II GZ 708/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 4 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Po 415/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., postanowieniem objętym zażaleniem odmówił K. S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Uzasadniając odmowę Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować skutki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa). Sąd stwierdził, że argumentacja skarżącej zmierzająca do wykazania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niemożliwych do odwrócenia skutków z uwagi na poniesioną w latach 2013 - 2015 stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Sąd podkreślił, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Sąd stwierdził, że z przedłożonych przez skarżącą dokumentów niewątpliwie wynika, że latach 2013 - 2015 poniosła stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 91.219,98 zł (w 2013 r. i 2015 r. strata wyniosła odpowiednio 134.017,20 zł i 11.657,69 zł, zaś w 2014 r. skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 54.454,91 zł). Zdaniem Sądu, przedstawiona przez skarżącą dokumentacja nie pozwala jednak na precyzyjne ustalenie jej sytuacji majątkowej, albowiem na podstawie samej treści zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za lata 2013 i 2014 (PIT-36), jak też zestawienia rocznego za 2015 r., nie można ustalić wartości aktualnego majątku skarżącej. Sąd wskazał, że wnioskodawczyni nie przedłożyła np. aktualnych wyciągów z rachunków bankowych. Co więcej, zawarte we wniosku informacje o trudnej sytuacji finansowej skarżącej z uwagi na posiadane zadłużenie względem ZUS i urzędu skarbowego oraz kierowane do niej wezwania do zapłaty, jak wynika z pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 19 kwietnia 2016 r., okazały się nieprawdziwe. Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że na uwzględnienie nie zasługują również wywody skarżącej, iż uregulowanie przez nią kary wymierzonej zaskarżoną decyzją (24.000 zł) prawdopodobnie zmusi ją do zamknięcia prowadzonej działalności, co z kolei będzie wiązało się z obowiązkiem rozwiązania umów o pracę z 6 zatrudnionymi przez nią pracownikami (ich łączne wynagrodzenie wynosi 2.106,57 zł). Wbrew przekonaniu skarżącej, fakt ewentualnego wyegzekwowania nałożonej na nią kary pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, gdyż w takim wypadku wskazana skarżoną decyzją należność zostanie skarżącej zwrócona. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ppsa poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P., wstrzymania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia zgodnie z art. 196 ppsa, zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania. III Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 415/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że na podstawie wniosku strony i załączonych do niego dokumentów nie sposób ustalić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie aktu administracyjnego nakładającego na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w takim akcie należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. To strona - chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu - powinna wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej czy rodzinnej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 ppsa. Skarżąca podnosząc w ramach wniosku argumentację o wpływie wykonania zaskarżonej decyzji, mogącej w jej ocenie doprowadzić do utraty płynności finansowej, pozbawienia skarżącej środków do życia i dalej idących negatywnych skutków dla rodziny skarżącej, nie przedstawiła w sposób wystarczający jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, a więc w sposób umożliwiający dokonanie obiektywnej oceny konsekwencji, jakie może nieść ze sobą obowiązek zapłaty nałożonej na nią kary pieniężnej. Nie jest bowiem wystarczające samo przedstawienie zaznania podatkowego za 2013 r. i 2014 r., oraz zestawienia rocznego za 2015 r. Skarżąca nie przedstawiła żadnych innych argumentów oraz dokumentów (np. informacji o posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, ponoszonych wydatków) potwierdzających okoliczności uzasadniające stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Brak szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej nie pozwolił zweryfikować, czy skarżąca rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie kwoty orzeczonej kary pieniężnej, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumenty podniesione w zażaleniu w ogóle nie odnoszą się do ww. stanowiska Sądu I instancji i głównej przyczyny odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie mogły skutecznie zakwestionować stanowiska Sądu twierdzenia, że w "niemalże tożsamych" stanach faktycznych i prawnych inne sądy wojewódzkie wstrzymywały wykonanie decyzji, bądź powtórne powołanie się jedynie na stratę jaką skarżąca poniosła prowadząc działalność gospodarczą. Natomiast oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia ponowienia wniosku w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.