II ONP 1/20

Dnia 16 kwietnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi S. K., M. K., E. T.-K., D. P., H. A., K. B., L. B. i E. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt II OZ 455/20 w sprawie ze skargi S. K., M. K., E. T.-K., D. P., H. A., K. B. i L. B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: 1. odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, 2. zwrócić S. K., M. K., E. T.-K., D. P., H. A., K. B., L. B. i E. P. solidarnie ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia.

Postanowieniem z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OZ 455/20, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących S. K., M. K., E. T.-K., D. P., H. A., K. B. i L. B. na postanowienie zawarte w punkcie IV wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SAB/Wa 233/19 w przedmiocie zasądzenia od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. NSA uznał, że w sprawie, w której WSA w Warszawie wydał wyrok zawierający zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, wspólna skarga skarżących na bezczynność organu administracji, dotyczyła ich wspólnych praw i w związku z tym zasadne było zasądzenie na ich rzecz od organu administracji 100 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Ponadto NSA uznał, że wpis sądowy był jedynym składnikiem kosztów postępowania poniesionych przez skarżących. Pismem z 17 listopada 2020 r. skarżący oraz uczestniczka postępowania E. P., reprezentowani przez r.pr. K. J., wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem tego postanowienia. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia zarzucili naruszenie przez Naczelny Sąd Administracyjny prawa Unii Europejskiej, tj. art. 47 zd. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2010.83.389) "poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie stronie skutecznego środka odwoławczego wskutek wydania przez sąd postanowienia oderwanego od przepisów prawa i zasad współuczestnictwa/ponoszenia kosztów prawomocnie ustalonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20.11.2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1124/17, w tym zasądzenie do zwrotu wpisu sądowego w mniejszej wysokości niż wnieśli wszyscy współuczestnicy sporu przy inicjowaniu postępowania skargowego tj. 100 zł (zamiast 5 x 100 zł)". Po wniesieniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia pełnomocnik skarżących został wezwany do złożenia pełnomocnictwa do wniesienia takiej skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżących przedłożył pełnomocnictwo podpisane przez S. K., E. T. – K., D. P., H. A., K. B. i L. B. Pełnomocnik nie przedłożył pełnomocnictwa od M. K. i E. P. Rozpoznając skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OZ 455/20, podlega odrzuceniu z kilku powodów. Skarga M. K. i E. P. podlega odrzuceniu na podstawie art. 285f § 3 w zw. z art. 285e § 2 i art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) z uwagi na nieprzedłożenie w terminie 7 dni, pomimo wezwania, pełnomocnictwa dla r.pr. K. J. do wniesienia w imieniu tych osób skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Natomiast skarga S. K., E. T. – K., D. P., H. A., K. B. i L. B. podlega odrzuceniu, gdyż nie spełnia dwóch warunków formalnych. Po pierwsze, nie wskazano w niej przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Po drugie, nie uprawdopodobniono wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawomocne z chwilą ich wydania i co do zasady nie podlegają zaskarżeniu. Stosownie do art. 285a § 3 p.p.s.a., od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia prawa Unii Europejskiej. Naruszenie prawa Unii Europejskiej powinno dotyczyć konkretnej normy prawa unijnego, która była stosowana w rozpoznawanej sprawie lub powinna być stosowana, przy czym naruszenie takiej normy powinno mieć charakter rażący. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego powinna więc zawierać wskazanie konkretnego przepisu prawa Unii Europejskiej, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (art. 285e § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OZ 455/20, zarzucono naruszenie art. 47 zd. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Zarzuty naruszenia powołanych przepisów nie wskazują, że niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej, albowiem niewystarczające jest przytoczenie przez stronę przepisów Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej bez powiązania ich z przepisem prawa Unii Europejskiej, który był stosowany lub powinien być stosowany w sprawie. Jakkolwiek zgodnie z art. 6 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, Unia uznaje prawa, wolności i zasady określone w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej z 7 grudnia 2000 r., w brzmieniu dostosowanym 12 grudnia 2007 r. w Strasburgu, która ma taką samą moc prawną jak Traktaty, to zakres zastosowania praw i zasad zawartych w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej został uregulowany w jej art. 51 ust. 1. Stosownie do art. 51 ust. 1 Karty, prawa i zasady w niej określone są wiążące dla państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II ONP 3/17, "(o)znacza to, że co prawda Karta Praw Podstawowych jako prawo pierwotne jest częścią porządku prawnego Unii Europejskiej, ale zarzut naruszenia postanowień tej Karty może być podnoszony tylko w sytuacji, gdy w sprawie mają zastosowanie lub powinny mieć zastosowanie inne niż Karta przepisy prawa Unii Europejskiej. Wniosku tego nie podważa brzmienie art. 6 ust. 1 TUE. Tym samym zarzut naruszenia przepisów Karty Praw Podstawowych nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ Karta znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy w sprawie mogą mieć zastosowanie inne przepisy prawa Unii Europejskiej i wskazanie tych przepisów jest wymogiem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego określonym w art. 285e § 1 pkt 3 p.p.s.a., którego niedopełnienie skutkuje odrzuceniem skargi, na podstawie art. 285h § 1 p.p.s.a.". W rozpoznawanej sprawie skarżący S. K., E. T. – K., D. P., H. A., K. B. i L. B. nie wskazali w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jakie przepisy prawa unijnego mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie dotyczącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, z zastosowaniem których to przepisów można by powiązać zastosowanie art. 47 zd. 1 Karty. Mając to na uwadze NSA stwierdza, że wniesiona przez S. K., E. T. – K., D. P., H. A., K. B. i L. B. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie spełnia warunku formalnego, określonego w art. 285e § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż nie wskazano w niej norm prawa Unii Europejskiej w rozumieniu art. 285a § 3 p.p.s.a., z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Uprawdopodabniając wyrządzenie szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, wyżej wymienieni skarżący twierdzili, że ponieśli szkodę w wysokości 400 zł, gdyż tytułem kosztów sądowych zapłacili 500 zł, zaś zaskarżonym skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia postanowieniem oddalono zażalenie od orzeczenia, którym zasądzono na ich rzecz od organu administracji jedynie 100 zł. W skardze podali, że wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł oraz dowód uiszczenia wpisu w tej kwocie znajdują się w aktach sprawy. Jednakże takich dowodów w aktach sprawy, w której wydano zaskarżone skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienie NSA z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OZ 455/20, czyli w aktach o sygnaturze VII SAB/Wa 233/19, nie ma. W aktach tych znajdują się natomiast dowody na to, że skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł (karty 18, 20 i 29 akt) oraz że w tej wysokości wpis został zapłacony (karta 32 akt). Z powyższego wynika, że w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia skarżący, uprawdopodabniając wyrządzenie szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, podali nieprawdziwe okoliczności. Tym samym nie uprawdopodobnili wyrządzenia szkody zaskarżonym skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia postanowieniem. Mając to na uwadze NSA stwierdził, że wniesiona przez S. K., E. T. – K., D. P., H. A., K. B. i L. B. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie spełnia warunku formalnego, określonego w art. 285e § 1 pkt 4 p.p.s.a., gdyż nie uprawdopodobniono w niej wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy. W związku z powyższym NSA, na podstawie art. 285h § 1 w zw. z art. 285e § 1 pkt 3 i 4 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 285f § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Ponadto, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., NSA orzekł o zwrocie skarżącym solidarnie wpisu sądowego uiszczonego od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.