Sygnatura
II GSK 100/23
Wyrok NSA z 18 marca 2026 r., II GSK 100/23 – wynalazki
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 18 marca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Maciejko Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 448/22 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 czerwca 2021 r. nr Sp.82.2020 w przedmiocie unieważnienia patentu europejskiego oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2022 r., o sygn. akt VI SA/Wa 448/22, oddalił skargę F. Sp. z. o.o. w N. S. (dalej: skarżąca, wnioskodawca, spółka A) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 czerwca 2021 r. nr Sp. 82.2020 w przedmiocie unieważnienia patentu europejskiego. Sąd I instancji orzekał w następujących okolicznościach sprawy: Do Urzędu Patentowego RP w dniu 16 października 2008 r. wpłynęło zgłoszenie Patentu Europejskiego nr [...] pt. "A", którego uprawnionym jest V. H. A/S w siedzibą w H. w D. (dalej: uprawniony, spółka B), w myśl którego m.in. Rzeczpospolita Polska została wyznaczona jako kraj ochrony. Zgłoszenie zostało dokonane w trybie przepisów art. 6 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65 poz. 598 ze zm.). Spółka A w dniu 14 maja 2009 r. złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o unieważnienie w całości, ze skutkiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ww. patentu europejskiego nr [...] na wynalazek pt.: "A" (dalej: sporny wynalazek), z pierwszeństwem od 30 grudnia 2003 r., do którego uprawnionym jest spółka B. Interes prawny wnioskodawca uzasadnił tym, że sam jest producentem okien dachowych i akcesoriów do nich, w tym także kołnierzy uszczelniających z izolacją termiczną do okien dachowych, instalowanych wokół wyniesionej ponad płaszczyznę dachu części ościeżnicy o cechach objętych spornym patentem. Wskazano, że 5 lutego 2003 r. pod [...] wnioskodawca zgłosił rozwiązanie pt. "B", na które 26 lutego 2010 r. uzyskał patent [...]. Podniesiono, że sporny patent ogranicza mu zagwarantowaną w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP wolność gospodarczą, bowiem oba rozwiązania dotyczą porównywalnych wyrobów. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca wskazał przepisy art. 54 ust. 1 i 2, art. 56 i art. 138 ust. 1 Konwencji o udzielaniu patentów europejskich z dnia 5 października 1973 roku (Dz. U. z 2004 r., Nr 79, poz. 737 i 738; dalej Konwencja), a także art. 4 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2003 nr 65, poz.598, Dz.U. 2007 r., nr 136, poz.958) jak również art. 89 ust. 1 i art. 255 ust. 1 pkt 1¹ oraz art. 24 i 26 ust. 1 Prawa własności przemysłowej. Zarzucił, że sporny wynalazek nie posiadał w dniu jego zgłoszenia do ochrony cechy nowości rozwiązania i poziomu wynalazczego. Zarzucił spornemu wynalazkowi brak cechy nowości wymaganej w art. 25 Prawa własności przemysłowej oraz art. 4 ust. 1 ustawy o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych. Decyzją z dnia 22 sierpnia 2014 r. Sp. 239/09 Urząd Patentowy RP (dalej: organ, UP) oddalił wniosek skarżącej o unieważnienie spornego patentu. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 4246/14 odrzucił skargę na decyzję z dnia 22 sierpnia 2014 r. jako niedopuszczalną. Uwzględniając skargę kasacyjną skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. II GSK 213/16 uchylił zaskarżone postanowienie WSA z dnia 17 lipca 2015 r. Ponownie rozpoznając skargę, wyrokiem z dnia 13 września 2016 r., sygn. VI SA/Wa 1133/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez skarżącą na decyzję z dnia 22 sierpnia 2014 r. nr Sp. 239/09, akceptując ustalenia i stanowisko Urzędu Patentowego, oddalającego wniosek o unieważnienie spornego patentu. Na skutek skargi kasacyjnej skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 maja 2017r, sygn. II GSK 444/17 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 września 2017 r. sygn. VI SA/Wa 1367/17 uchylił decyzję z dnia 22 sierpnia 2014 r. nr Sp. 239/09 i stwierdził, że organ oddalając wniosek o unieważnienie patentu dopuścił się naruszenia szeregu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., które polegało na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, jak również na błędnej ocenie dowodów przedłożonych przez skarżącą. Uwzględniając skargę kasacyjną skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. II GSK 745/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie wskazując, że Sąd I instancji zaniechał kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, a uzasadnienie w zasadzie nie zawiera niezbędnych składników o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 21 stycznia 2019 r. sygn. VI SA/Wa 1549/18 uchylił zaskarżoną decyzję z 22 sierpnia 2014 r. nr Sp. 239/09, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 748/19 oddalił wniesioną od wskazanego wyroku skargę kasacyjną. Na rozprawie, która odbyła się 13 października 2020 r. przed organem, wnioskodawca rozszerzył podstawę faktyczną i prawną wniosku o unieważnienie na terytorium Polski spornego patentu, wskazując na nieujawnienie wynalazku w sposób wystarczająco jasny i pełny dla wykonania go przez specjalistę z dziedziny okien dachowych, o czym mowa w art. 138 ust. 1 lit. b Konwencji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Urząd Patentowy RP decyzją z dnia 10 czerwca 2021 r. nr Sp. 82.2020 oddalił wniosek spółki A o unieważnienie ze skutkiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej patentu europejskiego [...] na wynalazek pt. "A" udzielonego na rzecz spółki B, działając na podstawie art 56 oraz art 138 ust. 1 lit. b Konwencji w zw. z art. 89 ust 1 w zw. z art. 92¹ oraz art. 256 ust 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013r., poz. 1410; dalej: p.w.p.). II Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę spółki A w pierwszej kolejności wskazał, że istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia skuteczności zarzutu skarżącej, czy sporny wynalazek nie spełnia, określonej art. 56 Konwencji o patencie europejskim, przesłanki poziomu wynalazczego ze względu na wcześniejsze ujawnienie rozwiązania przeciwstawionego do niego należącego. Sąd wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie wnioskodawca podtrzymał ostatecznie dwa zarzuty: braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania, który legł u podstawy prawnej wniosku oraz zgłoszony na rozprawie 13 października 2020 r., nowy zarzut: braku ujawnienia rozwiązania. Jednocześnie rozszerzył też podstawę prawną o art. 138 ust. 1 lit. b Konwencji zarzucając, że sporny patent nie ujawnia wynalazku w sposób wystarczająco jasny i pełny dla wykonania go przez specjalistę z dziedziny okien dachowych. Niemniej jednak – w ocenie Sądu – organ prawidłowo wskazał, że postawiony przez wnioskodawcę dopiero na rozprawie 13 października 2020 r. zarzut udzielenia patentu na sporny wynalazek z naruszeniem art. 138 ust. 1 lit b Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, nie może być rozpatrywany w tej sprawie, bo został podniesiony prawie 9 lat po upływie terminu prekluzyjnego, który w przedmiotowej sprawie upłynął wnioskodawcy 12 grudnia 2011 r. WSA podkreślił, że w spornej sprawie organ, na mocy art. 255 ust. 4 p.w.p., rozstrzyga w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Wyjaśniono, iż granice wniosku zostały wskazane we wniosku złożonym przez skarżącą 14 maja 2009 r. o unieważnienie w całości na terytorium Polski spornego wynalazku, a następnie ostatecznie ustalone, kiedy na rozprawie 12 października 2011 r., celem zdyscyplinowania stron organ wyznaczył im dwumiesięczny termin na przedstawienie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania. Termin ten upłynął z dniem 12 grudnia 2011 r. wobec czego po tym terminie wnioskodawca nie mógł rozszerzyć granic wniosku ani jego podstawy prawnej. Mógł natomiast złożyć nowy wniosek z inną podstawą prawną i faktyczną, któremu po stosownej opłacie nadany zostałby bieg. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji stwierdził, że skoro nowy zarzut, rozszerzający granice wniosku i jego podstawę prawną nie mógł być rozpatrywany w tej sprawie, jako podniesiony blisko 9 lat po upływie terminu prekluzyjnego, rozważania organu czynione "z ostrożności procesowej" w zakresie nowo zgłoszonej podstawy roszczenia należało uznać za zbędne. Następnie Sąd I instancji stwierdził, że wyrażenie przez skarżącą stanowiska wobec twierdzeń uprawnionego z patentu o sposobach niwelowania utraty szczelności nie było możliwe w terminie do 12 grudnia 2011 r., gdyż pismo dotyczące tego zagadnienia zostało doręczone wnioskodawcy po wskazanym terminie, a sam uprawniony swoje wywody w tym zakresie rozwinął na rozprawie 26 listopada 2012 r. (prawie rok po upływie terminu). Z tego względu Sąd wskazał, że skarżąca przedkładając w piśmie z dnia 21 lipca 2014 r. dowód z opisu patentowego [...] [...] i omawiając wynikające z niego wnioski, nie była w tym zakresie objęta prekluzją dowodową. Z tych względów WSA stwierdziło niezasadność zarzutu 3 skargi, tj. niepełnego i błędnego rozpoznania rozszerzenia podstaw unieważnienia o zarzut nienależytego ujawnienia wynalazku, brak rozwiązania obróbki blacharskiej przy narożach okna umożliwiającej zarówno przesuwanie blach tej obróbki z wszystkich 4 stron okna, jak i zachowanie jej szczelności. Przechodząc do oceny zarzutów z pkt 1, 2, 4 i 5 skargi co do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. oraz art. 54 ust. 2, art. 56, art. 69 ust. 1 Konwencji, art. 153 p.p.s.a., art. 255 ust. 4 p.w.p., Sąd I instancji stwierdził ich bezzasadność. Wyjaśniono, że sporny wynalazek, w świetle opisu patentu nr [...], dotyczy okna do montażu w nachylonej powierzchni dachu, zawierającego ościeżnicę okienną mającą szereg części, przy czym każda część ościeżnicy ma górną stronę, dolną stronę, wewnętrzną stronę i zewnętrzną stronę, kierunek wysokości wyznaczony kierunkiem biegnącym od dolnej strony do górnej strony, zestaw elementów pokrywowych, przy czym każdy element pokrywowy ma pierwsze ramię do pokrycia górnej strony odpowiedniej części ościeżnicy i drugie ramię biegnące pod pewnym kątem względem pierwszego ramienia i pokrywające część zewnętrznej strony części ościeżnicy, ramę obróbki blacharskiej zawierającą elementy obróbki blacharskiej, przy czym każdy element obróbki blacharskiej ma pierwsze ramię, leżące zasadniczo w płaszczyźnie dachu, i drugie ramię, biegnące pod pewnym kątem względem pierwszego ramienia, przy czym na to drugie ramię zachodzi co najmniej częściowo drugie ramię odpowiedniego elementu pokrywowego, oraz co najmniej jedną ramę izolacyjną składająca się z szeregu elementów, przy czym każdy element ramy izolacyjnej ma pierwszą stronę zwróconą ku części ościeżnicy okiennej i drugą stronę zwróconą ku elementowi obróbki blacharskiej i/lub elementowi pokrywowemu. Jak wskazano, okna albo inne konstrukcje przechodzące przez dach, instalowane w powierzchniach dachu są szczególnie narażone na straty cieplne. W celu poprawienia ogólnych właściwości izolacyjnych, zaproponowano izolacje co najmniej części zewnętrznej strony ościeżnicy okiennej. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo więc ocenił, że najbliższym rozwiązaniem dla spornego wynalazku jest wskazane przez wnioskodawcę okno dachowe, prezentowane przez niego, na targach "[...]", które odbywały się w L., N. w dniach 6-9 listopada 2003 r. Na targach tych prezentowano zarówno egzemplarz okna mającego izolację termiczną po zewnętrznej stronie ościeżnicy, zainstalowane w modelowym fragmencie dachu, jak również udostępniano materiały reklamowe, w postaci karty katalogowej (ulotki) "M.", nr [...] z 31 października 2003 r., której kopia jest dowodem-załącznikiem nr 5 do wniosku o unieważnienie spornego patentu. Zdaniem WSA prawidłowa jest zatem ocena, że zarówno okno przedstawione w ww. karcie katalogowej (ulotce) stanowiącej załącznik nr 5 do wniosku o unieważnienie, jak też sama karta katalogowa, zostały ujawnione publicznie na wyżej wspomnianych targach "[...]". Rozwiązanie skarżącej ujawnione publicznie na ww. targach nie niweczy poziomu wynalazczego rozwiązania według spornego wynalazku. Stanowi bowiem okno renowacyjne wykonywane na zamówienie. Okna renowacyjne służą do wymiany już zamontowanych, starych lub wadliwych okien dachowych. Okna te wykonuje się na indywidualne zamówienie do