II SO/Ol 1/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2021 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku D. J. o wymierzenie Wojewodzie "[...]" grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a za nieprzekazanie skargi na postanowienie Wojewody "[...]" z dnia "[...]" r. nr "[...]" postanawia: 1. wymierzyć Wojewodzie "[...]" grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; 2. zasądzić od Wojewody "[...]" na rzecz D. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/pos.1- sentencja postanowienia

Wnioskiem z 24 marca 2021 r. D. J. (dalej jako: "Strona", "Wnioskodawca") zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wymierzenie Wojewodzie "[...]" (dalej jako: "Wojewoda") grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku jego autor przedstawił przebieg postępowania wskazując, że 18 czerwca 2020 r. zwrócił się do organu I instancji o udostępnienie dokumentacji budowy domu jednorodzinnego w miejscowości G. na działce nr "[...]" obr. 3. Pismem z 23 czerwca 2020 r. odmówiono dostępu do wskazanej dokumentacji. W dniu 2 lipca 2020 r. Strona wystąpiła z ponownym wnioskiem o rozpatrzenie sprawy i udostępnienie dokumentacji budowy wskazanego domu. Postanowieniem z 20 lipca 2020 r. Stronie odmówiono dostępu do wskazanej dokumentacji argumentując, że nie posiada ona przymiotu strony tego postępowania. Stosownie do zawartego w postanowieniu pouczenia w dniu 27 lipca 2020 r. Wnioskodawca złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. zażalenie na wskazane postanowienie. Pismem z 16 września 2020 r. poinformowano go o przedłużeniu rozpoznania zażalenia ze względu na dużą ilość oczekujących spraw, zaś w związku z błędnym pouczeniem organu I instancji co do organu odwoławczego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło swoją niewłaściwość i w dniu 5 października 2020 r. do Wojewody "[...]" przekazano środek odwoławczy od postanowienia Starosty O. Strona kontaktowała się telefonicznie z Urzędem Wojewódzkim co do terminu rozpoznania złożonego zażalenia i pismem z 25 listopada 2020 r. zawiadomiono ją o przedłużeniu postępowania w tej sprawie. Dopiero 23 grudnia 2020 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Na to rozstrzygnięcie w dniu 2 lutego 2021 r. Strona złożyła skargę (drogą elektroniczną) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem Wojewody, która do dnia złożenia wniosku o ukaranie nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda "[...]" wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny, ewentualnie o oddalenie wniosku. Uzasadniając stanowisko organu wskazał, że skarga D. J. na postanowienie organu z 23 grudnia 2020 r. została przekazana wraz z aktami sprawy w dniu 31 marca 2021 r. (Identyfikator Poświadczenia Przedłożenia: ePUAP-UPP"[...]"). W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do podnoszonych zarzutów, w tym, do zarzutu naruszenia art. 35 k.p.a. Odnośnie zaś naruszenia art. 54 § 2 p.p.s.a. podano, że nie można oceniać jako przejawu złej woli organu do skarżącego. Wyjaśniono, że organ wojewódzki pracuje w trudnych warunkach wywołanych przez wirusa Sars-CoV-2, boryka się z brakami kadrowymi związanymi z przechodzeniem pracowników merytorycznych na izolację bądź kwarantannę. Nadto prowadzona praca zdalna przysparza zwiększenie ilości obowiązków organizacyjnych pracy urzędu dla pracowników pozostających w pracy stacjonarnej. To właśnie te okoliczności miały wpływ na termin przekazania skargi. W ocenie organu 27-dniowe opóźnienie w przekazaniu skargi nie jest opóźnieniem znacznym i nie powoduje negatywnych konsekwencji dla wnioskodawcy. Strona nadal bowiem może uzyskać dostęp do żądanych dokumentów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. ) dalej jako: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ, (...) przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z przytoczonego art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednak, wydając orzeczenie uwzględniające wniosek o wymierzenie organowi grzywny, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od złożenia skargi do organu skierowanej do sądu administracyjnego oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a, zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006, Nr 6, poz. 156, z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 431/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto w uchwale z 3 listopada 2009 r. (sygn. akt II GSK 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszaniu prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że jak wynika z akt sądowych prowadzonych dla sprawy o sygnaturze II SA/Ol 270/21 skarga na postanowienie Wojewody "[...]" z "[...]" r. w sprawie odmowy udostepnienia akt dotyczących pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości G. na działce nr "[...]", wpłynęła do organu 2 lutego 2021 r., a więc wyżej wspomniany 30-dniowy termin upłynął 4 marca 2021 r. Tymczasem skarga do Sądu została przekazana 31 marca 2021 r., czyli z prawie miesięcznym opóźnieniem. Nie mogło być więc w sprawie wątpliwości, że organ nie wypełnił należycie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. odnośnie do terminu przekazania skargi do Sądu. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę tę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W tym miejscu Sąd wyjaśnia dodatkowo - zwracając się zwłaszcza do organu - że ocena kwestii zasadności wymierzenia grzywny z tytułu nieprzekazania akt powinna być oceniana przede wszystkim z perspektywy praw skarżącego. W niniejszej sprawie nie sposób zaprzeczyć, że D. J. znajdował się w sytuacji usprawiedliwiającej złożenie wniosku w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Jego skargę przekazano do Sądu dopiero w dniu 31 marca 2021 r. po wystąpieniu przez Skarżącego o podjęcie działań wobec organu z uwagi na brak terminowego przekazania jego skargi. Sąd w tym miejscu zaznacza, że problemy organizacyjne nie mogą co do zasady usprawiedliwiać organów administracji w zakresie wykonywania obowiązków przekazywania skarg do sądów administracyjnych. Chodzi bowiem o obowiązki ważne, od których zależy uruchomienie procedury gwarantującej prawo do sądu. Stan epidemii panującej w kraju utrzymujący się już od wielu miesięcy powinien spowodować przygotowanie się organu pod względem organizacyjnym na pojawiające się okresy zwiększonej zachorowalności na COVID 19. Podsumowując skonkludować pozostaje, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ z pewnością uchybił terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Okoliczności przedstawione przez Wojewodę w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny mają natomiast znaczenie w procesie miarkowania nałożonej grzywny. Wedle wyjaśnień organu można mniemać, że nieprzekazanie skargi nie było podyktowane intencjonalnym działaniem, ale przejściowymi organizacyjnymi utrudnieniami związanymi z trwającą już od ponad roku pandemią wirusa Sars-CoV-2. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za zasadne wymierzyć organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Taka dolegliwość finansowa, jakkolwiek stosunkowo niewielka, jest wystarczająca, aby zapobiec na przyszłość uchybieniom w zakresie obowiązków dotyczących przekazywania skarg w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd nadmienia też, że co prawda opóźnienie Wojewody w zakresie przekazania skargi Dariusza Janaszkiewicza miało miejsce w kontekście terminu ustawowego, to jednak odnotować należało, że skarga została natychmiast przekazana do Sądu po otrzymaniu wniosku o ukaranie grzywną, co oznacza, że niezwłocznie gdy otrzymano informację o nieprzekazaniu skargi organ wykonał nałożony na niego obowiązek. Wobec powyższego orzeczono na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., jak w punkcie 1 postanowienia. Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 100 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku polegającego nieprzekazaniu skargi. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji postanowienia.