II GZ 233/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 15 października 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 720/14 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 720/14 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. postanowieniem z dnia 15 października 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14 na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odrzucił wniosek R. P. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. (dalej: Dyrektor) z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 18 lipca 2014 r. odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora z dnia [...] kwietnia 2014 r. (skarżący, pouczony o środku zaskarżenia, nie wniósł zażalenia na to rozstrzygnięcie), a postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. skarga została odrzucona jako wniesiona z uchybieniem terminu. Postanowienie o odrzuceniu skargi doręczono skarżącemu dnia 19 sierpnia 2014 r. W dniu 17 września 2014 r. R. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. Podał, że 30 lipca 2014 r. doręczono mu dwa postanowienia Sądu z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 719/14 (dot. płatności bezpośrednich) i I SA/Sz 720/14 (dot. płatności ONW). Jego celem było zaskarżenie obydwu postanowień, mimo że w zażaleniu powołał tylko jedną sygn. akt – I SA/Sz 719/14. Podkreślił, że nie ma wiedzy prawniczej, ukończył zaledwie cztery klasy szkoły podstawowej i o fakcie zaskarżenia tylko jednego z dwóch wskazanych postanowień dowiedział się 12 września 2014 r., po wizycie w kancelarii radcy prawnego i uzyskaniu porady prawnej, że postanowienie o sygnaturze I SA/Sz 720/14 nie zostało objęte środkiem zaskarżenia. Odrzucając wniosek o przywrócenie terminu Sąd uznał, że przyczyna uchybienia terminu w tej sprawie ustała 19 sierpnia 2014 r., czyli wówczas gdy skarżący odebrał postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 12 sierpnia 2014 r., bo od tego momentu wiedział, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14 stało się prawomocne. Oznacza to, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia upływał 26 sierpnia 2014 r. Skoro skarżący złożył wniosek dopiero 17 września 2014 r., to uchybił terminowi 7 dni, przewidzianemu w art. 87 § 1 p.p.s.a. i wniosek, jako spóźniony, podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. W zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej jako NSA) R. P. domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 15 października 2014 r. i stwierdził, przyczyna uchybienia terminu ustała dnia 12 września 2014 r., a nie jak błędnie przyjął Sąd I instancji dnia 19 sierpnia 2014 r., kiedy to doręczno skarżącemu postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi z dnia 12 sierpnia 2014 r. Skarżący ponownie wyjaśnił, że nie potrafił ocenić skutków prawnych postanowienia o odrzuceniu skargi. Sytuacja uległa zmianie po uzyskaniu porady radcy prawnego, który 12 września 2014 r. wyjaśnił skarżącemu, że nie zostało zaskarżone postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14. Wobec tego, zdaniem składającego zażalenie, Sąd winien przyjąć, że przyczyna uchybienia terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. ustała w dniu 12 września 2014 r. i to od tego dnia rozpoczął bieg termin 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. Zatem składając wniosek dnia 17 września 2014 r., skarżący złożył go w przepisanym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, więc Sąd miał obowiązek rozpatrzyć ów wniosek merytorycznie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przepis art. 88 p.p.s.a. stanowi natomiast, że spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W ocenie NSA Sąd I instancji trafnie stwierdził, że przyczyna uchybienia terminu w niniejszej sprawie ustała w dniu 19 sierpnia 2014 r., kiedy to skarżący powziął wiedzę o istnieniu postanowienia Sądu z dnia 12 sierpnia 2014 r. o odrzuceniu skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Jakkolwiek w piśmiennictwie wskazuje się, że termin siedmiu dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi, a nie od czasu dowiedzenia się o tym przez stronę, to jednak przyjęcie przez Sąd innej daty, jak wskazano w zażaleniu jeszcze późniejszej niż data doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia 12 sierpnia 2014 r. o odrzuceniu skargi, nie było możliwe. Zupełnie nietrafna jest argumentacja zażalenia, że przyczyna uchybienia terminu ustała dnia 12 września 2014 r., gdy skarżący powziął wiedzę od pełnomocnika, że zażalenie na postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14 nie zostało złożone, ponieważ skoro skarżący potrafił samodzielnie zaskarżyć postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 719/14, to nie było żadnych przeszkód faktycznych i prawnych, by zaskarżył obydwa te postanowienia w przepisanym prawem terminie. NSA nie uwzględnił argumentacji skarżącego, jakoby powołując się na swoją nieświadomość przepisów prawa twierdził, że nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji otrzymania dnia 19 sierpnia 2014 r. postanowienia o odrzuceniu skargi ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia. Skarżący zdaje się zapominać, że stosownie do art. 140 § 3 p.p.s.a. został pouczony o przysługujących mu środkach prawnych. Można jeszcze dodać, że nieporadności skarżącego przeczy samodzielne oraz terminowe złożenie zażalenia na postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 719/14. Wobec tego nie jest wiarygodne wyjaśnienie skarżącego, że o braku wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14 dowiedział się dopiero po uzyskaniu porady prawnej 12 września 2014 r. Co więcej, skarżący był w stanie rozróżnić, że wniósł do sądu dwie skargi – jedną dotyczącą decyzji w sprawie płatności bezpośrednich, a drugą w sprawie płatności ONW, wszczął zatem dwa różne procesy sądowe, tak samo jak wiedział i rozumiał, że zaskarżając jedno postanowienie, z treścią drugiego się zgadza. Reasumując stwierdzić należy, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14 ustała w dniu 19 sierpnia 2014 r. Z tego względu termin do złożenia wniosku rozpoczął bieg 20 sierpnia 2014 r. i bezskutecznie upłynął 26 sierpnia 2014 r., co prawidłowo wykazał WSA w kontrolowanym postanowieniu, a czego argumentacja zażalenia skutecznie nie podważyła. Stąd też odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 p.p.s.a. jako spóźnionego było prawidłowe. Jedynie na marginesie NSA wskazuje, że postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 719/14 jest prawomocne, bowiem postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. o sygn. akt II GZ 523/14 sąd kasacyjny oddalił zażalenie skarżącego. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.