zmierzonej szerokości B i długości H starego okna. Natomiast okno dachowe, według spornego patentu, dotyczy okna do montażu w nachylonej powierzchni dachu, w którym położenie okna względem płaszczyzny dachu można regulować bez konieczności dostarczania części wykonanych na żądany wymiar lub dostosowywania elementów obróbki blacharskiej i pokrywowych. Następnie Sąd I instancji stwierdził, że – wbrew zarzutom skargi – organ ocenił porównując cechy techniczne uwidocznione w opisach i na rysunkach obu rozwiązań, że rozwiązanie według spornego patentu posiada cechy, które wyróżniają je od rozwiązania prezentowanego na ww. targach. Wskazano, że wyróżniające cechy, które nie występują w rozwiązaniu prezentowanym na ww. targach, to: 1) na górnej stronie okna element pokrywowy ma drugie ramię przykrywające zewnętrzną stronę odpowiedniej części ościeżnicy, zachodzi na drugie ramię odpowiedniego elementu obróbki blacharskiej i biegnie zasadniczo równolegle do drugiego ramienia elementu obróbki blacharskiej i nachylonej drugiej strony odpowiedniego elementu ramy izolacyjnej, tj. strony elementu ramy izolacyjnej zwróconej od ościeżnicy okiennej; 2) na dolnej stronie okna drugie ramię elementu pokrywowego biegnie zasadniczo równolegle do drugiego ramienia elementu obróbki blacharskiej i nachylonej drugiej strony odpowiedniego elementu ramy izolacyjnej, tj. strony elementu ramy izolacyjnej zwróconej od ościeżnicy okiennej, 3) po obu bocznych stronach okna drugie ramię elementu pokrywowego biegnie zasadniczo równolegle do drugiego ramienia elementu obróbki blacharskiej i nachylonej drugiej strony odpowiedniego elementu ramy izolacyjnej, tj. strony elementu ramy izolacyjnej zwróconej od ościeżnicy okiennej. Ponadto Sąd podzielił ocenę organu, zgodnie z którą wskazane różnice wynikają wprost z cech sformułowanych w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego 1 spornego patentu. Dodatkowo Sąd nie zgodził się z zarzutami skargi dotyczącymi wybrania do porównania ze spornym patentem wyłącznie jednej cechy przeciwstawionego okna, bo to oznaczałoby w istocie przeznaczenie go do montowania w wymiarach podanego otworu dachowego. WSA wskazał, że cechy przeciwstawionego okna zostały szczegółowo wymienione i porównane w uzasadnieniu decyzji. Ponadto, przeciwstawione okno posiada szereg cech nieporównywalnych. Zasadniczą cechą spornego patentu jest bowiem możliwość regulowania położenia okna względem powierzchni dachu, która nie występuje w przeciwstawionym stanie techniki i trudno ją porównywać z cechami okna według patentu skarżącej. Sąd stwierdził również bezpodstawność zarzutu braku odniesienia do kwestii ramy izolującej termicznie, ponieważ wbrew stanowisku skarżącego nie stanowi to istoty rozwiązania, którą stanowią elementy obróbki blacharskiej mogące być łatwo przesunięte względem siebie, równolegle do płaszczyzny dachu, co w efekcie daje bardzo użyteczną funkcję okna w postaci możliwości regulowania położenia okna względem powierzchni dachu. Ponadto Sąd nie podzielił zarzutu, że UP przyjął do analizy nieprawidłowy stan techniki, ponieważ przeciwstawiony stan techniki został zdefiniowany na wstępnie i dotyczy okna z izolacją termiczną wokół ościeżnicy, ujawnionego na Targach "[...]" (załącznik nr 5 do wniosku o unieważnienie spornego patentu [...]). Tylko cechy techniczne tego produktu ujawnione w karcie katalogowej wraz z załącznikami i zebrane szczegółowo w tabeli porównawczej I przez skarżącego stanowiły podstawę do oceny zarzutów o unieważnienie spornego patent. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę spółki A. III Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnosząc o jego uchylenie oraz zwrócenie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 10 czerwca 2021 r. nr Sp.82.2020 oraz zwrócenie sprawy do organu z zaleceniem rozpatrzenia jej w poszerzonym (5-osobowym) składzie. Spółka A wniosła także o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz przyznanie zwrotu kosztów postępowania przed NSA, według spisu kosztów, który będzie złożony w trakcie postępowania, albo w razie nie złożenia tego spisu – według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: A. w zakresie naruszeń przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.): 1) Naruszenie art. 134 § 2 p.p.s.a., oraz art. 256³ ust 5 p.w.p. w związku z art. 138 ust. (1) lit. (b) Konwencji, a także naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. - przez ocenę jako niedopuszczalnego (w świetle art. 256³ ust. 5 p.w.p.) rozszerzenia podstaw unieważnienia patentu o zarzut nienależytego ujawnienia wynalazku, mimo iż z akt sprawy, konkretnie z zaskarżonej decyzji, wynika że Urząd Patentowy nie widział przeszkód do merytorycznego rozpoznania tego rozszerzenia (ale rozpoznał go błędnie), zaś Sąd przyjmując jego niedopuszczalność, zaniechał kontroli co do meritum rozstrzygnięcia Urzędu w tym zakresie. 2) Naruszenie art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., stosowanych w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p., jak również w związku z art. 54 ust. (2) i art. 56 Konwencji, oraz w związku z art. 255 ust 4 p.w.p., co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a., co najmniej zaś naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a - poprzez brak należytego rozpatrzenia zarzutu skargi, że Urząd Patentowy wybrał do porównania ze spornym patentem wyłącznie jedną cechę przeciwstawianego okna, czyli przeznaczenia go do montowania w otworze w dachu o podanych wymiarach szerokości (B) i długości (H), oraz porównywał tę cechę z konstrukcją elementów osłonowych okna wg patentu, znajdujących się na zewnątrz izolacji termicznych - czyli porównywał cechy techniczne z sobą nieporównywalne, oraz nie podnoszone we wniosku o unieważnienie, czym Urząd wykroczył poza zakres rozpoznania sprawy spornej (art. 255 ust. 4 p.w.p.), natomiast WSA w konsekwencji nienależytej kontroli nie uchylił, choć powinien był to uczynić, zaskarżonej decyzji, a co najmniej Sąd nie wyjaśnił należycie przyczyn uznania za zasadne twierdzeń organu o regulacji położenia okna poprzez jego przesuwanie równolegle do powierzchni dachu. 