II OZ 717/17

Dnia 27 lipca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. i K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2993/15 o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie ze skargi K. S. i E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odrzucić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek K. S. i E. S. o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd wskazał na argumentację skarżących, zgodnie z którą ograniczono im prawo do obrony i prawo do równego traktowania stron w postępowaniu w związku z ograniczeniem możliwości zapoznania się z pismem procesowym jednej ze stron postępowania, które pełnomocnik uczestnika doręczył pełnomocnikowi skarżących już po wydaniu wyroku. Sąd, powołując się na treść art. 20 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że skarżące wniosły o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych WSA w Warszawie. Taki zakres wniosku jest w istocie tożsamy z wnioskiem o wyłączenie sądu, ponieważ skutkiem jego uwzględnienia byłaby faktyczna niemożność orzekania w sprawie przez WSA w Warszawie. Oznacza to, że zgodnie z art. 20 § 4 p.p.s.a. wniosek jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły E. S. i K. S., podnosząc zarzut dotyczący naruszenia art. 20 § 4 i art. 24 § 1 p.p.s.a. W ocenie skarżących Sąd błędnie potraktował ich wniosek jako wniosek o wyłączenie Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest: przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; umorzenie postępowania; wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; odrzucenie skargi kasacyjnej; odrzucenie zażalenia; zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; ukaranie grzywną. Wynika z tego, że jeżeli ustawa przewiduje (w określonych sytuacjach), wydanie postanowienia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to niedopuszczalne jest wniesienie tego środka odwoławczego. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją, ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 20 § 4 p.p.s.a. Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od tego rodzaju rozstrzygnięć nie przewiduje środka zaskarżenia w postaci zażalenia (por. postanowienia NSA: z 28 lutego 2017 r., II FZ 993/16; z 6 kwietnia 2017 r., I OZ 660/17; z 7 czerwca 2017 r., I OZ 966/17). Na tą ocenę nie ma wpływu to, że Sąd I instancji, doręczając stronom postępowania zaskarżone postanowienie, pouczył je o prawie do złożenia zażalenia. Okoliczność taką należy rozpatrywać jedynie w kategoriach błędnego pouczenia, co już nie ma wpływu na wynikającą z przepisów prawa niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy (Sądu). W tych warunkach istniały podstawy do zastosowania art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2017 r. Ponadto w tej sprawie nie wykazano aby Sąd I instancji błędnie zakwalifikował przedmiotowy wniosek o wyłączenie jako wniosek o wyłączenie Sądu, ponieważ z jego treści wynika, że objęto nim wszystkich sędziów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie prezentowany jest zaś pogląd, zgodnie z którym wniesienie o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w danym sądzie jest w istocie wnioskiem o wyłączenie sądu (por. postanowienia NSA: z 30 października 2015 r., II OZ 1037/15; z 1 lipca 2016 r., I OZ 671/16; oraz J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Zalasińska [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 187, nb 7). Z tych względów, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.