II OZ 220/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 1215/23 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia w sprawie ze sprzeciwu Z. B. od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1215/23, odmówił Z. B. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na postanowienie z dnia 27 maja 2025 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 31 stycznia 2025 r. uchylającym decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2023 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 16 września 2025 r. odrzucił zażalenie datowane na "08.07.2023r." (k. 90), bowiem - pomimo wezwania - nie zostało podpisane oraz - pomimo pouczenia - nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Odpis ww. postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 8 października 2025 r. - dowód doręczenia k. 117. W dniu 15 października 2025 r. pełnomocnik skarżącej M. B. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W uzasadnieniu wniosku wskazał: "Z treści uzasadnienia Postanowienia z dnia 16.09.2025r. wynika, że PINB w Nowym Sączu nie przekazał w terminie złożonych mu omyłkowo dokumentów do WSA w Krakowie. Skarżący nie miał pojęcia o tak znacznej opieszałości organu, o której dowiedział się z uzasadnienia Postanowienia. Stąd też wniosek o przywrócenie terminu na uzupełnienie zażalenia jest w pełni zasadny.". Rozpoznając powyższy wniosek Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wezwaniu k. 96 o usunięcie braków formalnych zażalenia wyraźnie wskazano, że pismo wnosi się za pośrednictwem Poczty Polskiej lub do bezpośrednio w siedzibie sądu. W tej sytuacji złożenie pisma w organie niewłaściwym oznacza brak zachowania należytej staranności i uniemożliwia przywrócenie terminu do uzupełnienia braków zażalenia. W tej sytuacji Sąd Wojewódzki, stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – dalej: "P.p.s.a.", postanowił jak w sentencji, odmawiając przywrócenia uchybionego terminu do uzupełnienia braków zażalenia, które i tak - pomimo pouczenia - nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Z. B., postulując jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 P.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminowi jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy zatem brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro bowiem art. 87 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Odnośnie podnoszonych w zażaleniu okoliczności wskazać należy, że nie można podzielić stanowiska skarżącej, że uzupełnienie braków formalnych zażalenia za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji było działaniem prawidłowym. Pośredni tryb wnoszenia pism procesowych do sądu administracyjnego, a więc za pośrednictwem organu, stanowi wyjątek od zasady bezpośredniego wnoszenia pism do sądu i dlatego też przypadki jego stosowania zostały wprost wymienione w ustawie (zob. art. 54 § 1, art. 64c § 2 P.p.s.a.). Natomiast, gdy skarga trafi już do sądu, w toku wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, strona powinna każde pismo procesowe kierować bezpośrednio do sądu, w tym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W niniejszej zatem sprawie, skoro przekroczenie terminu nastąpiło wskutek nieprawidłowo dokonanej czynności związanej z uzupełnieniem braku formalnego zażalenia przez wysłanie pisma uzupełniającego braki do organu pierwszej instancji, zamiast do Sądu, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z uwagi na okoliczność, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania ww. czynności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.