3) Naruszenie art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (stosowanych w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p.) oraz w związku z art. 54 ust. (2) Konwencji - poprzez brak analizy stawianych przez skarżącą zarzutów, popartych dowodami, że regulowanie położenia okien względem powierzchni dachu, jak również obecność izolacji termicznej na zewnątrz ościeżnicy okna, należą do stanu techniki. 4) Naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1 oraz art. 153 p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (stosowanych w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p.), oraz w związku z art. 54 ust. (2), art. 56 i art. 69 ust (1) Konwencji, co doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. - poprzez brak należytego rozpatrzenia ujętego w skardze zarzutu zaniechania przez Urząd Patentowy analizy pod kątem poziomu wynalazczego (w tym metodą "problem-rozwiązanie"), całego zastrzeżenia patentowego niezależnego (nr 1) w spornym patencie, z najbliższym temu zastrzeżeniu stanem techniki zawartym w oknie ujawnionym przez skarżącą na Targach [...] w listopadzie 2003 r., szczególnie zaniechania przez Urząd oceny wspólnej w obu rozwiązaniach cechy technicznej, to jest ramy termoizolacyjnej na zewnątrz ościeżnicy okna, w wyniku których to zaniechań, WSA nie uchylił zaskarżonej decyzji, choć powinien był to uczynić. 5) Naruszenie art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., w związku z: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (stosowanych w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p.) oraz naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez bezkrytyczne powielanie za zaskarżoną decyzją poglądu o zaletach rozwiązania, które rzekomo umożliwia regulację położenia okna "...bez konieczności dostarczania części wykonanych na żądany wymiar lub dostosowywania elementów obróbki blacharskiej i pokrywowych", z jednoczesnym zaniechaniem rozpatrzenia zawartego w skardze zarzutu, iż sporny patent nie realizuje takiego zadania. 6) Naruszenie art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (stosowanych w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p.) oraz w związku z art. 255³ ust. 5 p.w.p. - poprzez zaniechanie analizy zarzutów utraty szczelności w razie próby regulowania położenia okna względem powierzchni dachu (poprzez jego wysuwanie), oraz braku w opisie patentowym wskazania środków zaradczych, które wskazali dopiero pełnomocnicy uprawnionego po terminie prekluzji dowodów. 7) Naruszenie art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., w związku z art. 107 § 3 k.p.a., stosowanym w myśl art. 256 ust. 1 p.w.p., oraz w związku z art. 56 Konwencji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) oraz lit. c) p.p.s.a., co najmniej zaś naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a - poprzez brak należytej oceny naruszenia przez Urząd Patentowy prawa materialnego, przejawiającego się w uznaniu poziomu wynalazczego spornego patentu, a co najmniej braku objaśnienia takiego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, wskutek czego WSA nie uchylił, zaskarżonej decyzji, choć powinien był to uczynić, a co najmniej Sąd nie wyjaśnił należycie dlaczego zgadza się z organem w kwestii istnienia poziomu wynalazczego. 8) Naruszenie art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., co najmniej zaś art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez brak pełnego rozpatrzenia zarzutu nr 4 skargi, a co najmniej brak objaśnienia stanowiska Sądu I instancji, dlaczego w tym zakresie skargi nie rozpatrzono, jak też poprzez brak objaśnienia przyczyn uznania niektórych zarzutów skargi za bezzasadne. B. w zakresie naruszeń prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): 9) Naruszenie art. 56 Konwencji, oraz art. 26 ust 1 p.w.p. poprzez ich błędną, wewnętrznie sprzeczną, wykładnię - przejawiającą się w twierdzeniu, iż rozwiązanie wg spornego patentu jest zaskakujące dla wskazanego w art. 56 Konwencji "specjalisty" (wg art. 26 p.w.p. - "znawcy"), a jednocześnie w twierdzeniu, że specjalista ten, na podstawie swojej wiedzy w sposób rutynowy uzupełni braki rozwiązania wg patentu. 10) Naruszenie art. 56 Konwencji, w związku z art. 54 ust. (2) Konwencji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie - przejawiające się w bezpodstawnym uznaniu, że sporne rozwiązanie wg patentu [...] spełnia kryteria poziomu wynalazczego co skutkowało oddaleniem wniosku o unieważnienie patentu europejskiego. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Ponadto skarżąca kasacyjnie wniosła o dołączenie do akt niniejszej sprawy akt wcześniejszych spraw sądowych toczących się o przedmiotowy patent europejski między tymi samymi stronami (VI SA/Wa 1549/18, w tym wyrok NSA sygn. akt II GSK 748/19). IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie albowiem podniesione w niej zarzuty nie podważają prawidłowości wyroku Sądu I instancji. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Należy również wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz zawiera się wyłącznie w tych jej aspektach, które wynikają z zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Naczelny Sąd Administracyjny sporządził zatem uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną w niniejszej sprawie zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., ograniczając jego zakres do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Przed odniesieniem się do zarzutów kasacyjnych należy zauważyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd I instancji w czwartym obiegu instancyjnym oraz w warunkach przewidzianego w art. 153 p.p.s.a. związania oceną prawną, wykładnią i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2019 r., sygn. VI SA/Wa 1549/18, na podstawie którego WSA uchylił zaskarżoną decyzję UP z 22 sierpnia 2014 r. przekazując organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyrok ten następnie został utrzymany w mocy w wyniku oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA wyrokiem z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 748/19. