II GZ 712/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w . z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Po 265/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., postanowieniem objętym zażaleniem odmówił H. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2015 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Uzasadniając odmowę Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować skutki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa). Sąd wskazał, że zgodnie z poglądami orzecznictwa strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie jest przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że wnioskodawca w 2014 r. poniósł stratę w kwocie 16.245,23 zł, w 2015 r. strata wyniosła 12.657,30 zł. Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja nie pozwala jednak, zdaniem Sądu, na precyzyjne ustalenie jego sytuacji majątkowej. Informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2014 r., jak też rozliczenie za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. nie pozwalają bowiem na ustalenie wartości majątku skarżącego, przykładowo poprzez wskazanie stanów rachunków bankowych. Sąd stwierdził, że na podstawie materiału znajdującego się w aktach sprawy nie sposób ustalić wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżący, co implikuje również brak możliwości ustalenia czy wykonanie objętej skargą decyzji – nakładającej obowiązek zapłaty kary w kwocie 24.000zł – skutkować będzie takim uszczerbkiem w środkach skarżącego, który spowoduje zachwianie bytu jego, jak też jego rodziny. W kontekście powyższych mankamentów wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd wskazał, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego. II Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ppsa poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P., wstrzymania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia zgodnie z art. 196 ppsa, zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. III Postanowieniem z dnia 4 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Po 265/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że na podstawie wniosku strony i załączonych do niego dokumentów nie sposób ustalić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie aktu administracyjnego nakładającego na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w takim akcie należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. To strona - chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu - powinna wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej czy rodzinnej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 ppsa. Skarżący podnosząc w ramach wniosku argumentację o wpływie wykonania zaskarżonej decyzji, mogącej w jego ocenie doprowadzić do utraty płynności finansowej, pozbawienia skarżącego środków do życia i dalej idących negatywnych skutków dla rodziny skarżącego, nie przedstawił w sposób wystarczający jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych, a więc w sposób umożliwiający dokonanie obiektywnej oceny konsekwencji, jakie może nieść ze sobą obowiązek zapłaty nałożonej na niego kary pieniężnej. Nie jest bowiem wystarczające samo przedstawienie informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2014 r., jak też rozliczenia za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Skarżący nie przedstawił żadnych innych argumentów oraz dokumentów (np. informacji o posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym, wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, ponoszonych wydatków) potwierdzających okoliczności uzasadniające stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. Brak szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej nie pozwolił zweryfikować, czy skarżący rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie kwoty orzeczonej kary pieniężnej, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumenty podniesione w zażaleniu w ogóle nie odnoszą się do ww. stanowiska Sądu I instancji i głównej przyczyny odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie mogły skutecznie zakwestionować stanowiska Sądu twierdzenia, że w "niemalże tożsamych" stanach faktycznych i prawnych inne sądy wojewódzkie wstrzymywały wykonanie decyzji, bądź powtórne powołanie się jedynie na stratę jaką skarżący poniósł prowadząc działalność gospodarczą. Natomiast oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia ponowienia wniosku w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa w związku z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.