II GZ 60/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 stycznia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5879/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 czerwca 2023 r. nr DZP-III.6110.220.2023 w przedmiocie skreślenia z listy radców prawnych postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 stycznia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5879/23, odrzucił skargę M. F. (dalej: skarżąca) na decyzję Ministra Sprawiedliwości z 22 czerwca 2023 r. o skreśleniu z listy radców prawnych, działając na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przesyłka zawierająca odpis zaskarżonej decyzji została zwrócona do nadawcy z adnotacją umieszczoną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w której za przyczynę odmowy podjęcia przesyłki skarżąca wskazywała "niezgodność danych nadawcy na potwierdzeniu odbioru z danymi wyświetlającymi się na tablecie". Ze sporządzonej w dniu 27 lipca 2023 r. przez pracownika organu notatki urzędowej zamieszczonej na zwrocie korespondencji (k. 30 akt administracyjnych) oraz karcie 32 akt administracyjnej wynika, że przesyłka zawierająca odpis zaskarżonej decyzji, wobec jej prawidłowego zaadresowania i awizacji, została uznana za doręczoną 12 lipca 2023 r. W tych okolicznościach Sąd uznał, że korespondencja zawierająca odpis zaskarżonej decyzji została doręczona skarżącej w trybie zastępczym, uregulowanym w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej k.p.a.). Z adnotacji umieszczonych na zwrocie korespondencji zawierającej odpis zaskarżonej decyzji wynika, że jej awizacja została przeprowadzona w dniu 28 czerwca 2023 r. i 6 lipca 2023 r, a zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 13 lipca 2023 r. Uznanie przesyłki za doręczoną w trybie zastępczym w dniu 12 lipca 2023 r. było zatem zdaniem Sądu prawidłowe. Wobec powyższego, ostatnim dniem ustawowego trzydziestodniowego terminu zakreślonego dla skutecznego wniesienia skargi był 11 sierpnia 2023 r. Wniesienie przez skarżącą skargi pismem z 29 września 2023 r. nastąpiło zatem z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Skarżąca nie złożyła jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a zatem skargę, jako wniesioną po upływie terminu, należało według Sądu odrzucić. Niezależnie od powyższego, Sąd wskazał, że skarżąca prawidłowo pouczona, nie wykonała w zakreślonym terminie wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL. Wezwanie do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi zostało jej skutecznie doręczone 6 grudnia 2023 r., a zatem siedmiodniowy termin na jego uzupełnienie upływał 13 grudnia 2023 r. Przesyłka zawierająca numer PESEL skarżącej została nadana 14 grudnia 2023 r., co nastąpiło z uchybieniem terminu, i jako takie stanowiło samodzielną przesłankę do odrzucenia przedmiotowej skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. II Na powyższe postanowienie WSA w Warszawie skarżąca wniosła zażalenie wskazując, że nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi, gdyż decyzję Ministra Sprawiedliwości otrzymała dopiero 30 sierpnia 2023 r., a w państwie prawa niedopuszczalne jest przyjęcie fikcji doręczenia. Skarżąca w zażaleniu podniosła, że: "Poczta Polska - w szczególności jako operator wyznaczony - już na etapie przyjmowania przesyłki od nadawcy (w tym przypadku ww. Organu) powinna sprawdzić czy dane znajdujące się na przesyłce i na dokumentacji do potwierdzenia jej odbioru są poprawne: Poczta Polska, bowiem, w dalszej kolejności przedstawiając adresatowi daną przesyłkę wraz z dotyczącą jej dokumentacją do potwierdzenia jej odbioru oczekuje od osoby odbierającej przesyłkę, że ta złoży na tych dokumentach własnoręczny podpis: nie może jednak tego oczekiwać, jeżeli dane te są nieprawidłowe. W niniejszej sprawie Skarżąca zgłosiła występowanie wspomnianej nieprawidłowości, dostrzegając ją na tablecie (urządzeniu do elektronicznego potwierdzania odbioru przesyłek) dopiero po podpisaniu papierowego formularza "POTWIERDZENIE ODBIORU". Chcąc odebrać przesyłkę pytała - czy Obsługująca może dokonać koniecznej korekty danych wyświetlających się na tablecie, a wobec uzyskania odpowiedzi odmownej, - czy istnieje możliwość potwierdzenia odbioru przesyłki o ww. konkretnym numerze na papierowym formularzu (tak jak to było przyjęte dawniej, zanim zaczęto używać tabletów) - tu również uzyskano odpowiedź odmowną. Proszono, by osoba obsługującą sporządziła adnotację na ten temat na kserokopii awiz dotyczących ww. przesyłki [...]