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem jest objęte także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W orzecznictwie NSA jednolicie podkreśla się, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2001 r., sygn. akt II SA 896/00). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 oraz 24 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1404/13). W niniejszej sprawie, Sąd I instancji kontrolował zatem drugą decyzję UP z dnia 10 czerwca 2021 r., która została podjęta w warunkach związania wytycznymi wskazanymi we wspomnianym wyroku WSA z dnia 21 stycznia 2019 r., sygn. VI SA/Wa 1549/18. Ponownie rozpatrując wniosek spółki A o unieważnienie patentu europejskiego UP zobowiązany był uwzględnić ocenę prawną oraz wytyczne co do dalszego postępowania określone w ww. wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie stwierdza, że przeprowadzona przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 448/22 kontrola realizacji powyższych wytycznych przez organ patentowy z uwzględnieniem obowiązujących przepisów Konwencji oraz p.w.p. jest prawidłowa, zaś wywiedziona od tego wyroku skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty skargi kasacyjnej skonstruowane zostały na obu podstawach przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżąca sformułowała dwa zarzuty naruszenia prawa materialnego, natomiast w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – osiem zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które - zdaniem skarżącej - miały istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04 oraz 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1000/24). Wśród zarzutów proceduralnych w pierwszej kolejności należy rozpatrzyć najdalej idący zarzut sformułowany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej - "naruszenia art. 134 § 2 p.p.s.a., oraz art. 256³ ust. 5 p.w.p. w związku z art. 138 ust. (1) lit. (b) Konwencji, a także naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a.", dotyczący niedopuszczalności rozszerzenia po terminie prekluzji podstaw unieważnienia patentu o zarzut nienależytego ujawnienia wynalazku. Rozpatrując ten zarzut należy wstępnie wskazać, iż wymieniony w nim art. 256³ ust. 5 p.w.p. nie istnieje. Uznając ten błąd za omyłkę pisarską, na podstawie analizy uzasadnienia rozpatrywanej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że chodzi w tym zakresie o art. 255³ ust. 5 p.w.p., regulującym prekluzję dowodową, którą kolegium UP może zastosować w przypadku przewlekania postępowania spornego przez strony w zakresie składania środków dowodowych. Powyższy zarzut był również formułowany przez skarżącą w skardze do WSA, zaś jego rozpatrzenie przez Sąd I instancji należy uznać za prawidłowe, również w odniesieniu do zaistniałej "niekonsekwencji organu", który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - "z ostrożności procesowej" - wypowiedział się dodatkowo merytorycznie w kwestii nowej podstawy unieważnienia. Należy bowiem zauważyć, że skarżąca w niniejszej sprawie złożyła wniosek o unieważnienie patentu europejskiego w dniu 14 maja 2009 r. opierając go na podstawach z art. 54 i art. 138 ust. 1 lit. a Konwencji i art. 25 p.w.p. (brak cechy nowości rozwiązania) oraz z art. 56 i art. 138 ust. 1 lit. a Konwencji i art. 26 p.w.p. (brak cechy poziomu wynalazczego). Ze względu na wycofanie przez wnioskodawcę na rozprawie w dniu 26 listopada 2012 r. zarzutu braku nowości, zarówno organ, jak i sądy obu instancji na dalszych etapach postępowania zajmowały się wyłącznie kwestią poziomu wynalazczego spornego rozwiązania. Dopiero na rozprawie przed UP w dniu 13 października 2020 r. wnioskodawca złożył dokument pt. "Rozszerzenie podstaw unieważnienia na terytorium Polski patentu europejskiego nr [...] pt. A", w którym wniósł o rozszerzenie podstaw unieważnienia spornego rozwiązania o zarzut z art. 138 ust. 1 lit. b Konwencji tj. nieujawnienia w sposób wystarczająco jasny i pełny dla wykonania przez specjalistę z dziedziny okien dachowych. W dokumencie tym wnioskodawca zarzucił m.in., że opis patentowy spornego wynalazku nie ujawnia: "jak w spornym wynalazku "rozwiązano problem uszczelnienia obróbki blacharskiej w rejonie naroży okna" i jaką konstrukcję ma "szereg narożnych elementów obróbki blacharskiej". W odniesieniu do powyższego zarzutu Sąd I instancji słusznie uznał, że rozpoznanie rozszerzenia podstawy unieważnienia o zarzut nienależytego ujawnienia spornego wynalazku może być tylko przedmiotem nowego wniosku. Dodatkowe, merytoryczne wypowiedzenie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (jak trafnie Sąd I instancji określił "z ostrożności procesowej") w kwestii nowego zarzutu, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż Kolegium Orzekające UP obowiązane było wyłącznie do ponownego przeprowadzenia postępowania w granicach tożsamości sprawy, którą było związane, na mocy art. 153 p.p.s.a. (wyrokiem WSA z 21 stycznia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1549/18 oraz wyrokiem NSA z 22 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 748/19). Ponadto Sąd I instancji zasadnie w tym zakresie podkreślił, że na gruncie niniejszej sprawy, mającej obecnie czwarty obrót instancyjny, rozszerzenie wniosku o kolejną, nową podstawę prawną żądania unieważnienia patentu (w związku z dowodami przedstawianymi przed wydaniem decyzji UP z 22 sierpnia 2014 r.) - po 9 latach od upływu terminu prekluzyjnego, nie mogło być rozpatrywane w niniejszej sprawie dotyczącej decyzji UP z 10 czerwca 2021 r., która, jak już wspomniano, była wydawana przez organ w warunkach związania wytycznymi sądowymi wskazanymi w ww. wyrokach WSA i NSA. Tym samym zarzut kasacyjny proceduralny wymieniony w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za bezpodstawny. Przechodząc do pozostałych zarzutów procesowych sformułowanych w pkt 2-8 petitum skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż we wszystkich tych zarzutach skarżąca wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. wiążąc je z określonymi przepisami Konwencji i p.w.p. Należy wskazać, iż przywołane w powyższych zarzutach przepisy art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. regulują podstawy oraz granice orzekania sądu. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Orzekanie na podstawie akt sprawy należy rozumieć jako oparcie rozstrzygnięcia na faktach udokumentowanych w aktach administracyjnych, a więc w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ administracyjny w toku postępowania wyjaśniającego. W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną wskazaną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., jeżeli sąd oddalił skargę mimo niekompletnych akt sprawy; pominął istotną część tych akt; oparł orzeczenie na własnych ustaleniach nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. np. wyroki NSA z: 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1308/18, 11 maja 2021 r., sygn. akt III OSK 3627/21, 24 stycznia 2023 r. sygn. akt I FSK 1778/18, 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 712/23, 4 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 1949/23). Żadna z powyższych okoliczności nie została przywoływana w skardze kasacyjnej na uzasadnienie powyższego zarzutu. Wprawdzie uzasadniając zarzut proceduralny sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej (s. 12 uzasadnienia skargi kasacyjnej) skarżąca stwierdza, że "w aktach brak jest jakiejkolwiek informacji o przeprowadzeniu dowodów mających potwierdzić rzekomą zaletę opatentowanego okna w postaci regulowania równolegle do dachu jego położenia w otworze w tym dachu", to stwierdzenia tego nie można uznać za usprawiedliwioną podstawę naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. Zarzut proceduralny sformułowany w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej był bowiem również formułowany przez skarżącą w skardze do WSA, zaś Sąd ten rozpatrzył go prawidłowo wskazując na istotę spornego wynalazku, którego cechy zostały szczegółowo wymienione i porównane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji, z którą nie zgadza się organ administracji publicznej (por. wyroki NSA z: 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1350/11; 17 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1609/10). Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyroki NSA z: 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09; 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1645/09; 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 763/12). Taka właśnie ocena w rozpoznawanej sprawie została przeprowadzona przez Sąd I instancji. W odniesieniu natomiast do przywołanego w ww. zarzutach proceduralnych skargi kasacyjnej art. 134 § 1 p.p.s.a. należy przypomnieć, iż zgodnie z tym przepisem "sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyroki NSA z: 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09; 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06; 15 października 2015 r., sygn. akt I GSK 241/14). W niniejszej sprawie natomiast Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organu, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Pomimo wskazanej wadliwości skargi kasacyjnej w zakresie powołanych w niej przepisów p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się zaleceniami wynikającymi z uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, prezentującej liberalne stanowisko co do wymogów skargi kasacyjnej, poniżej odniesie się do prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli zaskarżonej decyzji UP w świetle argumentacji przywołanej przez skarżącego w zarzutach oraz w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że sposób sformułowania zarzutów proceduralnych (pkt 2-8 petitum) oraz zarzutów materialnych skargi kasacyjnej (pkt 9 i 10 petitum) oraz argumentacja zawarta w jej uzasadnieniu zostały tak przedstawione, że zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie – potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy oraz komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych, uzasadniają w tym momencie łączne ich rozpatrzenie. Przedmiot tych zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostają w ścisłym związku, koncentrując się na zagadnieniu nienależytego i wadliwego, zdaniem skarżącej, zbadania przez organ i Sąd I instancji poziomu wynalazczego spornego patentu europejskiego i tym samym na zarzucie naruszenia art. 56 Konwencji i art. 26 p.w.p. Skarżąca w tym zakresie podnosi szereg argumentów, które przywoływała również w skardze do WSA, zaś ich rozpatrzenie przez ten Sąd należy uznać za prawidłowe i wyczerpujące. O prawidłowości kontrolowanego wyroku Sądu I instancji przesądza przede wszystkim wykonana przez ten Sąd kontrola zaskarżonej decyzji UP w świetle wykonania przez ten organ wytycznych wskazanych w prawomocnych wyrokach WSA z 21 stycznia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1549/18 oraz NSA z 22 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 748/19. Przeprowadzona przez NSA w niniejszym składzie analiza zaskarżonej decyzji UP z 10 czerwca 2021 r. pozwala stwierdzić, iż organ ten przeprowadził ponowne rozpatrzenie wniosku spółki A z 14 maja 2009 r. o unieważnienie spornego wynalazku z zastosowaniem wszystkich wytycznych sądowych określonych w ww. wyrokach. Podejmując ponowną decyzję o oddaleniu wniosku spółki A o unieważnienie w całości spornego wynalazku, Urząd Patentowy RP bowiem, zgodnie z wytycznymi sądowymi: 1) przyjął, że na Targach L. [...] w listopadzie 2003 r. zostało ujawnione rozwiązanie spółki A przedstawione w załączniku nr 5 do wniosku, zawierającym kwestionowaną wcześniej przez UP ulotkę/katalog z datą 31 października 2003 r. czyli "31.10.03"; 2) przeprowadził całościową ocenę poziomu wynalazczego spornego patentu biorąc pod uwagę rozwiązanie spółki A, przedstawione w załączniku nr 5 do wniosku, ujawnione przez skarżącą na Targach L. [...] w listopadzie 2003 r.; 3) przeprowadził pełną ocenę spornego rozwiązania z uwzględnieniem uzupełniająco treści notarialnych oświadczeń pracowników skarżącej wraz załączonymi do tych oświadczeń fotografiami, które Sąd nakazał uznać w całości za wiarygodne, dotyczących wystawienia przez skarżącego na tragach "[...]" w L. okna wraz z ociepleniem; 4) na rozprawie w dniu 13 października 2020 r. przesłuchał świadka - pracownika skarżącej na okoliczność wystawienia przez