Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II GSK 2143/22

Wyrok NSA z 17 marca 2026 r., II GSK 2143/22 – wynalazki

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
17 marca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "C." Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 300/22 w sprawie ze skargi "C." Sp. z o.o. w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lipca 2021 r. nr Sp.9.2021 w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 300/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi "C." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lipca 2021 r. nr Sp.9.2021 w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek: uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji, oddalił skargę w pozostałej części oraz zasądził na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania w pozostałej części. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia. I Decyzją z dnia 24 czerwca 2013 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy, UP, organ) udzielił na rzecz "C." Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: uprawniona, skarżąca) patentu na wynalazek pt. "Sposób wytwarzania dekoracyjnego elementu powierzchniowego" o numerze Pat.215448, zgłoszonego 7 lutego 2012 r. Przedmiotem wynalazku objętego tym patentem według zastrzeżeń patentowych jest: 1. Sposób wytwarzania dekoracyjnego elementu powierzchniowego, zwłaszcza na podłożach drukowych, który to środek dekoracyjny zawiera warstwę podstawową, na którą nakłada się warstwę dekoracyjną, znamienny tym, że warstwę podstawową stanowi warstwa kleju (2), którą nakłada się w określonych miejscach, o grubości od 0,05 mm do 2 mm a na naniesioną miejscowo warstwę kleju (2) nakłada się kolorową metalizowaną folię (5) poprzez oddzielenie jej od folii nośnej (6) poprzez dociskanie jej do warstwy kleju (2) przy pomocy podgrzanego do temperatury 50-300°C elementu, korzystnie wałka (9), lub płaskiej formy. 2. Sposób według zastrz.1, znamienny tym, że podgrzany element (9) ma twardość 20-200 Sh. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że podgrzany element (9) ma zewnętrzną warstwę w postaci gumy przemysłowej o grubości od 1 mm-10 cm. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że warstwę kleju (2) utwardza się poprzez podgrzanie jej promieniami UV przez okres 0,001-4 sekund. 5. Sposób według zastrz.1, znamienny tym, że warstwę kleju (2) utwardza się poprzez podgrzanie jej promieniami IR przez okres 0,001-4 sekund. 6. Sposób według zastrz.1, znamienny tym, że warstwę kleju (2) utwardza się poprzez podgrzanie jej gorącym powietrzem przez okres 0,001-4 sekund. W dniu 18 marca 2016 r. do UP wpłynął wniosek G. AG z siedzibą w S. w S. (dalej: wnioskodawca) o unieważnienie patentu na wskazany wyżej wynalazek. Jako podstawę żądania wskazano art. 24 w zw. z art. 25, art. 26, art. 27 i art. 33 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej: p.w.p.). Wnioskodawca zarzucił brak możliwości urzeczywistnienia wynalazku na podstawie spornego opisu patentowego oraz brak nowości i poziomu wynalazczego spornego wynalazku w świetle dokumentów: europejski dokument patentowy EP 0668170 BI (D1); szwajcarski dokument patentowy CH 424823 (D2); "Introligatorstwo przemysłowe" D. Liebau, I. Heinze i współpracownicy, wyd. 1997 r. (D3); "Podręcznik mediów drukarskich. Technologie i metody produkcji", H. Kipphan, wyd. 2000 r. (D4); "Druk z zastosowaniem folii do tłoczeń. Metody, technika i wzornictwo", praca zbiorowa wyd. 2005 r. (D5). Decyzją z dnia 28 grudnia 2016 r. UP unieważnił przedmiotowy patent, stwierdzając że sporne rozwiązanie nie było nowe w świetle dokumentu D1. Na skutek skargi uprawnionej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1998/17) uchylił ww. decyzję. W wyroku tym Sąd uznał, że UP nie ocenił prawidłowo interesu prawnego wnioskodawcy. Sąd nakazał, aby UP rozważył, czy wnioskodawca prowadzi bezpośrednio działalność na terenie Polski, czy jest realnym i bezpośrednim konkurentem uprawnionej, czy przedmiotowy patent ogranicza wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, zaś kwestię nowości rozważył dopiero w razie wykazania istnienia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w żądaniu unieważnienia spornego patentu. Decyzją z dnia 23 lipca 2019 r. UP umorzył postępowanie, uznając że wnioskodawca nie posiadał interesu prawnego w żądaniu unieważnienia patentu na sporny wynalazek, a tym samym nie miał legitymacji do występowania w charakterze strony w tym postępowaniu. Na skutek skargi wnioskodawcy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2020 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2068/19) uchylił decyzję z dnia 23 lipca 2019 r. Sąd uznał, że organ naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), gdyż nie zastosował się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 13 lutego 2018 r. Sąd nakazał, aby UP uwzględnił ocenę dotyczącą interpretacji art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej: k.p.a.), zgodnie z którą sama okoliczność nieprowadzenia przez dany podmiot bezpośredniej działalności na terenie Polski nie jest przesądzająca o braku interesu prawnego w żądaniu przez ten podmiot unieważnienia patentu na wynalazek udzielonego innemu podmiotowi. WSA wskazał, że UP był zobligowany do dokonania ustaleń, czy wnioskodawca istotnie prowadzi działalność gospodarczą w tym samym sektorze rynku, obejmującym druk etykiet, co uprawniona i czy deklarowany przez wnioskodawcę zamiar przemysłowego stosowania sposobu chronionego spornym patentem na rynku polskim, wynika w świetle obiektywnej oceny, z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, a więc jest wiarygodny. Następnie, UP powinien ocenić, czy w tych okolicznościach przedmiotowy patent ogranicza wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, chronioną art. 20 i art. 22 Konstytucji RP. Sąd wskazał, że konieczne jest również ustalenie, czy wnioskodawca jest realnym i bezpośrednim konkurentem uprawnionej, a więc czy wnioskodawca istotnie prowadzi działalność gospodarczą w tym samym sektorze rynku, obejmującym druk etykiet, co uprawniona i czy deklarowany przez wnioskodawcę zamiar przemysłowego stosowania sposobu chronionego spornym patentem na rynku polskim wynika w świetle obiektywnej oceny z okoliczności faktycznych tej sprawy, a więc jest wiarygodny, a następnie czy w tych okolicznościach przedmiotowy patent ogranicza wnioskodawcy swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 962/20 oddalił skargę kasacyjną uprawnionej ze spornego patentu i tym samym utrzymał w mocy wyrok WSA z dnia 4 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2068/19. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 lipca 2021 r. UP unieważnił sporny patent. Powołując się na art. 153 p.p.a.s.a. i związanie wytycznymi zawartymi w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2018 r. i z dnia 4 lutego 2020 r., organ uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia patentu na sporny wynalazek. UP stwierdził, że nie jest sporne między stronami (gdyż wynika to ze stanowisk przedstawionych na rozprawie w dniu 20 lipca 2021 r.), że wnioskodawca jest producentem maszyn drukarskich, które umożliwiają wytwarzanie etykiet sposobem według spornego patentu. Ponadto, z korespondencji mailowej załączonej do pism z dnia 14 stycznia 2019 r. oraz 21 maja 2021 r. wynika, że uprawniona wystosowała do wnioskodawcy pismo, w którym poinformowała go o uzyskaniu patentu na sporny wynalazek oraz prowadziła z nim rozmowy w sprawie udzielenia mu odpłatnej licencji na korzystanie ze spornego wynalazku na terytorium Polski. Zdaniem UP, świadczy to o tym, że uprawniona uważa, że wnioskodawca wykorzystuje w swojej działalności technologię chronioną spornym patentem, a tym samym uważa go za swojego konkurenta. UP uznał za uzasadnione twierdzenie, że wnioskodawca, który jest zainteresowany stosowaniem na polskim rynku technologii takiej, jak opisana w spornym patencie, ma interes prawny w unieważnieniu tego patentu, gdyż niewątpliwie patent ten ogranicza go w swobodnym prowadzeniu działalności