II GZ 136/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Po 354/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 kwietnia 2023 r., nr SKO-4204/1/23 w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i ustalenia opłaty postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej zwany: "WSA", "Sądem pierwszej instancji") postanowieniem z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Po 354/23, odrzucił skargę R. P. (dalej zwanego: "skarżącym") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 4 kwietnia 2023 r. w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i nałożenia opłaty za zajęcie pasa drogowego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał m.in, że kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mógł wywołać skutków prawnych, bowiem uprzednio przez niego złożony, został już prawomocnie rozpoznany. W piśmie z 19 stycznia 2025 r. skarżący nie podniósł żadnych nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej i majątkowej. Skarżący nie wykonał również ostatecznie prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, a zatem zachodziła podstawa do odrzucenia skargi. Pismem z 24 lutego 2025 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Poznaniu, wnosząc m.in. o jego uchylenie w całości i wyłączenie sędziego – [...]. Zażalenie nie zawierało szczegółowego uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Pismo nieopłacone nie wywołuje zatem żadnych skutków (zob. H. Knysiak-Sudyka w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 220). Zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Referendarz sądowy postanowieniem z 22 sierpnia 2023 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy (sygn. akt III SPP/Po 57/23). Postanowieniem z 26 stycznia 2024 r. WSA w Poznaniu utrzymał w mocy ww. postanowienie referendarza sądowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego go do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłkę z wezwaniem do uiszczenia wpisu doręczono w dniu 13 stycznia 2025 r. – k. 104 akt sądowych. Skarżący nie uiścił wymaganego wpisu sądowego. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji postanowił o odrzuceniu skargi. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W sprawie okoliczność ta nie zachodziła – skarżący zainicjował co prawda postępowanie w zakresie prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych), jednakże zostało ono prawomocnie zakończone odmową jego przyznania. W konsekwencji prawidłowo został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego go do uiszczenia wpisu sądowego, a skoro tego wpisu nie opłacił, to zachodziła podstawa do odrzucenia skargi. Stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu należało zatem uznać za prawidłowe. Skarżący w zażaleniu nie przedstawił też żadnej argumentacji mogącej podważyć stanowisko Sądu pierwszej instancji. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.