II OZ 207/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 147/20 o odrzuceniu skargi T.K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), odrzucił skargę T.K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego oraz zwrócił skarżącemu wpis od skargi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 12 grudnia 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) T.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego. Przedmiotem skargi jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] polegająca na nierozpoznaniu wniosków skarżącego z [...] czerwca 2020 r. (sprostowanego pismem z [...] czerwca 2020 r.), z [...] lipca 2020 r. i z [...] września 2020 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z [...] listopada 2018 r., znak: [...], w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie (k. 3-4 akt sądowych sprawy niniejszej). Sąd ustalił także, że skarżący już wcześniej – w dniu 2 grudnia 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) – wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w tożsamym zakresie. Skarga ta została zarejestrowana w sprawie II SAB/Lu 149/20, w której toczy się obecnie postępowanie sądowe (k. 3, 3v akt sądowych sprawy o sygn. akt II SAB/Lu 149/20). W tych okolicznościach Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku bądź została już prawomocnie osądzona. Zażalenie na to postanowienie wniósł T.K. zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a poprzez błędną wykładnię wyrażenia "jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona", gdyż w świetle utrwalonego orzecznictwa i piśmiennictwa przedmiotem skargi na bezczynność organu w danej sprawie może być tylko bezczynność trwająca w dniu złożenia skargi, dlatego też przedmiotem skargi z dnia 2 grudnia 2020 r. mogła być tylko bezczynność trwająca w dniu złożenia skargi, a przedmiotem skargi z dnia 12 grudnia 2020 r. jest bezczynność organu po zmianie stanu faktycznego a nie statuuje to zawisłości sprawy, czego konsekwencją było niezasadne odrzucenie skargi; art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 1 P.p.s.a. i w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na uznaniu, iż sprawa o sygn. akt II SAB/Lu 147/20 jest tożsamą pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą o sygn. akt II SAB/Lu 149/20 WSA w Lublinie, co skutkowało w istocie pozbawieniem skarżącej prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd; art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia postanowienia bez dokonania przez Sąd ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, oparciu się przy dokonaniu oceny prawnej na opisie stanu faktycznego sprawy podanym przez PINB jednakże bez wskazania, które z ustaleń, przyjętych przez organ administracji Sąd przyjął za własne co spowodowało, że opierając się na stanie faktycznym, opisanym przez organ, Sąd nie uwzględnił przebiegu całego postępowania a przez to również wszystkich czynności podejmowanych przez organ w toku postępowania, czego konsekwencją była błędna ocena prawna skutkująca odrzuceniem skargi. Wnoszący zażalenie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Oznacza to, że jeżeli ta sama sprawa jest w toku bądź została przez sąd prawomocnie rozpoznana, to w sytuacji wniesienia skargi na to samo działanie, akt, bezczynność lub przewlekłość organu, skarga podlega odrzuceniu (res iudicata). Warunkiem zastosowania art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jest tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej ze sprawą, w której wniesiono skargę podlegającą odrzuceniu (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2015, s. 362). Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, zaś tożsamość przedmiotowa ma miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna. Stan zawisłości sprawy, która rozpoczyna się z chwilą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, trwa aż do uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Instytucja "stanu sprawy w toku" oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy (lis pendens), polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie. Przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny poprawnie zastosował przepis art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wobec ustalenia, że zaskarżona odrzuconą skargą bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w zakresie nierozpoznania wniosków skarżącego z [...] czerwca 2020 r. (sprostowanego pismem z [...] czerwca 2020 r.), z [...] lipca 2020 r. i z [...] września 2020 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z [...] listopada 2018 r., znak: [...], w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie (k. 3-4 akt sądowych sprawy niniejszej) jest równocześnie przedmiotem sporu zawisłego przed WSA w Lublinie na skutek skargi tego samego skarżącego wniesionej na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w zakresie nierozpoznania wniosków tożsamych z powyżej wymienionymi, zarejestrowanej pod sygn. II SAB/Lu 149/20. W takich okolicznościach w przedmiotowej sprawie zachodziła zawisłość sprawy, o której stanowi art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., w związku z czym niedopuszczalne było wniesienie kolejnej skargi na bezczynność organu w toku postępowania w tej samej materii. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w sprawach ze skarg na bezczynność organu Sąd orzeka uwzględniając stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie wyrokowania, co podnosi także wnoszący zażalenie. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, że rozstrzygając w sprawie skargi wniesionej w dniu 2 grudnia 2020 r. i oceniając bezczynność organu Sąd zobowiązany będzie uwzględnić zmianę okoliczności faktycznych zaistniałych po wniesieniu tej skargi. Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 1 P.p.s.a. i w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji i art. 141 § 4 p.p.s.a. okazały się nietrafne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.