II GSK 981/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 720/14 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14 na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjni (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odrzucił skargę R. P. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sz. (dalej jako Dyrektor) z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Sąd I instancji wskazał, że decyzję Dyrektora z dnia [...] kwietnia 2014 r. doręczono skarżącemu 10 kwietnia 2014 r., a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał 12 maja 2014 r., gdyż 10 maja 2014 r., jako ostatni dzień terminu, przypadał w sobotę. Sąd ocenił, że w decyzji Dyrektora z dnia [...] kwietnia 2014 r. zawarto prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu za pośrednictwem organu. W dniu 23 maja 2014 r. R. P. wniósł skargę na tę decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14 Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego WSA uznał, że skarga podlegała odrzuceniu jako złożona z uchybieniem terminu, o którym stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a. Skargą kasacyjną R. P. domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 12 sierpnia 2014 r. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i § 3 p.p.s.a. przez przyjęcie, że w stanie fatycznym niniejszej sprawy zachodzi podstawa do odrzucenia skargi z tej przyczyny, iż skarga została wniesiona po terminie. Ponadto zarzucił naruszenie przewidzianej w art. 45 Konstytucji RP zasady prawa obywatela do sądu przez nieuwzględnienie okoliczności sprawy, w tym właściwości osobistych skarżącego. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący kasacyjnie wskazał, że w dniu 30 lipca 2014 r. doręczono mu dwa niemal identyczne postanowienia z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 719/14 (w sprawie dot. płatności bezpośrednich) i I SA/Sz 720/14 (w sprawie dot. płatności ONW), odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Składając zażalenie, skarżący oznaczył tylko jedną sygn. akt – I SA/Sz 719/14, mimo że środek odwoławczy w przekonaniu skarżącego miał obejmować obydwa postanowienia. Wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, że pierwotnie ukończył jedynie cztery klasy szkoły podstawowej, a po wielu latach, wieczorowo, uzupełnił wykształcenie i ukończył osiem klas szkoły podstawowej, więc mając na uwadze jego właściwości osobiste Sąd nie powinien odrzucać skargi, natomiast jej odrzucenie narusza przewidziane w art. 45 Konstytucji RP prawo obywatela do sądu. Sąd powinien wziąć pod rozwagę, że sprawa dotyczy kontroli decyzji odmawiającej przyznania płatności ONW, toteż może zaważyć na egzystencji skarżącego w kolejnych latach. Dyrektor nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że postanowienie o odrzuceniu skargi należy do rozstrzygnięć kończących postępowanie w sprawie, a więc stosownie do art. 173 § 1 p.p.s.a. przysługuje od niego skarga kasacyjna do NSA. Z art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że NSA rozpoznaje sprawę w granicach wyznaczonych skargę kasacyjną, co oznacza, że jest związany zarzutami kasacyjnymi, a z urzędu pod rozwagę bierze tylko nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a.), której przesłanki w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Skarga kasacyjna R. P. jest niezasadna, bowiem postanowienie Sądu I instancji z dnia 12 sierpnia 2014 r. o odrzuceniu skargi nie narusza prawa. Zgodnie z prawidłowo przytoczonym i zastosowanym przez Sąd I instancji art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jest niekwestionowane zarzutami kasacyjnymi, że decyzję Dyrektora z [...] kwietnia 2014 r., a więc rozstrzygnięcie w sprawie doręczono skarżącemu prawidłowo 10 kwietnia 2014 r. Ze względu na to, że 10 maja 2014 r. przypadał w sobotę, trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał 12 maja 2014 r., bo stosownie do art. 83 § 2 p.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący nadał pocztą (k. 4 akt sądowych) 23 maja 2014 r., czyli uchybił terminowi do wniesienia skargi, natomiast wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia Sąd oddalił postanowieniem z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14, którego R. P. nie zaskarżył. Dnia 17 września 2014 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 15 października 2014 r. Sąd odrzucił wniosek jako spóźniony na podstawie art. 88 p.p.s.a., a postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r. o sygn. akt II GZ 233/15 sąd kasacyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 15 października 2014 r. Wobec tego nie ma wątpliwości, że postanowienie z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14 jest prawomocne, co w konsekwencji oznacza, że Sąd I instancji niepodważalnie i ostatecznie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W ocenie NSA, dysponując w dniu 12 sierpnia 2014 r. wiedzą, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 720/14 nie zostało zaskarżone, oraz że decyzję Dyrektora z [...] kwietnia 2014 r. doręczono skarżącemu w dniu 10 kwietnia 2014 r., a skargę nadano pocztą 23 maja 2014 r. Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę R. P. w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Zdaniem NSA przytoczona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja co do właściwości osobowych skarżącego, w tym jego nieporadności życiowej, a także fakt omyłkowego zaskarżenia tylko jednego z dwóch podobnych postanowień Sądu z dnia 18 lipca 2014 r., miała znaczenie dla umotywowania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Niemniej jednak skoro argumentacja ta nie odnosi się do meritum sprawy, czyli nie podważa skuteczności doręczenia decyzji Dyrektora z [...] kwietnia 2014 r. ani okoliczności związanych z doręczeniem, to nie mogła doprowadzić do uchylenia kontrolowanego postanowienia Sądu z dnia 12 sierpnia 2014 r. o odrzuceniu skargi. W tym stanie rzeczy NSA nie mógł bezpośrednio zastosować art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i na podstawie szeroko rozumianego prawa obywatela do sądu uchylić prawidłowego postanowienia o odrzuceniu skargi tylko dlatego, że skarżący uznał jego wydanie za przedwczesne, z uwagi na brak uwzględnienia przez Sąd nieporadności życiowej skarżącego. Ze znajdujących się w aktach sprawy pism sporządzonych przez skarżącego nieporadność tego rodzaju nie wynika, a wyjaśnienie, że jednym środkiem odwoławczym skarżący objął dwa postanowienia o odmowie przywrócenia terminu z dnia 18 lipca 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 719/14 oraz I SA/Sz 720/14 nie poddaje w wątpliwość skuteczności i prawidłowości doręczenia decyzji Dyrektora z [...] kwietnia 2014 r., co miało miejsce dnia 10 kwietnia 2014 r. Jeżeli tak, to trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął bezskutecznie dnia 12 maja 2014 r. (10 maja 2014 r., jak już wskazywano, przypadał w sobotę). Skargę nadano pocztą 23 maja 2014 r., w związku z czym, jak słusznie przyjął WSA, po upływie terminu, co warunkowało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.