- również spotkano się z odmową.". Skarżąca wskazała również w zażaleniu, że nieprawidłowości co do powtórnego awizowania zostały zgłoszone przez skarżącą 12 lipca 2023 r. i odnotowane na kserokopii awiz dotyczących ww. przesyłki [...] przez osobę obsługującą wówczas skarżącą w urzędzie pocztowym. Skarżąca podała w zażaleniu, że powtórne awizo było w skrzynce dopiero w dniu 11 lipca 2023 r., wyjaśniając przy tym, że osoba obsługująca nie chciała odnotować tej daty. Skarżąca wskazała, że wielokrotnie zgłaszała nieprawidłowości w awizacji przesyłek przez urząd pocztowy uprzejmie prosząc o to, by nieprawidłowości w tym względzie zostały usunięte, bowiem adresat korespondencji nie może ponosić negatywnych konsekwencji prawnych nieprawidłowego funkcjonowania Poczty Polskiej. III Zarządzeniem z 8 marca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5879/23, Przewodnicząca Wydziału VI WSA w Warszawie wezwała skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł, w terminie 7 dnia od dnia otrzymania wezwania. Korespondencja zawierająca powyższe wezwanie została doręczona skarżącej w dniu 9 kwietnia 2024 r., zatem termin na uiszczenie wpisu upływał 16 kwietnia 2024 r. Skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie z 8 marca 2024 r., które zostało oddalone postanowieniem NSA 12 września 2024 r., sygn. akt II GZ 368/24. Następnie WSA w Warszawie postanowieniem z 18 marca 2025 r. odrzucił to zażalenie, z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, pomimo wezwania skarżącej w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 lipca 2025 r., sygn. akt II GZ 554/25, oddalił zaś zażalenie skarżącej na to postanowienie WSA z 18 marca 2024 r. WSA w Warszawie postanowieniem z 9 października 2025 r. uchylił na podstawie art. 165 p.p.s.a. swoje własne postanowienie z 18 marca 2025 r. wskazując, że po ponownej weryfikacji danych zawartych w Rejestrze Opłat Sądowych, zidentyfikowano wpłatę skarżącej od zażalenia na postanowienie z 5 stycznia 2024 r. o odrzuceniu skargi, którą uiszczono 10 kwietnia 2024 r. (k. 162). IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowane postanowienie WSA w Warszawie o odrzuceniu skargi jest zgodne z prawem, a oceny tej nie podważają zarzuty i twierdzenia podniesione w zażaleniu skarżącej. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Uchybienie formalne w postaci niezachowania terminu do wniesienia skargi skutkuje zatem bezwzględnym odrzuceniem takiego pisma, nie podlegając następczej konwalidacji. Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy wskazuje, że przesyłkę zawierającą decyzję Ministra Sprawiedliwości z 22 czerwca 2023 r. skierowaną do skarżącej, na podstawie art. 44 k.p.a. prawidłowo uznano za doręczoną 12 lipca 2023 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 30 akt administracyjnych), przesyłka ta pozostawiona została 28 czerwca 2023 r. w placówce pocztowej, o czym w tym samym dniu poinformowano skarżącą poprzez pozostawienie zawiadomienie o tym fakcie w jej oddawczej skrzynce pocztowej. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, ponownie dokonano awizacji przesyłki 6 lipca 2033 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika także, że skarżąca w dniu 12 lipca 2023 r., a zatem w ostatnim dniu, w którym odebranie przesyłki było możliwe przed jej zwrotem do nadawcy, udała się do placówki pocztowej, gdzie z tą datą pokwitowała odbiór decyzji Ministra Sprawiedliwości z 22 czerwca 2023 r. Następnie pokwitowanie to zostało przez skarżącą przekreślone z adnotacją: "Dokonano anulowania potwierdzenia odbioru niniejszej przesyłki ze względu na niezgodność danych nadawcy na potwierdzeniu odbioru z danymi wyświetlającymi się na tablecie. Z tego względu przesyłka nie została wydana adresatowi." (k. 30 akt administracyjnych). Należy podkreślić, że Poczta Polska S.A. wskazuje przyczyny z jakich nie doręczono przesyłki. Jedną z takich przyczyn jest m.in. "adresat nie podjął przesyłki w terminie", "niedostateczny adres", lub też "inne przyczyny", które winien opisać wydający przesyłkę. W niniejszej sprawie na kopercie widnieje opatrzona pieczęcią Urzędu Pocztowego i podpisana przez pracownika tego Urzędu informacja: "ZWROT nie podjęto w terminie" (k. 31 akt administracyjnych). Natomiast na zwrotnym potwierdzeniu zaznaczono, że "Przesyłki nie doręczono, gdyż: adresat nie podjął przesyłki w terminie". (k. 30 akt administracyjnych). Ze sporządzonej w dniu 27 lipca 2023 r. przez pracownika organu notatki urzędowej zamieszczonej na zwrocie korespondencji wynika, że przesyłkę uznano za doręczoną z upływem ostatniego dnia awizacji, tj. 12 lipca 2023 r. Przyczyny wskazane przez adresata przesyłki nie stanowią podstawy do odmowy przyjęcia przesyłki (k. 30 akt administracyjnych). Z notatki sporządzonej w dniu 28 lipca 2023 r. przez pracownika organu wynikało natomiast, że przesyłka zawierająca odpis zaskarżonej decyzji, skierowana do skarżącej na jej prawidłowy adres, powróciła z adnotacją adresata. Na przesyłce umieszczono pieczęć Poczty Polskiej – "nie podjęto w terminie" – brak innych adnotacji Poczty. Pierwsza awizacja miała miejsce 28 czerwca 2023 r., adnotację adresata przesyłki umieszczono 12 lipca 2023 r. – tj. w ostatnim dniu do podjęcia przesyłki. Stosownie do treści art. 44 k.p.a. przesyłkę uznać za doręczoną z upływem ostatniego dnia awizacji. Odnosząc się do przyczyny odmowy podjęcia przesyłki przez skarżącą, tj. "niezgodności danych nadawcy na potwierdzeniu odbioru z danymi wyświetlającymi się na tablecie" zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że twierdzenie o niezgodności danych nadawcy, tj. organu na tablecie pracownika Urzędu Pocztowego z potwierdzeniem odbioru, nie stanowią przeciwdowodu dla dokumentu urzędowego, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru. Na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się prawidłowy adres organu. Skarżąca na skutek poprawnej awizacji przesyłki, w terminie w którym mogła odebrać kierowaną do niej korespondencję, udała się do Urzędu Pocztowego, jednak ostatecznie dokonała "anulowania potwierdzenia odbioru", co spowodowało konieczność zwrotu przesyłki do nadawcy. Adnotacja skarżącej zamieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie uniemożliwiła Poczcie Polskiej S.A. zwrotu przesyłki do nadawcy ze skutkiem doręczenia, w związku z jej niepodjęciem przez skarżącą. Sposób działania skarżącej w tej sprawie nie przerwał biegu terminu do odbioru przez nią przesyłki. W związku z tym zasadnie pracownik Poczty stwierdził, że przesyłki nie doręczono, gdyż adresat nie podjął przesyłki w terminie (k. 30 akt administracyjnych). Odnosząc się natomiast do kwestii prawidłowości doręczenia przesyłki skarżącej na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. podkreślenia wymaga, że przesyłka została skierowana na prawidłowy adres skarżącej (potwierdza to notatka pracownika organu, k. 32 akt administracyjnych). Skarżąca nie wykazała też skutecznie, że nie dotarło do niej ani pierwsze, ani też drugie awizo, a zatem nie obaliła fikcji doręczenia zastępczego dokonanego na postawie art. 44 § 4 k.p.a. Z adnotacji umieszczonych na zwrocie korespondencji zawierającej odpis zaskarżonej decyzji wynika, że awizacja została przeprowadzona 28 czerwca 2023 r. i 6 lipca 2023 r, a zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 13 lipca 2023 r. Uznanie przesyłki za doręczoną w trybie zastępczym 12 lipca 2023 r. (k. 31-32 akt administracyjnych) uznać należało za prawidłowe. W związku z tym słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał 11 sierpnia 2023 r., skarżąca natomiast nie zachowała go, ponieważ skargę nadała 29 września 2023 r. (k. 11 akt sądowych). Niezachowanie przez skarżącą terminu do wniesienia skargi uniemożliwiało skuteczne wszczęcie postępowania sądowego i obligowało Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi. Bez znaczenia jest przy tym, że decyzja Ministra Sprawiedliwości z 22 czerwca 2023 r. ponownie została nadana do skarżącej i tę korespondencję odebrała 30 sierpnia 2023 r., gdyż zasadnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, że pierwotna przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję doręczona została skutecznie skarżącej 12 lipca 2023 r. A zatem ponowne przesłanie skarżącej decyzji miało charakter jedynie informacyjny, termin do wniesienia skargi uruchomiło bowiem doręczenie jej decyzji w dniu 12 lipca 2012 r. W okolicznościach tej sprawy, wobec wniesienia skargi po upływie terminu, którą to kwestię sąd winien badać w pierwszej kolejności, brak było podstaw do wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, jak również uiszczenia wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 p.p.s.a.