II OSK 2254/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Gdesz Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej V. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 725/25 w sprawie ze skargi V. G. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 25 lutego 2025 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 725/25, oddalił skargę V. G. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 25 lutego 2025 r., znak [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji w dniu 16 listopada 2023 r. skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, wystąpił do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia 4 września 2024 r. nr [...] Wojewoda orzekł o odmowie udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia. Decyzja Wojewody zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i trybie, w jakim można złożyć odwołanie. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 1 października 2024 r. Natomiast odwołanie zostało złożone za pośrednictwem organu I instancji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu 16 października 2024 r. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że skarżący uchybił terminowi do złożenia odwołania od decyzji Wojewody z dnia 4 września 2024 r., nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia stronie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący, nie zgadzając się z postanowieniem organu odwoławczego, wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, postulując jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Organ administracji, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W ocenie tego Sądu organ administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej jego oceny, w konsekwencji zaś prawidłowo orzekł o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zasadniczą kwestią, wymagającą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, było ustalenie, w jakiej dacie doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji Wojewody. Ocena skuteczności czynności doręczenia ma bowiem istotne znaczenie dla stwierdzenia, czy odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione w ustawowym terminie, czy też z jego uchybieniem, jak stwierdził to organ odwoławczy w zakwestionowanym przez skarżącego postanowieniu. Skarżący stoi na stanowisku, że decyzja została mu doręczona w dniu 2 października 2024 r., na dowód czego dołącza do skargi oświadczenie Naczelnika Urzędu Pocztowego z dnia 10 marca 2025 r. i dopiero od tej daty powinien rozpocząć bieg 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została przesłana na adres pełnomocnika skarżącego i odebrana w dniu 1 października 2024 r. Na znajdującym się w aktach sprawy wydruku z usługi Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru (EPO) wygenerowanym w dniu 18 października 2024 r. z systemu Poczty Polskiej S.A. jako data doręczenia przesyłki poleconej krajowej nr [...] figuruje "2024-10-01 12:36:42". Przesyłkę odebrał B. K., co potwierdza skan własnoręcznego podpisu zamieszony w rubryce "Podpis odbiorcy". W tym stanie rzeczy, fakt odebrania przesyłki przez pełnomocnika skarżącego w dniu 1 października 2024 r. wynikał w sposób jednoznaczny z adnotacji zamieszczonych w systemie teleinformatycznym przez operatora pocztowego, co stanowi wystarczający dowód czynności dokonanych przez doręczyciela. Zgodnie bowiem z § 31 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1026), uzyskanie dokumentu potwierdzającego odbiór przesyłki rejestrowanej polega na doręczeniu nadawcy formularza, w postaci papierowej, na którym adresat pokwitował odbiór przesyłki rejestrowanej, albo dostarczenie nadawcy na jego wniosek informacji o doręczeniu przesyłki przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej, o ile formę taką dopuszcza operator wyznaczony. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że termin na wniesienie odwołania należało liczyć od 1 października 2024 r., tak więc ostatni dzień terminu na zaskarżenie decyzji Wojewody upłynął z dniem 15 października 2024 r. Skarżący wniósł odwołanie w dniu 16 października 2024 r., zatem zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że termin do wniesienia odwołania nie został zachowany. W konsekwencji Szef Urzędu prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Dołączone zaś do skargi oświadczenie Naczelnika Urzędu Pocztowego nie może stanowić przeciwdowodu do dowodu doręczenia, jakim jest EPO. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł V. G. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucił: 1. naruszenie przepisu postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a mianowicie przepisu art. 151 P.p.s.a., w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z 134 K.p.a. poprzez niezasadne zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poglądu organu co do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 września 2024 r., w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji gdy w okolicznościach sprawy niniejszej termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w innym czasie niż wynika z uzasadnienia skarżonego rozstrzygnięcia, wobec skutecznego doręczenia przesyłki pomocnikowi skarżącego nie 1 października 2024 r., a w dniu 2 października 2024 r., wobec czego odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu ustawowego do dokonania powyższej czynności, czego potwierdzenie stanowi odpowiedź Poczty Polskiej na reklamację datowana na 4 czerwca 2025 r. wystosowana w trybie art. art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, obalająca domniemanie prawdziwości doręczenia EPO, na którym oparł się za Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; 2. naruszenie przepisu postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a. a mianowicie przepisu art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 40 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 129 § 2 K.p.a. w zw. z art. 57 § 1 i 5 K.p.a poprzez niezasadne zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poglądu organu iż w realiach niniejszej sprawy doszło do skutecznego doręczenia pełnomocnikowi decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 września 2024 r., w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 1 października 2024 r., podczas gdy doręczenie pisma pełnomocnikowi nastąpiło dnia 2 