeniu budynku należało niezwłocznie przystąpić do zabezpieczenia, a następnie remontu elementów kamieniarskich wystroju architektonicznego, zaś ważność ekspertyzy określono na okres jednego roku od daty jej opracowania. Dokument, na którym skarżąca opiera swoje żądanie, dowodzi zatem pogłębiającej się degradacji obiektu i pilnej, niecierpiącej zwłoki potrzeby usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W tych okolicznościach wniosek o wydłużenie terminu wykonania obowiązków do dnia 31 grudnia 2027 r. pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią i wnioskami samej ekspertyzy, skoro postulowany termin nie tylko wielokrotnie przekracza wskazany przez rzeczoznawcę okres pilności prac, lecz wykracza również poza roczny okres ważności samego opracowania. Skarżąca nie może skutecznie powoływać się na sporządzone na jej zlecenie opracowanie jako dowód konieczności wykonania dodatkowych, nieprzewidzianych wcześniej prac, a zarazem pomijać płynące z tego samego dokumentu jednoznaczne wnioski co do pilnego charakteru robót i pogarszającego się stanu obiektu. Ujawnienie kolejnych uszkodzeń konstrukcji, świadczące o postępującej degradacji budynku, przemawia za niezwłocznym przystąpieniem do prac naprawczych, nie zaś za dalszym odsuwaniem w czasie terminu wykonania obowiązków ciążących na skarżącej jako obecnym właścicielu nieruchomości. Nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe okoliczności przywołane w skardze, to jest zabytkowy charakter obiektu wymagający dodatkowych uzgodnień i nadzorów, skala uszkodzeń ujawnionych w trakcie przygotowań do realizacji decyzji, sezonowy charakter części prac budowlanych oraz ograniczenia związane z pandemią COVID-19 w pierwszym okresie po nabyciu nieruchomości. Żadna z tych okoliczności nie stanowi obiektywnej przesłanki uzasadniającej wnioskowane, tak znaczne wydłużenie terminu. Zabytkowy charakter obiektu oraz zakres koniecznych robót były bowiem znane i uwzględnione już w pierwotnej decyzji nakazowej, w której z tego właśnie względu obowiązki opisane w punktach 3-6 opatrzono najdłuższym, dwudziestomiesięcznym terminem realizacji, a metody naprawcze podporządkowano wymogom właściwym obiektom zabytkowym. Sezonowość prac budowlanych stanowi z kolei typowe uwarunkowanie każdego przedsięwzięcia tego rodzaju, które racjonalnie działający właściciel powinien uwzględnić w harmonogramie robót, nie zaś traktować jako podstawę do wielokrotnego przedłużania terminu. Co się zaś tyczy ograniczeń związanych z pandemią COVID-19, wskazać należy, że skarżąca nabyła nieruchomość i objęła ją w posiadanie z dniem 7 września 2021 r., a więc już po ustaniu najdalej idących obostrzeń epidemicznych, przy czym termin wykonania obowiązków biegł od dnia 29 grudnia 2020 r., zatem w istotnym dla sprawy okresie okoliczność ta pozostawała bez wpływu na możliwość podjęcia prac. Skala uszkodzeń ujawnionych w toku przygotowań do realizacji decyzji, jak wyżej wskazano, dowodzi zaś pilności, a nie odległości terminu wykonania nakazów. Podkreślić przy tym należy, że oceniając legalność zaskarżonej decyzji według stanu z daty jej wydania, organ nadzoru budowlanego, oznaczając termin wykonania obowiązku, nie może opierać się na przyszłych i niepewnych zdarzeniach, lecz musi uwzględniać wyłącznie obiektywne elementy ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy. Plany, zamiary i przewidywania strony zobowiązanej nie mogą podważać umotywowanego rozstrzygnięcia organów odpowiedzialnych za ład budowlany, plany te mogą być bowiem modyfikowane, a ich termin znacznie oddalony w czasie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2299/18, a także wyrok tutejszego Sądu z dnia 14 maja 2026 r., sygn. akt II SA/Wr 709/25, wydany na tle problematyki wyznaczania terminu wykonania obowiązku z art. 66 u.p.b.). Wnioskowany przez skarżącą termin, powiązany z zakresem przyszłych, nieskonkretyzowanych jeszcze prac, nie mógł zatem stanowić dla organu wiążącego punktu odniesienia. W konsekwencji za niezasadne Sąd uznał sformułowane w skardze zarzuty naruszenia art. 155 k.p.a. Organy prawidłowo przyjęły, że w okolicznościach sprawy brak było podstaw do zmiany decyzji ostatecznej, gdyż za wydłużeniem terminu wykonania obowiązków nie przemawiał ani interes społeczny, ani słuszny interes strony, a nadto zmiana taka pozostawałaby w sprzeczności z racją zastosowanej normy art. 66 ust. 1 p.b. Nie doszło również do przekroczenia granic uznania administracyjnego, skoro organy, korzystając z przysługującego im luzu decyzyjnego, wyważyły konkurujące wartości i w sposób logiczny oraz zgodny z zasadami doświadczenia życiowego wykazały, dlaczego wnioskowana zmiana nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola sądowa decyzji uznaniowej ogranicza się zaś do zbadania, czy organ nie przekroczył granic tego uznania i czy swoje stanowisko należycie uzasadnił, nie obejmuje natomiast oceny celowości przyjętego rozstrzygnięcia. Tak rozumianych granic organy w niniejszej sprawie nie przekroczyły. Chybione okazały się także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, w tym przedłożoną przez skarżącą ekspertyzę techniczną wraz z załącznikami, a dokonana ocena dowodów nie nosi cech dowolności i mieści się w granicach swobodnej oceny wyznaczonych zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Ustalony stan faktyczny znajduje pełne oparcie w aktach sprawy i nie był zresztą między stronami sporny co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia; spór dotyczył w istocie prawnej oceny tych okoliczności z punktu widzenia przesłanek art. 155 k.p.a., nie zaś samych ustaleń faktycznych. Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera zarówno wskazanie okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione, jak i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w sposób umożliwiający prześledzenie toku rozumowania organu oraz poddanie go kontroli instancyjnej i sądowej. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 lutego 2026
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Adam Habuda Dominik Dymitruk /sprawozdawca/ Olga Białek /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny