II GSK 507/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński (spr.) Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Agata Skorupska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 października 2022 r. sygn. akt III SA/Po 417/22 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 28 lutego 2022 r. nr BP.500.152.2021.1200.PO15.185062 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I. Przedmiot kontroli kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt III SA/Po 417/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę [...] (skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (organ) z dnia 28 lutego 2022 r., nr BP.500.152.2021.1200.PO15.185062, w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. II. Stan sprawy wynikający z kontrolowanego wyroku. W dniach od 4 lutego do 3 marca 2021 r. przeprowadzono kontrolę [...] (przedsiębiorstwo), w którym skarżący był osobą zarządzającą transportem. W trakcie kontroli ustalono, że kierowca, [...], w dniu 1 listopada 2020 r. o godzinie 19:53 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego winien odebrać minimum 9-godzinny odpoczynek. We wskazanym okresie kierowca odebrał jedynie 3 godziny i 31 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 3:51 do godziny 7:22 dnia 2 listopada 2020 r., a więc skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 29 minut. W dniu 26 października 2020 r. o godzinie 20:32 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny odpoczynek. We wskazanym okresie kierowca odebrał jedynie 2 godziny i 51 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 3:51 do godziny 7:22 dnia 2 listopada 2020 r. Kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 6 godzin i 9 minut. Dzienny okres prowadzenia pojazdu (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku) rozpoczął się w dniu 26 października 2020 r. o godzinie 20:32, a zakończył w dniu 27 października 2020 r. o godzinie 21:45. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 17 godzin i 1 minutę. Kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 7 godzin i 1 minutę. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie pojazdu przez kierowcę w wymiarze 10 godzin. Podczas kontroli nie okazano dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Ponadto ustalono, że w przedsiębiorstwie wykonywane były przewozy drogowe pojazdami, które nie posiadały aktualnych okresowych badań technicznych potwierdzających zdatność do ruchu drogowego. Pojazd o nr. rej [...] wykonywał przewozy drogowe w okresie od dnia 23 października 2020 r. do dnia 26 października 2020 r. bez ważnego badania technicznego. W związku z tym nałożono karę pieniężną w wysokości 200 zł. Pojazd o nr. rej [...] wykonywał przewozy drogowe w okresie od dnia 23 października 2020 r. do dnia 26 października 2020 r. bez ważnego badania technicznego. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli z dnia 4 marca 2021 r. Pismem z dnia 4 marca 2021 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (organ I instancji) zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia 5 maja 2021 r., nr WITD.DI.0152.XV0533/11/21, organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1900 zł. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Decyzją z dnia 28 lutego 2022 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że karę nałożono za następujące naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d.): skrócenie przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut (lp. 13 załącznika nr 4 do u.t.d.), przekroczenie przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut (lp. 14 załącznika nr 4 do u.t.d.) oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego (lp. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d.). Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, organ stwierdził, że przedstawiony przez skarżącego dokument dotyczący informowania właścicieli przedsiębiorstwa o terminach badań technicznych pojazdów miał niewielką wartość dowodową. Organ nie dał wiary wskazanemu dowodowi chociażby z uwagi na to, że brak było na nim adnotacji, że doręczono go przedsiębiorcy przed upływem ważności badań technicznych. Skarżący jako osoba zarządzająca transportem i odpowiedzialna za dopilnowanie zgodności wykonywania przewozów z wymogami przepisów prawa powinien był zadbać o potwierdzenie na wskazanym piśmie własnoręcznym podpisem, że przedsiębiorcy wskazany dokument doręczono. Organ nie dopatrzył się również żadnych wewnętrznych procedur lub regulaminów, które mogłyby potwierdzić przyjęty w przedsiębiorstwie system nadzoru, weryfikacji lub obiegu tego typu dokumentów, który pozwoliłby uprawdopodobnić, że taka procedura była wdrożona i stosowana. Osoba zarządzająca transportem w kontrolowanym przedsiębiorstwie powinna podjąć wszelkie możliwe kroki, aby uniemożliwić wykonywanie przewozów pojazdami, które nie miały ważnych badań technicznych. Organ nie uznał, iż samo