II GZ 706/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 27 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Po 652/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., postanowieniem objętym zażaleniem odmówił Z. J. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2016 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Sąd I instancji stwierdził, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wskazał, że utrzymuje się z działalności gospodarczej (gastronomicznej), polegającej na prowadzeniu Baru Szybkiej Obsługi "P." w L., jest głównym żywicielem swojej rodziny, posiada na swoim utrzymaniu żonę. Wnioskodawca podniósł, że w 2014 r. z tytułu działalności gospodarczej osiągnął dochód brutto w łącznej wysokości 39 975,29 zł, z kolei w roku 2015 r. w wysokości 50.856,08 zł. Skarżący oświadczył, że cały uzyskiwany dochód jest przeznaczany na zaspokojenie potrzeb rodziny, w tym na zaspokajanie wszelkich zobowiązań skarżącego, nie posiada żadnych innych składników majątkowych, z których wymierzona mu kara pieniężna mogłaby być wyegzekwowana (w szczególności składników, które można łatwo spieniężyć), nie posiada oszczędności, z których mógłby zaspokoić roszczenie Urzędu Celnego, oczekując następnie na rozstrzygnięcie merytoryczne złożonej skargi. Z uwagi na to skarżący podniósł, że egzekucja kary pieniężnej w wysokości 36 000 zł zostanie skierowana do jego jedynego składnika majątkowego - do składników osobistych skarżącego, co może mieć poważne i nieodwracalne konsekwencje dla skarżącego i jego rodziny. Skarżący dodał, że ocena zasadności wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji powinna również uwzględniać okoliczność prowadzenia przeciwko niemu przez organ I instancji podobnego postępowania o wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 36 000 zł. Skarżący zauważył, że kwota, która stanowi wymierzoną karę, w zasadzie odpowiada kwocie jego rocznego dochodu. Natomiast łączna suma kar w obu wskazanych sprawach stanowi kwotę, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze skarżącego w realiach gospodarczej kondycji wyznaczanej przedmiotem jego działalności (prowadzenie baru szybkiej obsługi). Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący załączył zeznania podatkowe za 2014 r. i za 2015 r. Zdaniem Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił we wniosku, że w sprawie spełniona została którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa). Skarżący nie wskazał bowiem w treści złożonego wniosku konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla niego istotną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd podkreślił, że w tym zakresie nie jest wystarczający sam wywód strony, zaś swoje twierdzenie skarżący powinien poprzeć dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej i majątkowej. Sąd zaznaczył, że skarżący wprawdzie załączył do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji deklaracje podatkowe PIT 36L, PIT/B za 2014 r. i 2015 r., jednak nie podał żadnych informacji o wielkości swojego majątku, np. czy w skład majątku wchodzą jakieś nieruchomości, przedmioty wartościowe, jaki jest stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a także nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych, kont czy lokat bankowych. Zdaniem Sądu przedstawiony przez skarżącego dochód w roku 2014 i 2015 nie może być miarodajnym kryterium na badanie zdolności skarżącego do zapłaty wymierzonej kary. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ppsa poprzez jego błędną interpretację i tym samym niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w bezpodstawnej odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 36 000 zł, jak również przyjęcie, że w realiach przedmiotowej sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a co najmniej skarżący nie przedłożył dowodów na poparcie swojego stanowiska, podczas gdy skarżący w dostateczny sposób wykazał (przedkładając stosowną dokumentację), że zarówno ta jednostkowa kara pieniężna, jak również zbiorcza ich liczba (wobec skarżącego prowadzone są bowiem dwa inne postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, każde dotyczące kary 36 000 zł) stanowi kwotę, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze skarżącego w realiach sytuacji rodzinnej i finansowej kondycji wyznaczanej przedmiotem jego aktywności zawodowej, w związku z czym wniosek skarżącego zasługiwał w całości na uwzględnienie. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie stwierdził w szczególności, że w związku z postępowaniami wszczętymi wobec skarżącego o wymierzenie kolejnych kar pieniężnych, przy jednoczesnym faktycznym zaprzestaniu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, sytuacja finansowa skarżącego nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa za urządzanie gier na automatach może mieć nieodwracalne skutki dla bytu skarżącego i jego rodziny. Skarżący podniósł, że dochód z tytułu prowadzonej do grudnia 2015 r. działalności stanowił jego jedyny dochód i źródło utrzymania rodziny, a wbrew twierdzeniom Sądu I instancji wskazał, że nie posiada innych składników majątkowych, w szczególności składników, które łatwo można spieniężyć, nie posiada też oszczędności Do zażalenia skarżący załączył wydruk z rachunku bankowego prowadzonego w [...] Banku Spółdzielczym, z którego wynika, że według stanu na dzień 31 marca 2016 r. posiada środki w kwocie 253,03 zł. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 36 000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować wystąpienie w jego przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że powodem takiej oceny było uznanie przez Sąd, że na podstawie przedłożonych przez skarżącego dokumentów źródłowych nie sposób ustalić czy zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek koniecznych dla zastosowania ochrony tymczasowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena nie jest prawidłowa. Stwierdzić należy, że skarżący jest przedsiębiorcą, który do końca 2015 r. prowadził w L. indywidualnie działalność gospodarczą w branży gastronomicznej (bar szybkiej obsługi). We wniosku skarżący wskazał, że zakończył działalność ze względu na problemy zdrowotne. Z dokumentów nadesłanych do akt sprawy wynika, że skarżący w 2014 r. uzyskał dochód brutto w wysokości 39 975,29 zł, a w 2015 r. w wysokości 50.856,08 zł., nie dysponuje też środkami pieniężnym niezbędnymi dla uiszczenia zasądzonej kary pieniężnej (z załączonego do zażalenia wydruku z rachunku bankowego prowadzonego w [...] Banku Spółdzielczym wynika, że według stanu na dzień 31 marca 2016 r. skarżący posiada środki w kwocie 253,03 zł). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z oświadczeń i dokumentów złożonych przez skarżącego wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować po stronie skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W okolicznościach tej sprawy brak zastosowania ochrony tymczasowej może sprawić, że kontrola sądowa - o ile jej wynik będzie dla skarżącego korzystny - okaże się iluzoryczna, a nie skuteczna. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 ppsa - uchylił zaskarżone postanowienie, a następnie - na podstawie art. 61 § 3 ppsa - wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.