II OZ 33/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Mazowieckiego na postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 425/23 o odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości w sprawie ze skargi Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Gminy Olszewo-Borki z dnia 30 czerwca 2006 r., nr XXX/193/06 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 425/23, po rozpoznaniu wniosku Wojewody Mazowieckiego o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 425/23, uzupełnił wskazany wyrok przez oznaczenie zawartego w nim sformułowania: "stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, w części tekstowej i graficznej, w zakresie załącznika nr 1, w odniesieniu do obrębu Antonie (rysunki nr 1, 2, 3, 4, 5 i 72) z wyłączeniem: – § 30 pkt 1 w zakresie terenów oznaczonych symbolami 16 MN i 73 MN; – § 30 pkt 2 w zakresie terenów oznaczonych symbolami 34 RM,MN i 35 RM,MN; – § 30 pkt 8 w zakresie terenów oznaczonych symbolami 13 ZL i 72 ZL; – części graficznej w postaci załącznika nr 1 do uchwały w części stanowiącej Rysunek nr 1 w zakresie dotyczącym terenów oznaczonych symbolami 16 MN, 73 MN, 13 ZL, 72 ZL, RM,MN oraz KDg, jako terenu drogi przylegającego do terenu oznaczonego symbolem RM,MN, a także załącznika nr 1 do uchwały w części stanowiącej Rysunek nr 2 w zakresie dotyczącym terenów oznaczonych symbolami 16 MN, 73 MN, 34 RM,MN, 35 RM,MN oraz KDW, jako terenu drogi przylegającego do terenów oznaczonych symbolami 34 RM,MN i 35 RM, MN." punktem 1 i dodanie do sentencji wyroku punktu 2 o treści: "odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości". W ocenie Sądu zasadne było, na podstawie art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), odstąpienie od zasądzenia kosztów postępowania w całości. Sąd wziął pod uwagę, że zarówno w poprzednim wyroku Sądu I instancji z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 329/21, częściowo uchylonym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2227/21, jak i w tymże wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasądzono na rzecz Wojewody Mazowieckiego niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez pełnomocnika. Uwzględniając, że na etapie ponownego rozpoznawania sprawy profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej nie wykazywał żadnej aktywności, w tym nie uczestniczył 13 czerwca 2023 r. na rozprawie, zasadnym było – zdaniem Sądu – odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Wojewoda Mazowiecki, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2023 r., uzupełniony postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 425/23, w zakresie punktu 2, co do zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1. art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 206 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i odstąpienie od zwrotu kosztów postępowania, pomimo że skarga została uwzględniona przez Sąd I instancji, a skarżący był zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika i żądał w skardze zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, pełnił w trybie ciągłym nadzór nad czynnościami sądów administracyjnych w sprawie, co przełożyło się również na zwrócenie się do Sądu o uzupełnienie wyroku w tym zakresie, co tut. Sąd dopełnił, 2. art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie, co polegało na odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania procesowego zgłoszonego w skardze, chociaż w sprawie zostało ustanowionych 2 pełnomocników w osobach radców prawnych, zostali oni oznaczeni w pismach procesowych jako pełnomocnicy strony, odpisy pełnomocnictw zostały załączone do pism procesowych, pisma były podpisywane przez, w zależności od toku sprawy, przez jednego lub drugiego z pełnomocników, a ponadto tak wyroki, jak i uzupełnienie wyroku były doręczane na imię i nazwisko tych pełnomocników. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie 2 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego i zasądzenie na rzecz Wojewody Mazowieckiego od Gminy Olszewo-Borki kwoty 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie, uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie 2 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów: Po pierwsze, naczelna zasada dotycząca kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi została ujęta w art. 199 p.p.s.a., a nie w art. 200 p.p.s.a. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że przepisy przewidujące między innymi zwrot kosztów postępowania stanowią wyjątki od tej zasady (por. J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 199; H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 199). Po drugie, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, brzmienie art. 206 p.p.s.a. ("Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.") pozwala na stwierdzenie, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, zastosowanie tego przepisu, przy czym odstąpienie od zwrotu kosztów postępowania powinno być przez sąd wyjaśnione i uzasadnione (por. m.in. wyroki NSA z: 17.03.2017 r., II GSK 4787/16, LEX nr 2337658; 20.05.2021 r., II GSK 547/21, LEX nr 3197361; 14.02.2023 r., II OSK 1183/22, LEX nr 3517280). W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji szczegółowo uzasadnił odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości na rzecz skarżącego organu. Wskazał, że zarówno w wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 25 czerwca 2021 r., w części w jakiej wyrok ten został utrzymany w mocy, jak również w wyroku NSA z dnia 20 grudnia 2022 r., zasądzono na rzecz organu nadzoru zwrot kosztów odpowiednio: postępowania sądowego oraz postępowania kasacyjnego. Przyjął przy tym, że ponowne zasądzenie zwrotu kosztów, skutkowałoby tym, że skarżący uzyskałby po raz drugi zwrot kosztów za postępowanie zakończone, wprawdzie częściowym, to jednak uwzględnieniem tej samej skargi. Ponadto, Sąd podniósł, że pełnomocnik organu nadzoru na etapie ponownego rozpoznania sprawy nie uczestniczył na rozprawie, co też w ocenie Sądu wskazywało na brak aktywności na tym etapie postępowania. Mając powyższe na względzie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja o zastosowaniu art. 206 p.p.s.a. została dostatecznie uzasadniona przez Sąd I instancji. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.