II GZ 534/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2022 r. sygn. akt VI SAB/Wa 30/22 o odrzuceniu skargi F. S. na bezczynność Ministra Cyfryzacji w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie danych z centralnej ewidencji pojazdów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 30/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), odrzucił skargę F. S. na bezczynność Ministra Cyfryzacji w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie danych z centralnej ewidencji pojazdów. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że F. S. złożył skargę do WSA na bezczynność Ministra Cyfryzacji w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o udostępnienie danych z centralnej ewidencji pojazdów. Zarządzeniem z dnia 29 września 2022 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność w wysokości 100 złotych w terminie 7 dni liczonych od dnia następnego po dniu doręczenia tego zarządzenia. Stronę poinformowano o rygorze odrzucenia skargi w przypadku niezastosowania się do wezwania we wskazanym terminie. Odrzucając skargę WSA stwierdził, że w dniu 6 października 2022 r. skarżącemu prawidłowo doręczono wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, co wynika z Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (k. 39 akt sądowych). Wyznaczony przez Sąd termin do uiszczenia wpisu upłynął zatem 13 października 2022 r., natomiast strona uiściła wpis w dniu 14 października 2022 r. Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie wprawdzie został uiszczony wpis w prawidłowej kwocie, jednakże nastąpiło to dopiero 14 października 2022 r. - na co wskazuje Rejestr Opłat Sądowych. WSA uznał więc, że strona dokonała tej czynności z uchybieniem terminu, zaś w sprawie nie został zgłoszony wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając przyjęcie błędnej daty uiszczenia wpisu sądowego oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w ostatnim dniu terminu, tj. 13 października 2022 r. została złożona dyspozycja przelewu wpisu na rachunek bankowy Sądu. Zdaniem skarżącego, okoliczność, iż opłata została zaksięgowana na rachunku Sądu już po upływie terminu nie ma wpływu na fakt, iż wpis uiszczono w terminie. Datą uiszczenia wpisu sądowego za pomocą przelewu jest bowiem dzień złożenia dyspozycji, a nie dzień jego realizacji. Do zażalenia skarżący załączył potwierdzenie złożenia dyspozycji przelewu wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu (art. 219 § 2 zd. 1 p.p.s.a.) Stosownie zaś do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma do rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącemu w dniu 6 października 2022 r., a zatem termin do dokonania czynności upływał z dniem 13 października 2022 r. Sąd pierwszej instancji, odrzucając skargę stwierdził, że wpis w niniejszej sprawie został uiszczony po terminie, tj. w dniu 14 października 2022 r., co wynikało w jego ocenie z dokumentu obrazującego datę księgowania na koncie WSA w Warszawie. W związku powyższym Sąd pierwszej instancji odrzucił wniesioną skargę, jako opłaconą po terminie, jednakże WSA nie zbadał daty zlecenia transakcji, przyjmując jedynie dzień wpływu środków na rachunek Sądu. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w aktach sprawy znajduje się załączone do zażalenia potwierdzenie wykonania przelewu z rachunku bankowego dotyczące operacji pod tytułem "VI SAB/Wa 30/22 - wpis", z którego wynika, że data operacji czyli data złożenia dyspozycji przez stronę skarżącą to 13 października 2022 r. Ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem, jest moment złożenia dyspozycji przez stronę, a nie dzień realizacji przelewu (czyli zaksięgowania wpłaconej kwoty pieniężnej na rachunku bankowym zleceniobiorcy). Przy uiszczeniu opłaty przelewem decyduje data wykonania operacji przeksięgowania środków z jednego rachunku bankowego na drugi, a zatem data złożenia przez stronę zlecenia dokonania przelewu w banku lub instytucji uprawnionej do przyjmowania zleceń, pod warunkiem, że w tej dacie, a przynajmniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty, saldo rachunku było wystarczające na pokrycie tej kwoty. Nie ma wówczas znaczenia to, kiedy bank lub instytucja finansowa faktycznie wykonała polecenie przelewu (por. postanowienia NSA: z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 376/15; z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I GSK 117/13; z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt I FZ 617/05; z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 878/05; z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 144/14 oraz postanowienie SN z dnia 24 kwietnia 2004 r. sygn. akt II CZ 38/04). Analiza judykatury w omawianym zakresie prowadzi do wniosku, że celem uznania, iż datą istotną dla stwierdzenia, że wpis został uiszczony w terminie, jest data zlecenia przelewu, a nie data jego wykonania przez bank zlecającego, jest uniknięcie zamknięcia drogi sądowej w sytuacji, gdy podmiot dokonał wszystkich zależnych od siebie czynności w celu wykonania wezwania w terminie, zaś faktyczna realizacja płatności nastąpiła po terminie z przyczyn leżących wyłącznie po stronie banku (głównie ze względu na odgórnie określone pory realizacji przelewów). W takim przypadku przyjęło się uważać, że złożenie polecenia przelewu w terminie oznacza wypełnienie wezwania w terminie, jeśli strona posiadała w momencie składania zlecenia (lub najpóźniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty) odpowiednie środki na rachunku na pokrycie tej opłaty, a przelew został rzeczywiście zrealizowany. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji przedwcześnie odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w terminie, bowiem należało najpierw ustalić datę dokonania zlecenia przelewu realizującego przedmiotowe wezwanie Sądu. W sytuacji wykonania zlecenia przelewu bankowego w terminie wyznaczonym przez Sąd – co jak wyżej wskazano wynika z nadesłanego przez stronę wraz z zażaleniem dokumentu wykonania operacji na rachunku bankowym – należało uznać, że brak fiskalny skargi został uzupełniony w terminie, a zatem jej odrzucenie było wadliwe. W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.