II GSK 208/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi ["A."] Sp. z o.o. w B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II GSK 5268/16 w sprawie ze skargi kasacyjnej ["A."] Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3162/15 w sprawie ze skargi ["A."] Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Pismem z 29 stycznia 2021 r. ["A."] Sp. z o.o. w B. (dalej: skarżąca, Spółka) złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2017 r., sygn. akt II GSK 5268/16 oddalającym skargę kasacyjną Spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lipca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3162/15 oddalającego skargę Spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] października 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżąca, reprezentowana przez Prezesa Spółki A.M., wskazała "art. 19 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 54), która to ustawa weszła w życie dnia 26 stycznia 2021 r." Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji oraz decyzji organów I i II instancji i umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary, a także o orzeczenie o zwrocie środków zapłaconych lub ścigniętych w wyniku wykonania prawomocnego orzeczenia wraz z odsetkami w wysokości jak dIa zaległości podatkowych za okres od dnia zapłaty lub ściągnięcia tej kwoty do dnia wydania orzeczenia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka powołała się również na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 marca 2019 r. zapadły w sprawie o sygn. C-127/17, którego skutkiem była zmiana "ustaw powszechnie w Polsce obowiązujących i dostosowanie do standardów prawa wspólnotowego" w zakresie wprowadzenia jako zasady ruchu pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11, 5 tony na wszystkich drogach publicznych w Polsce, z wyjątkami szczegółowo wskazanymi w ustawie o drogach publicznych. Skarga o wznowienie postępowania została podpisana osobiście przez Prezesa Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 275 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej cyt. jako: p.p.s.a.), do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. W niniejszej sprawie do rozpoznania skargi Spółki o wznowienie postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ to ten sąd ostatnio orzekał w sprawie (art. 275 zdanie drugie p.p.s.a.). Z kolei z art. 276 p.p.s.a. wynika, że do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej, jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175 p.p.s.a. Przywołany przepis art. 175 p.p.s.a. w § 1 wprowadza obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Z kolei z treści § 2-3 tego przepisu wynika, że obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy skargę kasacyjną sporządza doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej). Powyższa regulacja prowadzi do wniosku, że – stosownie do treści przytoczonych wyżej przepisów art. 275, art. 276 w zw. z art. 175 p.p.s.a. – skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego z wyłączeniami, o których mowa w art. 175 § 2-3 p.p.s.a., pod rygorem jej odrzucenia (art. 178 p.p.s.a). W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje jej odrzucenie bez uprzedniego wzywania do usunięcia braku formalnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 i art. 276 p.p.s.a. (por. por. m.in. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r. o sygn. akt I GSK 359/05, ONSAiWSA 2005/5/98; a także: J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3 wyd., Warszawa C.H. Beck 2015, s. 1121, Teza 6 do art. 276 i powołane tam orzecznictwo, J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 628; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 928). W rozpoznawanej sprawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 września 2017 r., sygn. akt II GSK 5268/16, w imieniu ["A."] Sp. z o.o. w B. podpisała osobiście i wniosła Prezes Spółki A.M., która nie wykazała, że jest adwokatem lub radcą prawnym, albo należy do grupy innych osób uprawnionych do sporządzenia tego środka odwoławczego. Posiadanie uprawnień do wniesienia skargi kasacyjnej musi być udokumentowany wraz ze złożeniem skargi o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem NSA lub przed upływem terminu do wniesienia takiej skargi. W rozpoznawanej sprawie działająca w imieniu Spółki pełnomocnik tego nie wykazała, co powoduje, że skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 i art. 276 p.p.s.a.