skarżącą na tragach "[...]" w L. okna wraz z ociepleniem; 5) przeprowadził ocenę poziomu wynalazczego spornego wynalazku uwzględniając materiały prasowe z miesięcznika "Materiały Budowlane" nr [...], które to organ wcześniej bezzasadnie odrzucił; 6) przeprowadził analizę, czy zgłoszenie [...], na które skarżącej udzielono patentu [...] należy do stanu techniki dla spornego wynalazku europejskiego. Ponowne rozpatrzenie wniosku skarżącej o unieważnienie w całości spornego wynalazku przez Kolegium Orzekające UP z udziałem ekspertów, z uwzględnieniem wspomnianych wytycznych sądowych, doprowadziło do dwóch zasadniczych wniosków, które stały się podstawą do ponownego oddalenia ww. wniosku. Po pierwsze, Kolegium Orzekające UP, po przeprowadzeniu analizy porównawczej, stwierdziło, że dwa przeciwstawione rozwiązania (wynalazek uprawnionego ze spornego patentu europejskiego oraz rozwiązanie wnioskodawcy zaprezentowane na Targach L. [...] w listopadzie 2003 r.) są różne. W tym zakresie organ stwierdził, że: - rozwiązanie wnioskodawcy stanowi okno renowacyjne wykonywane na zamówienie, natomiast okno dachowe według spornego patentu europejskiego dotyczy okna do montażu w nachylonej powierzchni dachu; - rozwiązanie wnioskodawcy nie posiada elementów regulacyjnych (funkcji regulacyjnej), a jego rama izolacyjna jest nieruchoma, natomiast okno dachowe według spornego patentu europejskiego posiada elementy regulacyjne (funkcję regulacyjną), które pozwalają na regulowanie położenia okna względem dachu bez konieczności dostosowania elementów obróbki blacharskiej i które zaskakują znawcę; - rozwiązanie wnioskodawcy rozwiązuje problem izolacji, natomiast okno dachowe według spornego patentu europejskiego rozwiązuje problem regulacji położenia okna względem płaszczyzny dachu. Po drugie, organ w kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji jednoznacznie stwierdził, że sporne rozwiązanie europejskie posiada poziom wynalazczy, a więc spełnia wymogi określone w art. 56 Konwencji i art. 26 p.w.p. Uwzględniając istotę wynalazku, za który uznaje się nowy produkt lub proces stanowiący rozwiązanie konkretnego problemu technicznego, Kolegium Orzekające UP w niniejszej sprawie zasadnie przeprowadziło ocenę poziomu wynalazczego spornego rozwiązania europejskiego z zastosowaniem metody "problem-rozwiązanie". Przyjęcie tej metody należy uznać za w pełni prawidłowe, uwzględniając definicję poziomu wynalazczego określoną w art. 56 Konwencji i art. 26 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którymi wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy jeżeli dla specjalisty (znawcy) z danej dziedziny nie wynika on w sposób oczywisty ze stanu techniki (spełnia warunek nieoczywistości). Jak wskazuje orzecznictwo NSA, zastosowana przez organ w niniejszej sprawie metoda "problem-rozwiązanie" przy ocenie poziomu wynalazczego (nieoczywistości) spornego wynalazku europejskiego stosowana jest również w praktyce Europejskiego Urzędu Patentowego. Metoda ta obejmuje trzy etapy: 1) znalezienie najbliższego stanu techniki, 2) określenie problemu, który powinien zostać rozwiązany, 3) rozważenie, czy zastrzegany wynalazek, biorąc pod uwagę najbliższy stan techniki i rozwiązanie określonego problemu, mógł być oczywisty dla znawcy w danej dziedzinie (zob. wyroki NSA z: 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 163/12, 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 850/18, 19 czerwca 2024 r., II GSK 581/21). Kolegium Orzekające UP w niniejszej sprawie poddało szerokim rozważaniom każdy z powyższych etapów i stwierdziło, że sporne rozwiązanie europejskie spełnia wymóg nieoczywistości. Przyjmując, zgodnie z wytycznymi WSA, za najbliższe rozwiązanie dla spornego wynalazku - wskazane przez wnioskodawcę okno dachowe, prezentowane przez niego, na targach "[...]", organ jednoznacznie stwierdził, że jest to zupełnie inna konstrukcja niż w spornym patencie i rozwiązuje zupełnie inny problem techniczny. Problem ten organ określił jako – "dostarczenie okna dachowego stwarzającego możliwość elastycznego dopasowania do warunków montażu i niezależnie względem wybranego pokrycia dachowego, zapewniając jednocześnie zadowalające właściwości izolacyjne i pozwalając jednocześnie zachować estetyczny wygląd okna po przeprowadzonej regulacji". Następnie w wyniku eksperckiej analizy ustalił, że wynalazek według spornego patentu rozwiązuje podniesiony problem, dzięki odpowiedniej konstrukcji i ukształtowaniu poszczególnych elementów pokrywowych i elementów obróbki blacharskiej. Finalnie stwierdził, że uzyskano efekt wychodzący naprzeciw zapotrzebowaniu na dostarczenie okna dachowego stwarzającego możliwość elastycznego dopasowania do warunków montażu i niezależnie względem wybranego pokrycia dachowego, zaś osiągniecie takiego efektu zaskakuje znawcę w danej dziedzinie. Słusznie w tym zakresie Sąd I instancji podkreślił, że istotą spornego wynalazku jest to, że położenie okna względem płaszczyzny dachu można regulować bez konieczności dostosowania elementów obróbki blacharskiej i pokrywowych lub dostarczania części wykonanych pod wymiar. Zachodzące bowiem na siebie drugie ramię elementu pokrywowego i elementu obróbki blacharskiej mogą być łatwo przesunięte względem siebie, równolegle do płaszczyzny dachu. I ta zasadnicza różnica powoduje nieoczywistość rozwiązania dla znawcy i stanowi o poziomie wynalazczym. W tym miejscu zauważyć należy, co jest następstwem m.in. wypowiedzi stron formułowanych w trakcie rozprawy przeprowadzonej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które klaryfikowały wzajemnie prezentowane stanowisko w zakresie poziomu wynalazczego, że oceny organu i WSA co do istnienia tego poziomu w spornym wynalazku, nie podważają argumenty skarżącej spółki, że opatentowane rozwiązanie nie jest żadnym zaskoczeniem dla znawcy, bowiem i tak wymaga przy stosowaniu dalszego rozwiązywania problemu naroży (co było podnoszone także w kontekście zarzutu braku dostatecznego ujawnienia patentu). Ponadto wskazywane rozwiązanie problemu technicznego, zdaniem skarżącej, w szybszy sposób zostanie wykonane samodzielnie przez znawcę na budowie, zaś korzyści w regulowaniu