II OSK 806/18

Dnia 2 października 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Robert Sawuła, Tamara Dziełakowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 2 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. S. o wyłączenie sędziów NSA Romana Hausera i Jerzego Siegienia oraz sędziego del. WSA Marcina Kamińskiego w sprawie ze skargi kasacyjnej E. S. i K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2993/15 w sprawie ze skargi E. S. i K. S. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić wniosek.

W dniu 25 września 2018 r. skarżąca skargą kasacyjną E. S. na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym złożyła ustnie do protokołu wniosek o wyłączenie sędziów orzekających w sprawie oraz o wyłączenie od udziału prokuratora występującego w sprawie. Objęci przedmiotowym wnioskiem sędziowie złożyli w dniu 25 września 2018 r. oświadczenia, że nie zachodzą przesłanki, które stosownie do treści art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a.", skutkują obowiązkiem ich wyłączenia od orzekania w tej sprawie. Ponadto oświadczyli, że nie istnieje inna okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie zgodnie z przepisem art. 19 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Wymaga podkreślenia, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku. W tej jednak w sprawie przedmiotowy wniosek nie został w żaden sposób uzasadniony przez skarżącą E. S. We wniosku nie wskazała jakiejkolwiek przyczyny, która mogłaby stanowić o zaistnieniu przesłanki wyłączenia sędziów orzekających w niniejszej sprawie. Nie wykazała bowiem, aby pomiędzy nią, a sędziami, o wyłączenie których wnosi, istniał, jakiś szczególny stosunek osobisty mogący być źródłem wątpliwości co do ich bezstronności lub mogący mieć wpływ na obiektywne orzekanie w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie podała żadnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziów. Nie wskazała również konkretnie sędziów o wyłączenie których wnosi. Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów z mocy ustawy. Należy wskazać, że objęci przedmiotowym wnioskiem sędziowie stosownie do treści art. 22 § 2 p.p.s.a. złożyli wymagane oświadczenia, wskazując, że wobec nich nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żąda wyłączenia sędziego, pomimo złożenia takiego oświadczenia, to zobowiązana jest wskazać okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 44; oraz postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12; z 30 września 2014 r., II OZ 1000/14). W niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek okoliczności dyskredytujących prawdziwość oświadczeń złożonych przez sędziów objętych jej wnioskiem. Odnośnie zaś wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie prokuratora Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania tego rodzaju żądania, które zgodnie z art. 24 § 2 p.p.s.a. przekazywane jest przez Sąd Administracyjny odpowiedniemu prokuratorowi nadrzędnemu. Z powyższych względów przedmiotowy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił wniosek.