II GZ 498/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 865/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 31 lipca 2024 r., nr SKO-522-238/24 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 865/24, odmówił J.Z. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 31 lipca 2024 r., w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Sąd I instancji wskazał, że w skardze na powołaną decyzję skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania podnosząc, że pozbawienie go uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. B może potencjalnie utrudnić mu prowadzenie działalności gospodarczej oraz innych codziennych spraw, jak również narazić skarżącego na istotne wydatki (np. zatrudnienie kierowcy lub korzystanie z taksówek). We wniosku wskazano również, że nawet ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego nie umożliwiłoby skarżącemu domagania się zwrotu tego rodzaju potencjalnych wydatków. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że co do zasady cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami wiąże się z pewnymi uciążliwościami, jednakże są to normalne następstwa utraty uprawnień do kierowania pojazdami, które same w sobie nie wypełniają przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący zaś w uzasadnieniu wniosku nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd I instancji podkreślił również, że wstrzymanie wykonania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami powinno być uzasadnione okolicznościami szczególnymi. W przeciwnym wypadku podważałoby to istotę i cel orzeczenia o utracie uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie Sądu I instancji zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji WSA w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz rozpoznanie sprawy w zakresie wniosku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo istnienia przesłanki niebezpieczeństwa znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie szkody wymienione w powyższym przepisie należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie p.p.s.a. (zob. np. postanowienia NSA: z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienia NSA: z 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona powinna przekonać sąd o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające samo złożenie wniosku bez wyczerpującego uzasadniania, w tym odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń strony oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację przedstawioną przez Sąd I instancji w zakresie braku podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona przez skarżącego w zażaleniu. Twierdzenia skarżącego zgodnie, z którymi cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami "może potencjalnie utrudnić prowadzenie działalności gospodarczej, jak również prowadzenie innych codziennych spraw" nie sposób uznać za wystarczającą podstawę do zastosowania w stosunku do niego instytucji ochrony tymczasowej. Sama utrata uprawnień do kierowania pojazdami nie jest bowiem jednoznaczna z uniemożliwianiem prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego. Przyjmując nawet, że fakt utraty uprawnień do kierowania pojazdami może mu utrudnić prowadzenie działalności gospodarczej to nie oznacza to konieczności jej zaprzestania. Skarżący może bowiem skorzystać z usług innych osób. Gdyby nawet w wyniku utraty uprawnień do prowadzenia pojazdów działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego musiałaby zostać ograniczona, to i tak okoliczności tej nie można uznać za dostateczne spełnienie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych jedynie w wypadku, gdy wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby całkowitym zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, nie zaś tylko jej ograniczeniem, a w konsekwencji utratą jedynego źródła utrzymania strony, spełniona zostaje przesłanka wyrządzenia znacznej szkody (por. postanowienia NSA z: 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07; 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1078/09; 19 września 2024 r., sygn. akt II GSK 1747/24). Wobec tego należy wskazać, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie była wystarczająca do stwierdzenia uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie nie było więc podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia Sądu I instancji oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. Z związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.