II GZ 368/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. F. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5879/23 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 czerwca 2023 r. nr DZP-III.6110.220.2023 w przedmiocie skreślenia z listy radców prawnych postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 8 marca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 5879/23, Przewodnicząca Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała M. F. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od zażalenia wniesionego na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 5 stycznia 2024 r. odrzucające jej skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 czerwca 2023 r., w przedmiocie skreślenia z listy radców prawnych. W podstawie prawnej zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oraz § 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021, poz. 535; dalej: rozporządzenie w sprawie wpisu). Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła M. F., wnosząc o zwrot nienależnie pobranej kwoty, uiszczonej przez nią tytułem wpisu. Zdaniem skarżącej zwrot powinien również dotyczyć poniesionych przez nią kosztów związanych z jej uiszczeniem. W przedmiocie zarzutów formalnych wobec zarządzenia skarżąca stwierdziła, że zaskarżone zarządzenie nie może ostać się w systemie prawa. W jej ocenie zaskarżenia wymaga zarówno zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, jak i sama czynność jego doręczenia wraz z pismem sekretariatu Wydziału VI WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2024 r., bowiem oba dokumenty nie spełniają wymogów formalnych. Podniosła, iż zarządzenie jest wadliwe m.in. z uwagi na nieprawidłowe określenie podstawy prawnej, bowiem poprzez "rozbite" sformułowanie nie spełnia wymogu klarowności, jakimi powinny posługiwać się sądy, a ponadto przywołany § 2 rozporządzenia w sprawie wpisu sformułowany został w 6 ustępach, z czego 3 mają punkty. Sformułowanie, które nie wskazuje ustępu a tylko punkt danego paragrafu jest nieprawidłowe, jako odwołujące się do nieistniejącej jednostki redakcyjnej. W przedmiocie braku podstawy prawnej do żądania od skarżącej uiszczenia wpisu, wnosząca zażalenie wskazała na treść art. 220 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej, skoro w zarządzeniu z dnia 8 marca 2024 r. jako jego przedmiot określono zażalenie na postanowienie z dnia 5 stycznia 2024 r. o odrzuceniu skargi, zgodnie z przywołaną wyżej regulacją prawną, zażalenie to jest wolne od wpisu. Ustawowe sfomułowanie "Zażalenie wniesione (...) na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3 (...)" odnosi się, zdaniem skarżącej, do środków prawnych wymienionych w § 3, a nie do przyczyn ich odrzucenia, a zatem również i z tej przyczyny wezwanie do uiszczenia wpisu jest bezpodstawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Wysokość wpisów oraz szczegółowe zasady ich pobierania unormowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Jak wynika z treści art. 230 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jednym z tego rodzaju pism jest zażalenie (por. § 2 art. 230 p.p.s.a.). O charakterze wpisu od pism wszczynających postępowanie sądowe rozstrzyga art. 231 p.p.s.a. wskazując, iż wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych zaś sprawach pobiera się wpis stały. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ustalił wysokość wpisu od wniesionego zażalenia na podstawie § 2 ust. 1 pkt 7 (omyłkowo w treści zarządzenia wskazano § 2 pkt 7 z pominięciem ustępu 1) rozporządzenia RM w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wezwał do jego uiszczenia w wysokości 100 zł. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniesionego przez stronę zażalenia jest bowiem postanowienie WSA z dnia 5 stycznia 2024 r. odrzucające skargę strony na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 czerwca 2023 r. Nie ulega wątpliwości, że rozpoznawana sprawa mieści się w zakresie spraw objętych treścią § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia, tj. dotyczy zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego i wpis stały wynosi w takiej sprawie 100 zł. W takiej właśnie wysokości winien być uiszczony wpis sądowy od wniesionego zażalenia. Na marginesie już tylko wskazać należy, że niezasadne jest twierdzenie skarżącej, iż jej zażalenie wniesione na postanowienie o odrzuceniu skargi byłoby wolne od wpisu zgodnie z art. 220 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że wolne od wpisu jest zażalenie wniesione na /.../ postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3 tego przepisu. Zażalenie skarżącej z dnia 19 lutego 2024 r., od którego należny był wpis sądowy, nie zostało wniesione na postanowienie sądu o odrzuceniu środka prawnego – w tym przypadku skargi - z powodu nieuiszczenia od niej należnego wpisu sądowego pomimo wezwania. Zażalenie z dnia 19 lutego 2024 r. zostało przez skarżącą wniesione na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 5 stycznia 2024 r., którym Sąd wprawdzie odrzucił skargę strony, jednakże nie z powodu nieuiszczenia należnego od niej wpisu, lecz z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego poprzez podanie na wezwanie sądu numeru PESEL oraz wskutek wniesienia tej skargi z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności. Tym samym zażalenie to podlegało opłacie zgodnie z wydanym zarządzeniem z dnia 8 marca 2024 r., wzywającym do uiszczenia wpisu sądowego, a jej nieuregulowanie we wskazanym terminie skutkowałoby jego odrzuceniem. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone zarządzenie Przewodniczącej Wydziału VI WSA w Warszawie w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia jest zgodne z prawem i w sposób właściwy określa zarówno wysokość żądanego wpisu, jak i podstawę jego obliczenia. Podkreślić ponadto należy, że sprawa nie znajduje się w katalogu spraw objętych art. 239 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w których to sprawach, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu korzysta ze zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jednocześnie skarżąca nie należy do kręgu podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. Nie uzyskała ona również prawa pomocy w omawianym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.