II OZ 365/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2315/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2024 r., nr 1123/2024 w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 29 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2315/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku P. K. (dalej jak skarżąca) o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2024 r., nr 1123/2024, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Budowlanego w Mławie z 24 kwietnia 2024 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu powiatowego z 22 sierpnia 2022 r. nr PINB.7640.47.2021 nakładającą na skarżącą obowiązek wykonania częściowej rozbiórki ganku położonego w miejscowości [...], gmina [...] działka nr ew. [...] poprzez skrócenie w ten sposób, aby powierzchnia zabudowy ww. obiektu budowlanego wraz z przewidzianym jego ociepleniem nie przekroczyła 35 m2 w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, na podstawie art. 61 § 3 ustawy o Postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze przesłanki wstrzymania wykonania akt lub czynności z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd zauważył, że na podmiocie wnioskującym o wstrzymanie wykonania spoczywa obowiązek wykazania wystąpienia tych przesłanek. Powinien on przywołać konkretne okoliczności wskazujące na to, że wykonanie aktu spowoduje w stosunku do niego powstanie zagrożeń o jakich mowa w tym przepisie. Sąd wyjaśnił jak należy rozumieć przesłanki wstrzymania wykonania. Sąd wskazał, że choć uzasadnienie wniosku nie jest obligatoryjnym elementem warunkującym jego dopuszczalność, to odgrywa zasadniczą rolę przy dokonywaniu jego merytorycznej oceny. Uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wstrzymaniem wykonania aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, ze wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Sąd stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku uniemożliwię ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd uznał, że skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwił jego merytoryczną ocenę. Rolą Sądu nie jest bowiem domniemywanie w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania kwestionowanego aktu. Skoro skarżąca nie przedstawiła argumentów przemawiających za wystąpieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, to Sąd uznał, że wniosek był bezzasadny i brak było podstaw do jego uwzględnienia, w związku z czym oddalił wniosek. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Skarżąca domaga się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że nie uzasadniła swojego wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia organu, gdy w treści skargi przytoczone jest uzasadnienie, z którego wynika, ze zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podnosi, że z treści skargi wynika, że na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia przywołane zostało odrębne uzasadnienie, z którego jasno i niezbicie wynika jakie konsekwencje poniesie skarżąca w przypadku, kiedy wniosek o wstrzymanie nie zostanie uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. W ocenie NSA, Sąd I instancji trafnie uznał, że wniosek o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia nie zawierał uzasadnienia, które odnosiłoby się do konkretnych i zindywidualizowanych okoliczności związanych z wydaniem zaskarżonego postanowienia czy też z jego skutkami faktycznymi lub prawnymi (pozostawienie w obrocie prawnym decyzji PINB w Mławie z 22 sierpnia 2022 r. nr PINB.7640.47.2021 orzekającej o obowiązku częściowej rozbiórki ganku położonego w miejscowości [...], gmina [...] działka nr ew. [...] poprzez skrócenie w ten sposób, aby powierzchnia zabudowy ww. obiektu budowlanego wraz z przewidzianym jego ociepleniem nie przekroczyła 35 m2 ). Zdaniem NSA, wniosek o wstrzymanie zawarty w skardze w swoim uzasadnieniu nie zawiera żadnych okoliczności, które skutkować mogłyby uznaniem, że zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją rozbiórkową grozi skarżącej znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami. Oczywistym skutkiem prawnym zaskarżonego postanowienia jest pozostawienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o rozbiórce części ganku i jej wykonalność. Jednak wykonanie zaskarżonego postanowienia prowadzi jedynie do tego, że organ nie przeprowadzi postępowania wznowieniowego i nie będzie możliwości uchylenia decyzji rozbiórkowej w tym postępowaniu nadzwyczajnym. Z samego faktu pozostawienia w obrocie prawnym decyzji rozbiórkowej nie można jednak wnioskować o wystąpieniu w sytuacji skarżącej przesłanek do wstrzymania o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. w stosunku do postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Analizując argumentację pełnomocnika skarżącej z uzasadnienia wniosku o wstrzymanie NSA stwierdza, że zagrożenia o jakich tam mowa (grzywna, postępowanie egzekucyjne, negatywny odbiór wśród społeczności lokalnej czy koszty reprezentacji w postępowaniu egzekucyjnym) nie wynikają bezpośrednio z wykonania zaskarżonego postanowienia o odmowie wznowienia postępowania lecz z postępowania egzekucyjnego, które może zostać zainicjowane przez organy w odrębnym postępowaniu w sytuacji braku zastosowania się do obowiązku rozbiórki. Okoliczność, że w ewentualnym, przyszłym postępowaniu egzekucyjnym skarżąca może być narażona na wystąpienie okoliczności będących znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami nie oznacza, że należy wstrzymać wykonanie postanowienia, które rozstrzyga jedynie o procesowej niedopuszczalności prowadzenia postępowania w trybie wznowienia. Wobec powyższego słusznie Sąd I instancji uznał, że skarżąca domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie wykazała żadnych okoliczności, które byłyby związane z wykonaniem zaskarżonego postanowienia i stanowiły o istnieniu zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. Przywołane zagrożenia odnosiły się wyłącznie do ewentualnego prowadzenia postępowania egzekucyjnego związanego z wykonaniem decyzji rozbiórkowej. W związku z powyższym NSA uznał, że skarżąca nie wykazała we wniosku ani w zażaleniu okoliczności, które podważałyby zasadność odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia przez Sąd i przesądzały za wstrzymaniem wykonania. Z racji braku wykazania tych okoliczności nie było możliwe pozytywne rozpatrzenie przedmiotowego wniosku. Należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia jak to uczynił Sąd I instancji. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.