II OSK 2537/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. K. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2315/24 w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 lipca 2024 r. nr 1123/2024 w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia odrzucić wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 maja 2025 r. o sygn. VII SA/Wa 2315/24, oddalił skargę P. K. (dalej skarżąca) na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej Inspektor Wojewódzki) z 11 lipca 2024 r. nr 1123/2024, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej Inspektor Powiatowy) z 24 kwietnia 2024 r. nr 12/2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Inspektora Powiatowego z 22 sierpnia 2022 r. nr 27/2022 nakładającą obowiązek wykonania częściowej rozbiórki obiektu budowlanego. Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wniosła skarżąca, zawierając w niej wniosek o "wstrzymanie zaskarżonych decyzji o nakazaniu rozbiórki z uwagi na fakt, że wybudowany obiekt nie przekracza 70m2 i brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji o nakazaniu rozbiórki budynku". W uzasadnieniu wniosku stwierdzono m.in., że decyzja może być oparta wyłączenie na podstawie ustawy, w przypadku zaś budynku o powierzchni 36m2 organ nie ma prawa wydać decyzji o rozbiórce. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji (postanowienia), zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Stanowi wyjątek od zasady ogólnej z art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu i tak też powinna być interpretowana. W rozpoznawanej sprawie skarżąca domaga się wstrzymania wykonania decyzji Inspektora Powiatowego o nakazie rozbiórki, gdy skargą objęła postanowienie Inspektora Wojewódzkiego wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nakładającą obowiązek wykonania częściowej rozbiórki obiektu budowlanego. Tak sformułowany wniosek nie dotyczy zatem postępowania, którego ramy określiła sama skarżąca wnioskując o wznowienie postępowania zakończonego daną decyzją. Niemniej wyjaśnić należy, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być wyłącznie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Należy przez to rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą akty, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów. Wstrzymanie wykonania dotyczy zatem sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje określone skutki materialnoprawne. Objęte skargą do sądu administracyjnego postanowienie jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym, nie przyznaje stronom żadnych uprawnień ani nie nakłada obowiązków, które mogłyby zostać wykonane dobrowolnie lub w drodze przymusu. Skutki prawne wywołuje wyłącznie decyzja o nakazie rozbiórki, ta zaś nie mieści się w granicach badanej sprawy, dotyczącej kwestii procesowych, a nie materialnoprawnych. Ustalając zakres ochrony tymczasowej w danej sprawie, należy mieć na uwadze zakres i granice orzekania określone art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. W tym zakresie nie mieści się decyzja o nakazie rozbiórki, rozstrzygająca sprawę administracyjną co do istoty. W konsekwencji wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o nakazaniu rozbiórki, a tak sformułowała swe żądanie skarżąca w piśmie stanowiącym skargę kasacyjną sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, jako niedopuszczalny, należało odrzucić. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.