położenia okna w pionie nie są znaczące, zaś jego regulowanie w poziomie powoduje powstanie nieszczelności, których nie można wyeliminować w inny sposób, niż poprzez dodatkową obróbkę naroży, nieprzewidzianych w patencie. Definiując wymagane w tego rodzaju sprawach pojęcie "znawcy", istotne jest zatem ustalenie dziedziny techniki, której dotyczy wynalazek. W niniejszej sprawie, jego przedmiotem jest rozwiązanie dotyczące, mówiąc w pewnym uproszczeniu, przygotowanych fabrycznie, predefiniowanych kształtem i funkcjonalnością, elementów obróbki blacharskiej okien dachowych, które poprzez ich wzajemne rozsuwanie i przesuwanie wraz z oknem (w pionie otworu, ale także w jego poziomie - w zależności od potrzeby), zapewnia możliwość wykorzystania na dachu, a więc na miejscu montażu okna, tych gotowych elementów, bez żmudnych pomiarów, docinania, zaginania i doginania blach obróbkowych (na giętarce lub zaginarce). Znawca w tym przypadku jest więc dekarzem, znającym dobrze sztukę obróbek blacharskich, należycie poinformowanym o obecnym stanie techniki, świadomym więc tego, że aktualnie obróbki blacharskie standardowo wykonywane są na budowie, blachami obrabianymi stosownie do potrzeb wynikających z zastanej sytuacji (wycinanymi z arkuszy blachy). Z tego poziomu postrzegania rzeczywistości przez modelowego znawcę nie można w sposób uzasadniony wywieść twierdzenia, że nie dostrzeże on zalet (nie będzie zaskoczony) rozwiązaniem, które w wykonywanych na dachu pracach dekarskich pozwoli mu ułożyć zestaw gotowych blach w taki sposób, aby okrywały okno i otwór montażowy, pozostawiając do wykonania ich docięcie, mocowanie do okna i połaci dachu (krokwi, deskowania, kontrłat lub łat), a następnie obróbki narożników. Co istotne, wynalazek nie obejmuje swoimi zastrzeżeniami, co z uwagi na jego przedmiot jawi się jako oczywiste, konkretnych wymiarów blach w nim używanych (ani długości ani szerokości). Powyższe oznacza, że w wyniku prac na dachu znawca, dysponując blachami z tzw. nadkładem, a więc wykonanymi w rozmiarze większym niż otwór okna, dysponować będzie zarówno możliwością docięcia ich do odpowiedniego rozmiaru, jak również zagięcia i ukształtowania, przy użyciu stosowanych przez niego narzędzi (nożyc do blachy, szczypiec dekarskich) również samych narożników, tak aby nie powstały eksponowane przez stronę nieszczelności. Znawca jest osobą znającą dziedzinę, w której działa, a więc także sekwencję wykonywanych robót. To wszystko przekonuje zatem, że znawca może być zaskoczony ułatwieniem jakie dają predefiniowane blachy obróbek blacharskich wykonane zgodnie z patentem. Spełniony jest zatem poziom wynalazczy. Inną natomiast sprawą, niemającą znaczenia dla rozstrzygnięcia, będzie to, czy owo rozwiązanie będzie na tyle przydatne i zachęcające, aby dekarze masowo z niego korzystali. Nie jest to jednak okoliczność wpływająca na istnienie poziomu wynalazczego. W konsekwencji należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że rozpoznawana sprawa została rozpatrzona wnikliwie i wszechstronnie, materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które Urząd Patentowy uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło, więc naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przywołanych przez skarżącą w pkt 2-7 petitum skargi kasacyjnej. Nieuzasadniony jest również podniesiony w pkt 7 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytej oceny naruszenia przez UP prawa materialnego, przejawiającego się w uznaniu poziomu wynalazczego spornego patentu, a co najmniej braku objaśnienia takiego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji. Należy w tym zakresie wskazać, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera bowiem wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Oddalenie zarzutów proceduralnych rozpatrywanej skargi kasacyjnej prowadzi w konsekwencji do uznania sformułowanych w niej zarzutów materialnych jako bezzasadnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji, że UP prawidłowo przeprowadził badanie poziomu wynalazczego (nieoczywistości) spornego wynalazku europejskiego, uwzględniając wytyczne sądowe określone w ww. wyrokach WSA i NSA oraz zasadnie uznał, iż sporny patent spełnia wymóg wynalazczości, a w związku z tym wniosek o jego unieważnienie zasadnie został przez organ oddalony. Tym samym organ dokonał prawidłowej wykładni i właściwie zastosował art. 54 ust. 2 i art. 56 Konwencji oraz art. 26 ust. 1 p.w.p. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej "o dołączenie do akt niniejszej sprawy, w rozpatrywaniu jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, akt wcześniejszych spraw sądowych toczących się o przedmiotowy patent europejski między tymi samymi stronami. Dla rozstrzygnięcia merytorycznego są to akta sprawy VI SA/Wa 1549/18 (w tym wyrok NSA - sygn. akt II GSK 748/19 oddalający skargę kasacyjną uprawnionego z patentu)" – należy zauważyć, iż skarżąca nie wskazała w jakim trybie wnosi o dołączenie do akt niniejszej sprawy akt wcześniejszych spraw sądowych, toczących się w sprawie przedmiotowego patentu europejskiego. Wniosku powyższego nie można również uznać za wniosek dowodowy składany w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż skarżąca nie wskazała na jaką okoliczność taki dowód miałby zostać przeprowadzony. Ponadto, należy podkreślić, że w stanie faktycznym sprawy niniejszej uwzględnione zostały wszystkie zapadłe wyroki sądów administracyjnych dotyczące spornego patentu europejskiego. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji w niniejszej sprawie była natomiast nowa decyzja organu z 10 czerwca 2021 r. wydana w warunkach związania art. 153 p.p.s.a. Reasumując wszystkie przedstawione argumenty należało więc stwierdzić, że skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 stycznia 2023
- Symbol z opisem
- 6461 Wynalazki
- Hasła tematyczne
- Własność przemysłowa
- Skarżony organ
- Urząd Patentowy RP
- Sędziowie
- Anna Ostrowska /sprawozdawca/ Wojciech Maciejko /przewodniczący/ Wojciech Sawczuk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
art. 26 ust. 1 · Dz.U. 2013 poz. 1410
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny