II GZ 104/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku R. P. o zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24 w przedmiocie oddalenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 354/23 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 4 kwietnia 2023 r., nr SKO-4204/1/23 w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ustalenia opłaty postanawia: odmówić zmiany postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24.

Postanowieniem z 18 lipca 2023 r., sygn. akt. III SA/Po 354/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek R. P. (dalej: skarżący) o wyłączenie sędziego S. W.. Sąd uznał, że z treści oświadczenia złożonego przez sędziego objętego wnioskiem nie wynika, aby zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd podkreślił - powołując się przy tym na orzecznictwo sądowe - że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji dodał, że skarżący nie wskazał w treści wniosku zaistnienia żadnych ustawowych przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a., ani też jakichkolwiek innych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości i wyłączenie sędziego S. W. oraz autorów zaskarżonego orzeczenia, gdyż są oni jego zdaniem stronniczy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24, oddalił zażalenie wskazując, że zarówno we wniosku, jak i zażaleniu, nie podniesiono, że zachodzą jakiekolwiek okoliczności wskazujące na podstawy wyłączenia sędziego S. W.. Z tych powodów zasadnie oddalony został wniosek o wyłączenie sędziego. Skarżący pismem z 21 maja 2024 r. wniósł na podstawie art. 165 p.p.s.a. o uchylenie i zmianę wszystkich dotychczas wydanych orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz NSA. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że z uwagi na działalność sądów stał się osobą całkowicie niezdolną do pracy, nie ma środków do życia i leczenia. Otrzymuje obecnie zasiłek z opieki społecznej. Sytuacja taka trwa co najmniej od kilku lat i była zatajana przez sądy. Są to w ocenie skarżącego nowe okoliczności, które powinny spowodować zmianę dotychczas wydanych orzeczeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Postanowieniem z 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego. Nie było to zatem postanowienie kończące postępowania w sprawie, takie bowiem postanowienie zamykałoby sprawę w rozumieniu materialnym, czyli uniemożliwiłoby kontynuowanie rozpoznawania skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. T. Woś, [w:] T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 732-733). Pomimo prawomocności ww. postanowienia NSA, znajduje się ono w zakresie unormowania art. 165 p.p.s.a., ze względu na art. 193 p.p.s.a., bowiem postanowienia NSA niekończące postępowania sądowoadministracyjnego, tzn. niekończące procedowania nad skargą, mogą być zmienianie na podstawie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 31 marca 2015 r., sygn. akt II FZ 2078/14 – dostępne na stronie: http://orzecenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. warunkiem zmiany nawet prawomocnego postanowienia niekończącego postępowania w sprawie jest zmiana okoliczności sprawy. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie, a skarżący w swoim wniosku w żaden sposób nie wskazał takich ewentualnych okoliczności, ani ich tym bardziej nie uprawdopodobnił. W postanowieniu z 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro z inicjatywą o wyłączenie sędziego wystąpił skarżący, winien on wskazać okoliczności, które podawałyby w wątpliwość stronniczość sędziego. Zarówno we wniosku, jak i zażaleniu nie podniesiono, że zachodzą jakiekolwiek okoliczności wskazujące na podstawy wyłączenia sędziego S. W.. Od dnia wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. postanowienia z dnia 27 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 104/24, nie zmienił się ani stan faktyczny, ani stan prawny sprawy, związany z przesłankami wyłączenia sędziego. Opisana we wniosku skarżącego jego trudna sytuacja materialna, w żaden sposób nie wpływa na okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego. Stwierdzić zatem należy, że w sprawie nie wystąpiły podstawy do zastosowania art. 165 w związku z art. 193 p.p.s.a., uzasadniające uwzględnienie wniosku skarżącego o zmianę ww. postanowienia. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 165 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.