sporządzenie notatki lub zawiadomienia jest wystarczającym dowodem na dochowanie należytej staranności, a kontrola wykazała, że nadzór sprawowany był w sposób niewystarczający. Następnie organ stwierdził, że ustalenia dotyczące odczytu zapisów na wykresówkach były prawidłowe. Ponadto dotyczyły one naruszeń, których rodzaj nie był uzależniony wyłącznie od samodzielnej decyzji kierowcy, gdyż były to naruszenia związane z odbieraniem odpoczynku dobowego. Kierowca powinien mieć tak zaplanowane rozpoczęcie pracy w kolejnej dobie, aby mieć możliwość odebrania prawidłowego odpoczynku dobowego. W sprawie doszło do znacznego skrócenia odpoczynku o ponad połowę, co stanowiło poważne naruszenie. W ocenie organu planowanie pracy kierowców i nadzór na nią nie był właściwy, o czym świadczy przekroczenie o przeszło 7 godzin dopuszczalnego maksymalnego czasu jazdy dziennej. Nie był zasadny zarzut nakładania kary pieniężnej dwukrotnie za te same naruszenia przepisów, tj. na przedsiębiorcę i zarządzającego. Protokół kontroli w przedsiębiorstwie zawiera znacznie większą liczbę naruszeń, zwłaszcza tych odnoszących się do czasu pracy kierowców, spośród których jedynie część podlega zgodnie z przepisami załącznika nr 4 do u.t.d. odpowiedzialności zarządzającego. Ponadto organ nie stwierdził okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 92b oraz 92c u.t.d., podkreślając, iż to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności mogących stanowić przesłanki do zastosowania przepisów egzoneracyjnych. Skarżący ich jednak nie wykazał. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. III. Ocena prawna wyrażona w kontrolowanym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu opisanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd I instancji stwierdził, że przesłanki nałożenia kary pieniężnej zostały w niniejszej sprawie bezspornie ustalone. Świadczą o tym dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy – złożone w imieniu przedsiębiorstwa oświadczenie z dnia 4 lutego 2021 r., z którego wynika, że funkcje osoby zarządzającej transportem pełni skarżący, który posiada certyfikat kompetencji wydany przez Instytut Transportu Samochodowego. W tym względzie organ miał prawo zwrócić się do podmiotu reprezentującego kontrolowane przedsiębiorstwo w związku ze stwierdzonym w trakcie kontroli nieprawidłowościami. Pismem z dnia 4 marca 2021 r. w granicach określonych prawem organ skierował do skarżącego zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wobec osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie w zakresie stwierdzonych naruszeń. Następnie Sąd I instancji podniósł, że w podstawie zaskarżonej decyzji wskazano w sposób ogólny art. 92a u.t.d., a także lp. 13, 14, 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. W tym względzie przywołana podstawa prawna obejmowała również ust. 2, zgodnie z którym zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Nie można zatem czynić zarzutu, że organ w sposób nieprawidłowy określił podstawę prawną, kierując decyzję do skarżącego jako do osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, w którym jest zatrudniony. Sąd I instancji nie znalazł również podstaw do podważenia sformułowanego przez organ stanowiska o braku podstaw do zastosowania przesłanek egzoneracyjnych wynikających z art. 92b u.t.d. W ocenie Sądu liczba stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń dowodzi, że nie były efektywne procedury służące egzekwowaniu przestrzegania norm czasu pracy wynikających z przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. O braku właściwej organizacji pracy świadczy między innymi skala i waga stwierdzonych naruszeń. Nie można zatem – w ocenie Sądu – zgodzić się z podniesioną w skardze argumentacją, że skarżący zachował prawidłową organizację pracy w prowadzonym przedsiębiorstwie i właściwy system motywacyjny kierowców, w tym przez stosowanie upomnień czy pisemne pouczanie o obowiązujących przepisach w zakresie czasu pracy kierowców. Zdaniem Sądu, skarżący nie wskazał okoliczności ani dowodów wskazujących na to, że nie miał wpływu na wykonywanie przewozu drogowego pojazdem przez pracownika, który nie realizował wymogów stawianych przez pracodawcę. W tym względzie to kwestią przedsiębiorstwa pozostaje zatrudnienie takich pracowników, którzy będą wykonywać swoje obowiązki w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto Sąd stwierdził, że w zaskarżonej decyzji ustosunkowano się do twierdzeń i wywodów skarżącego zawartych w odwołaniu, dotyczących winy kierowcy i następczego upominania po stwierdzeniu naruszeń w zakresie przestrzegania czasu pracy czy okoliczności rozwiązania umowy o pracę z jednym z kierowców. Fakt, że w ocenie organu odwoławczego nie miały one żadnego wpływu na treść decyzji, nie oznacza, że organ pominął argumentację strony. Mając na uwadze powyższe, WSA w Poznaniu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). IV. Skarga kasacyjna i jej zarzuty. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości i wnosząc o: I. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; II. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci: 1. oświadczenia [...] z dnia 15 grudnia 2022 r., 2. zaświadczenia o ukończeniu szkolenia przez kierowcę z dnia 4 stycznia 2020 r., 3. regulaminu pracy w przedsiębiorstwie transportowym, 4. zakresu obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności kierowcy, 5. rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, 6. oświadczenia skarżącego z dnia 16 grudnia 2022 r. - na okoliczność prawidłowego realizowania przez skarżącego spoczywających na nim jako zarządzającym transportem obowiązków oraz braku podstaw do nałożenia na skarżącego kary administracyjnej; III. ewentualnie, z daleko idącej ostrożności, na wypadek, gdyby sąd nie podzielił stanowiska co do nieważności decyzji organów obu instancji – o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu II instancji w całości; IV. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; V. z daleko idącej ostrożności procesowej, na wypadek, gdyby Sąd uznał, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie – o nieobciążanie skarżącego kosztami postępowania w niniejszej sprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisu postępowania, art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, i w konsekwencji zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji II i I instancji, które zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w zakresie podstawy prawnej decyzji; II. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 92b ust. 1 w zw. z art. 92b ust. 2 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, pomimo że skarżący jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie zapewnił właściwą dyscyplinę i organizację pracy umożliwiającą kierowcom przestrzeganie przepisów prawa w szczególności w zakresie czasu pracy i odpoczynku, a do naruszenia przez kierowcę czasu pracy i odpoczynku w okresach wskazanych w decyzji organu I instancji doszło z winy kierowcy przy jednoczesnym braku możliwości zapobieżenia temu przez skarżącego jako zarządzającego transportem; III. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, pomimo że skarżący jako zarządzający transportem w przedsiębiorstwie zapewnił właściwą dyscyplinę i organizację pracy umożliwiającą kierowcom przestrzeganie przepisów prawa, w szczególności w zakresie czasu pracy i odpoczynku, a do naruszenia przez kierowcę czasu pracy i odpoczynku w okresach wskazanych w decyzji organu I instancji doszło z winy kierowcy przy jednoczesnym braku możliwości zapobieżenia temu przez skarżącego jako zarządzającego transportem; IV. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1c /tak w oryginale/ p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy, a konsekwencji zaniechaniu wnikliwego i wszechstronnego rozważenia okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej pomimo spełnienia negatywnych przesłanek opisanych w art. 92c ust. 1 pkt oraz art. 92b ust. 1 w zw. z art. 92b ust. 2 u.t.d.; V. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1c /tak w oryginale/ p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji, która nie spełnia wymogów formalnych decyzji w zakresie jej uzasadnienia faktycznego i prawnego. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W piśmie z dnia 24 stycznia 2023 r. uzupełniającym skargę kasacyjną skarżący oświadczył, że wnosi o jej rozpoznanie na rozprawie. V. Stanowisko strony przeciwnej. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i rozpoznanie na rozprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. VI. Uzasadnienie prawne wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1. Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu. 2. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu – niezależnie od powyższych granic – nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od strony skarżącej kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie zarzutów kasacyjnych. 3. Wobec niestwierdzenia określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowego, jak również przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej do weryfikacji podniesionych zarzutów kasacyjnych, uznając, że są one pozbawione zdolności do skutecznego podważenia mocy wiążącej zaskarżonego wyroku. 4. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty podlegały formalnemu oddaleniu, albowiem ich defekty konstrukcyjne uniemożliwiły przeprowadzenie szczegółowej kontroli merytorycznej stanowiska skarżącego. Strona skarżąca kasacyjnie nie dopełniła przede wszystkim obowiązku procesowego prawidłowego skonstruowania i skonkretyzowania podstawy kasacyjnej w formie weryfikowalnej ekscepcji, niezależnie od jej wewnętrznych wad konstrukcyjnych. Operacja ta powinna obejmować nie tylko wskazanie naruszonych przepisów oraz podanie ogólnego sposobu ich naruszenia, lecz także musi zawierać konieczną konkretyzację tych podstaw przez powiązanie ich treści ze stanem prawnym i faktycznym sprawy w celu właściwego ukierunkowania kontroli kasacyjnej (art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek szczegółowego określenia sposobu i formy naruszenia przepisów prawa nie tylko w warstwie abstrakcyjnej, lecz także w płaszczyźnie konkretnej na tle poszczególnych elementów stanu sprawy (zob. np. wyrok NSA z dnia 3 października 2023 r., II GSK 1926/22; wyrok NSA z dnia 13 października 2023 r., II GSK 844/20; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2024 r., II GSK 1255/23; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2025 r., II GSK 1700/21; wyrok NSA z dnia 29 maja 2025 r., II GSK 2464/21). W zakresie zarzutu naruszenia przepisów postępowania nie jest ponadto wystarczające wskazanie jedynie formy lub postaci naruszenia prawa procesowego lub opis konsekwencji tego rodzaju wady prawnej (np. przez przyjęcie przez sąd administracyjny za prawidłowe określonych ustaleń faktycznych kontrolowanych organów). Kontestując prawidłowość wykładni lub stosowania prawa procesowego w weryfikacyjnym modelu orzekania sądu administracyjnego, strona skarżąca kasacyjnie jest z jednej strony zobowiązana do przedstawienia postulowanej wersji interpretacyjnej lub aplikacyjnej wskazanych wzorców kontrolnych na tle szczegółowo i precyzyjnie określonych elementów stanu sprawy, z drugiej zaś – do argumentacyjnego wykazania, że imputowane sądowi naruszenia prawa procesowego co najmniej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, a więc na treść zaskarżonego wyroku. Nie jest również uprawnione uzupełnianie podstaw kasacyjnych w części skargi kasacyjnej przeznaczonej na zamieszczenie ich uzasadnienia. Uzasadnienie podstaw jest odrębnym elementem skargi kasacyjnej, które ma zawierać argumentację przemawiającą – w ocenie strony skarżącej kasacyjnie – za prawidłowością stanowiska zajętego w ramach przytoczonych podstaw kasacyjnych, natomiast nie powinno służyć jako miejsce konkretyzacji lub uzupełniania podstaw kasacyjnych. Odnosząc się do sposobu ujęcia zarzutów kasacyjnych oznaczonych jako punkty od I do IV, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że – z przyczyn wyżej wskazanych – jako niepoddające się kontroli merytorycznej podlegają one formalnemu oddaleniu. Zarzut nr I, zmierzający do podważenia pozytywnej oceny legalności zaskarżonej decyzji przez twierdzenie, że Sąd a quo, pomijając w toku kontroli zaskarżonej decyzji wadę nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wadliwie zaniechał wykonania kompetencji określonej w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jest konstrukcyjnie niepełny, albowiem nie zawiera konkretyzacji administracyjnej normy dopełnienia, której fragment został w ocenie strony skarżącej rażąco naruszony przez kontrolowany organ, niezależnie od tego, że autor skargi kasacyjnej nie podjął także w uzasadnieniu próby wykazania, że określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanka materialna rażącego naruszenia prawa została spełniona. Również zarzut nr IV, jako pozbawiony niezbędnej relatywizacji do pominiętych lub wadliwe ocenionych elementów stanu faktycznego sprawy na tle przesłanek określonych w art. 92c ust. 1 pkt 1 i art. 92b ust. 1 w zw. z art. 92b ust. 2 u.t.d., nie mógł zostać poddany dalszej weryfikacji. Z kolei zarzut nr V, stanowiący próbę imputowania kontrolowanemu Sądowi Wojewódzkiemu naruszenia art. 145 § 1 "pkt 1c" (wobec braku tego rodzaju jednostki redakcyjnej należało przyjąć, że wzorzec kontrolny w tym zakresie dotyczy "pkt 1 lit. c") p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. "przez utrzymanie w mocy decyzji organu II instancji, która nie spełnia wymogów formalnych decyzji w zakresie jej uzasadnienia faktycznego i prawnego", bez względu na jego nieusuwalne wady konstrukcyjne (w tym brak spełnienia wymogu wykazania przesłanki funkcjonalnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), odwołuje się do oczywiście bezzasadnego założenia, że decyzja organu odwoławczego nie zawiera uzasadnienie faktycznego i prawnego, podczas gdy z ustaleń Sądu a quo oraz akt sprawy wynika, że uzasadnienie to nie tylko zostało formalnie sporządzone przez skarżony organ (zob. s. 2-17 zaskarżonej decyzji), lecz także zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Oddaleniu podlegały także zarzuty nr II i III, które – jako zarzuty naruszenia prawa materialnego – zostały skierowane przeciwko pozytywnemu rezultatowi kontroli legalności zastosowania przepisów art. 92b ust. 1 w zw. z art. 92b ust. 2 u.t.d. oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. na tle niepodważonej skutecznie co do prawidłowości podstawy faktycznej sprawy, której dotyczy skarga. O ile jednak ekscepcje dotyczące prawidłowości subsumpcji ustalonego stanu faktycznego w odniesieniu do oceny działań strony skarżącej (zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie) w zakresie zapewnienia "właściwej dyscypliny i organizacji pracy" umożliwiającej kierowcom "przestrzeganie przepisów prawa w szczególności w zakresie czasu pracy i odpoczynku" oraz znaczenia zagadnień związanych z "winą kierowcy" za naruszenia powstałe w powyższym zakresie i "brakiem możliwości zapobieżenia" im przez skarżącego jako zarządzającego transportem mogły zostać formalnie przyporządkowane do art. 92b ust. 1 w zw. z art. 92b ust. 2 u.t.d. (zarzut nr II), o tyle ich powiązanie z treścią art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. (zarzut nr III) należy uznać za oczywiście wadliwe. Przywołane przez autora skargi kasacyjnej okoliczności (niezależnie od ich abstrakcyjnego ujęcia) dotyczą bowiem naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców i wymaganych okresach odpoczynku (poz. 13 i 14 załącznika nr 4 do u.t.d.) i zgodnie z treścią art. 92b ust. 1 u.t.d. mogą być kwalifikowane jako spełniające przesłanki egzoneracyjne jedynie w świetle tego ostatniego przepisu. Nie jest zatem uprawnione dokonywanie podwójnej kwalifikacji tożsamych okoliczności faktycznych jako spełniających jednocześnie warunki określone w art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., albowiem hipotezy tych regulacji zawierają niekonkurencyjne unormowania, natomiast przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. jako regulacja szczególna w odniesieniu do naruszeń regulacji dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku wyłącza w tym zakresie stosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Ustosunkowując się natomiast w ograniczonym (zasadniczo formalnym) zakresie do wadliwie skonstruowanego zarzutu na tle art. 92b ust. 1 w zw. z art. 92b ust. 2 u.t.d., Naczelny Sąd Administracyjny uznał za stosowne, aby przypomnieć stronie skarżącej kasacyjnie, że niezależnie od obciążającego ją ciężaru dowiedzenia, że przesłanki określone w powyższej regulacji zostały spełnione (por. np. wyroki NSA z dnia: 14 kwietnia 2026 r., II GSK 366/23; 10 lutego 2023 r., II GSK 787/21; 6 października 2022 r., II GSK 1207/20; 5 sierpnia 2021 r., II GSK 1462/18; 12 marca 2020 r., II GSK 4301/17 i II GSK 3879/17; 10 kwietnia 2019 r., II GSK 504/17; 14 kwietnia 2016 r., II GSK 2527/14), miała ona w toku postępowania administracyjnego możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności sankcyjnej przez wykazanie, że w ramach prowadzonej działalności w zakresie przewozów drogowych zostały zapewnione w sposób skuteczny, realny i efektywny takie warunki organizacji i dyscypliny pracy oraz takie zasady wynagradzania, że przestrzeganie przez kierowców przepisów prawa, o których mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d., było nie tylko możliwe, lecz także konieczne, a nadzór w tym zakresie podmiotów odpowiedzialnych, o których mowa w art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d., miał charakter ciągły, realny i skuteczny, gwarantując bieżące monitorowanie i interweniowanie w celu przeciwdziałania wskazanym wyżej naruszeniom prawa. Podmioty odpowiedzialne za wykonywanie przewozów drogowych nie mogą więc oczekiwać uwolnienia od kary pieniężnej na podstawie art. 92b u.t.d. przez odwołanie się do okoliczności świadczących o zastosowaniu uprzednich (np. przez organizację odpowiednich szkoleń dla pracowników, odebranie od nich odpowiednich oświadczeń lub wprowadzenie odpowiedniego regulaminu pracy lub płacy) lub następczych (np. przez stosowanie odpowiednich kar porządkowych lub odpowiedniego trybu rozwiązania umowy o pracę) środków oddziaływania na zatrudniony personel pracowniczy, jeżeli środki te nie zapewniają osiągnięcia celów związanych z istnieniem wewnętrznego systemu kontroli i nadzoru w przedsiębiorstwie transportowym, który umożliwia stałe, bieżące i rzeczywiste przeciwdziałanie naruszeniom przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Powyższej oceny nie mogły podważyć dołączone do skargi kasacyjnej dokumenty, które – w ocenie strony skarżącej – miały dowodzić, że – pomimo jej spóźnionej aktywności procesowej – przesłanki określone w art. 92b ust. 1 u.t.d. zostały spełnione. Oddalając na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a,. zawarty w skardze kasacyjnej wniosek dowodowy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedłożona dokumentacja nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku w granicach skonkretyzowanych podstaw kasacyjnych, niezależnie od tego, że w toku postępowania kasacyjnego nie ujawniły się żadne istotne wątpliwości w tym przedmiocie. 5. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze negatywny wynik kontroli kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej (punkt pierwszy wyroku) oraz o zasądzeniu od strony skarżącej kasacyjnie na rzecz skarżonego organu kwoty 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (punkt drugi wyroku). ----------------------- 2