października 2025 r., czego potwierdzenie stanowi oświadczenie z placówki Poczty Polskiej oraz odpowiedź na reklamację datowana na 4 czerwca 2025 r., wobec czego termin do wniesienia odwołania zaczął biec w innym czasie niż przyjął organ, a co usankcjonował w swoim wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny, co implikuje wniesienie odwołania przez pełnomocnika z zachowaniem terminu ustawowego do dokonania powyższej czynności wobec obalenia domniemanie prawdziwości doręczenia EPO; 3. naruszenie przepisu postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a. a mianowicie przepisu art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezasadne zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poglądu organu co do rzetelności przedłożonych do materiału dowodowego dokumentów, co sankcjonowało ich błędną wykładnię i nieuwzględnienie dyrektyw płynących z ogólnych zasad postępowania administracyjnego i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcie wszelkich niewyjaśnionych wątpliwości na niekorzyść Strony, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi; - zasądzenie na mocy. art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a. kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego; - rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Podstawy, na które można się powołać w skardze kasacyjnej, zostały sprecyzowane w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych formach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, że w okolicznościach niniejszej sprawy doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło zgodnie z art. 44 K.p.a., które określa się mianem "doręczenia zastępczego": Mechanizm tego rodzaju doręczenia wygląda następująco. Wobec niezastania adresata, dorosłego domownika czy dozorcy domu pod adresem wskazanym jako adres doręczenia operator pocztowy w dniu próby doręczenia korespondencji pozostawia w skrzynce oddawczej adresata awizo o możliwości odbioru przesyłki we wskazanym urzędzie pocztowym w terminie 7 dni od daty doręczenia. Gdy przesyłka nie zostanie odebrana w tym terminie operator dokonuje ponownej próby doręczenia przesyłki i gdy ta również jest nieskuteczna pozostawia w skrzynce oddawczej powtórne awizo. Z upływem 14 dnia od pozostawienia pierwszego awizo nieodebraną przesyłkę uważa się za skutecznie doręczoną, czyli następuje tzw. domniemanie doręczenia. Przyjęte domniemanie podlega obaleniu jeśli adresat w reklamacji skierowanej do poczty wskaże okoliczności, z których będzie wynikało, że doręczenie zastępcze miało wady. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że doręczenie zastępcze odpowiadało wymogom z art. 44 K.p.a. Ze znajdującego się w aktach sprawy elektronicznego potwierdzenia odbioru (EPO) przesyłki nr [...], która zawierała decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 września 2024 r., wynika, że była ona awizowana w dniu 27 września 2024 r. (awizo pozostawiono w skrzynce oddawczej) a następnie została odebrana w urzędzie pocztowym w dniu 1 października 2024 r. o godzinie 12:36:42, o czym świadczy własnoręczny podpis pełnomocnika skarżącego w osobie B. K. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, okoliczności wskazane w EPO korzystają z domniemania prawdziwości, bowiem EPO jest dokumentem urzędowym. Domniemanie prawidłowości doręczenia można obalić jedynie poprzez skuteczne złożenie reklamacji, która przez operatora pocztowego zostanie uwzględniona – art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Z załączonego do skargi kasacyjnej dokumentu rozpatrzenia reklamacji z dnia 4 czerwca 2025 r. wynika bezsprzecznie, że odbiór przesyłki został pokwitowany w dniu 1 października 2024 r., natomiast fizycznie przesyłka została wydana w dniu 2 października 2024 r. Należy w tym miejscu wskazać na niespójność i lakoniczność ww. wyjaśnień złożonych przez operatora pocztowego bowiem nie jest możliwe pokwitowanie odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym w danym dniu, a następnie fizyczne wydanie tej przesyłki w dniu następnym. Okoliczności te wzajemnie się wykluczają. Mogło co prawda dojść do sytuacji, że pełnomocnik skarżącego odbierał w dniu 1 października 2024 r. nie jedną a wiele przesyłek, wśród których była m.in. przesyłka z decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 września 2024 r. i kwitując podpisem odbiór wielu przesyłek nie sprawdził, czy ta konkretna przesyłka została mu fizycznie tego dnia wydana. Nie mogło mieć to jednak wpływu na prawidłowość ustalenia przez Sąd pierwszej instancji daty doręczenia, skoro z EPO jednoznacznie wynika, że odebranie przesyłki o wskazanym wyżej numerze nastąpiło w urzędzie pocztowym w dniu 1 października 2024 r. W konsekwencji uznać należy, że termin na wniesienie odwołania należało liczyć od dnia 1 października 2024 r., tak więc ostatni dzień terminu na zaskarżenie decyzji Wojewody upłynął z dniem 15 października 2024 r. Skarżący wniósł odwołanie w dniu 16 października 2024 r., zatem zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że termin do wniesienia odwołania nie został zachowany. W konsekwencji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Przy ocenie zachowania terminu do wniesienia odwołania kluczowe jest bowiem dysponowanie przez sąd dowodem doręczenia skarżącemu lub uprawnionej osobie podlegającej temu odwołaniu decyzji lub dowodami wykazującymi doręczenie decyzji w inny sposób przewidziany przepisami prawa, zwłaszcza przepisami K.p.a. Tylko bowiem na tej podstawie można bezsprzecznie stwierdzić, czy skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu. Natomiast ustalonej w sprawie i potwierdzonej wydrukiem elektronicznego potwierdzenia odbioru daty odbioru przez pełnomocnika skarżącego przedmiotowej decyzji nie zdołała podważyć ani skarga kasacyjna, ani treść dołączonego do niej pisma reklamacyjnego z dnia 4 czerwca 2025 r. Odnosząc się natomiast do pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów i argumentacji przytoczonej na ich poparcie wskazać należy, że przedmiotem oceny sądu administracyjnego w niniejszej sprawie była wyłącznie kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie zaś podnoszone przez skarżącego wadliwości postępowania w sprawie odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych względów, na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.