gospodarczej na terytorium Polski. UP za zasadny uznał zarzut udzielenia patentu z naruszeniem art. 24 w zw. z art. 26 p.w.p., gdyż sporne rozwiązanie nie posiada poziomu wynalazczego. UP stwierdził, że rozwiązanie objęte spornym patentem nie posiada poziomu wynalazczego i wynika w sposób oczywisty z wyżej wskazanych publikacji D1 i D4 (art. 24 i 26 p.w.p.). Przedmiotowe rozwiązanie objęte spornym patentem dla znawcy nie wykracza poza zwykły postęp techniczny, ale jedynie wynika wyraźnie i logicznie ze stanu techniki, tak więc jest oczywiste dla znawcy z danej dziedziny techniki i nie wymaga dokonań twórczych. UP stwierdził, że poziom wynalazczy oznacza nieoczywistość rozwiązania w świetle stanu techniki, przy czym za nieoczywiste, posiadające poziom wynalazczy uważa się rozwiązanie, które nie wynika ze stanu techniki w sposób oczywisty dla znawcy dysponującego wiedzą z danej dziedziny techniki. Odwołując się do przedmiotu wynalazku objętego spornym patentem, wynikającego z zastrzeżeń patentowych, UP uznał, że najbliższy stan techniki dla rozwiązania przedstawionego w spornym patencie stanowi dokument D1. W ocenie UP, przedstawiony w dokumencie D1 sposób nanoszenia powłoki dekoracyjnej na szkło, ceramikę lub inne podłoże przy użyciu folii do tłoczenia na gorąco jest analogiczny do sposobu wytwarzania dekoracyjnego elementu powierzchniowego według spornego patentu. Natomiast jedyna różnica pomiędzy rozwiązaniem znanym z D1 a rozwiązaniem przedstawionym w spornym patencie, polega na określeniu w sposobie spornego patentu grubości warstwy kleju, tj. 0,05 mm do 2 mm, przy czym zdaniem UP określenie grubości warstwy kleju nie stanowi o dokonaniu wynalazku, gdyż mieści się w zakresie typowych grubości warstw nanoszonych w druku, co potwierdza dokument D4. Zgodnie z danymi przedstawionymi w dokumencie D4 (str. 59), w metodzie sitodruku możliwe jest uzyskanie grubości nanoszonej warstwy w zakresie 20-100 µm (0,02-0,1 mm). Uprawniona nieoczywistości rozwiązania upatruje w uzyskiwaniu wypukłych elementów dekoracyjnych poprzez nanoszenie kleju o określonej grubości. Jednakże UP zauważył, że w sposobie przedstawionym w dokumencie D1 poprzez naniesienie na podłoże w postaci żądanego wzoru utwardzalnej farby drukarskiej o właściwościach klejących również uzyska się wypukłość. Zdaniem UP, uprawniona nie precyzuje i nie określa bliżej, jaki rodzaj kleju został zastosowany w warstwie podstawowej, a zatem może on również stanowić farbę drukarską o właściwościach klejących. W konsekwencji, UP ocenił, że rozwiązanie objęte spornym patentem nie posiada poziomu wynalazczego, wynika w sposób oczywisty z dokumentów D1 i D4, dla znawcy nie wykracza poza zwykły postęp techniczny, jest oczywiste dla znawcy z danej dziedziny techniki i nie wymaga dokonań twórczych. UP za niezasadne uznał natomiast zarzuty udzielenia patentu z naruszeniem art. 25 p.w.p. (przesłanka nowości) i art. 27 w zw. z art. 33 p.w.p. (przesłanka przemysłowej stosowalności). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem uchylił pkt 2 zaskarżonej decyzji, dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed UP oraz oddalił skargę w pozostałej części. Według Sądu I instancji organ błędnie wyliczył koszty postępowania w części odnoszącej się do wynagrodzenia rzecznika patentowego reprezentującego wnioskodawcę. Zatem UP rozpoznając sprawę ponownie w tym zakresie będzie zobowiązany do określenia wysokości kosztów postępowania z uwzględnieniem prawidłowo obliczonej stawki wynagrodzenia rzecznika patentowego, który reprezentował wnioskodawcę w postępowaniu przed UP. Zdaniem WSA organ wykonał w sposób należyty wskazania co do dalszego postępowania zawarte w poprzednio wydanych w tej sprawie wyrokach sądów administracyjnych i uwzględnił oceny prawne wyrażone w tych orzeczeniach, tj. uprzednio wydanych wyrokach WSA w Warszawie z 13 lutego 2018 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1998/17) i z 4 lutego 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2068/19). Oba te wyroki stały się prawomocne, przy czym w przypadku pierwszego z nich żadna ze stron nie złożyła od niego skargi kasacyjnej, zaś w przypadku drugiego z wyroków skarga kasacyjna złożona przez uprawnioną ze spornego patentu została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2020 r. (sygn. akt II GSK 962/20). W tym celu prawidłowo (i zgodnie ze wskazaniami Sądów) uwzględnił i przeanalizował treść korespondencji mailowej przedstawionej przez wnioskodawcę. Ponadto UP uwzględnił stanowisko zaprezentowane przez pełnomocników stron na rozprawie administracyjnej. Analiza tych dowodów doprowadziła UP do prawidłowych wniosków, że wnioskodawca ma interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie spornego patentu. UP trafnie uznał, że wnioskodawca jest realnym i bezpośrednim konkurentem uprawnionego, skoro: 1) prowadzi działalność w tym samym sektorze rynku oraz 2) podejmował starania w celu uzyskania od uprawnionej licencji na korzystanie z wynalazku chronionego spornym patentem na terenie Polski. Wbrew twierdzeniom uprawnionej, w zaskarżonej decyzji UP nie musiał wyjaśniać, kogo należy rozumieć pod pojęciem "realny i bezpośredni konkurent", gdyż sposób rozumienia tego pojęcia wynikał z wiążącej UP oceny wyrażonej w wydanych uprzednio w tej sprawie wyrokach sądów administracyjnych. Oceniając, czy wnioskodawca i uprawniona prowadzą działalność w tym samym sektorze rynku, UP prawidłowo wskazał na oświadczenia złożone przez pełnomocników na rozprawie administracyjnej w dniu 20 lipca 2021 r. (zob. protokół rozprawy – akta administracyjne, teczka 1 z 5, k. 73 – 74), z których wynika, że uprawniona zajmuje się wytwarzaniem etykiet, a wnioskodawca produkuje m.in. maszyny, które mogą służyć do wytwarzania etykiet sposobem według spornego patentu oraz, że sprzedał te maszyny dwóm podmiotom w Polsce i dwa razy części do maszyn. Zdaniem WSA, działalność polegająca na wytwarzaniu etykiet według sposobu określonego w spornym patencie oraz działalność polegająca na produkcji maszyn do wytwarzania etykiet z wykorzystaniem tegoż sposobu – mieszczą się w ramach tego samego sektora rynku. Rezultatem każdej z tych działalności jest bowiem w istocie wyprodukowanie etykiet z wykorzystaniem wynalazku chronionego spornym patentem, przy czym w przypadku uprawnionej polega to na bezpośrednim wykorzystaniu sposobu opisanego w patencie do wytworzenia etykiety, zaś w przypadku wnioskodawcy – na wykorzystaniu sposobu opisanego w patencie do produkcji narzędzia (maszyny) służącej do wytwarzania etykiet. Sąd I instancji podzielił również stanowisko UP, że wnioskodawca podejmował działania w celu uzyskania licencji na korzystanie ze spornego patentu na rynku polskim, a zatem miał faktyczny zamiar wykorzystania rozwiązań objętych ochroną spornego patentu na rynku polskim. Sąd I instancji podzielił również stanowisko UP, że sporne rozwiązanie nie posiada poziomu wynalazczego. Rozwiązanie objęte spornym patentem wynika bowiem w sposób oczywisty z stanu techniki wynikającego z dokumentu D1 (wydruk elektroniczny europejskiego opisu patentowego EP 0 668 170 wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski) i dokumentu D4 (str. 59 i 891, "Podręcznik mediów drukarskich. Technologia i metody produkcji", H. Kipphan, 2000, wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski), które zostały opublikowane przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku. Zdaniem WSA organ trafnie wskazał, że dokument D1 ujawnia sposób nanoszenia powłoki dekoracyjnej na szkło, ceramikę lub inne podłoże przy użyciu folii do tłoczenia na gorąco, przy czym powłoka dekoracyjna składa się z nanoszonej na podłoże, utwardzalnej kompozycji farby drukarskiej. Proces ten przebiega w ten sposób (zob. s. 3, 5-7 i 9-10 tłumaczenia dokumentu D1), że na warstwę utwardzalnej kompozycji farby drukarskiej nakłada się folię do tłoczenia na gorąco, na której znajduje się warstwa z materiałem dekoracyjnym. Z analizowanego dokumentu wynika, że warstwa utwardzalnej kompozycji ma własności klejące, a klejącą kompozycję nanosi się w postaci żądanego wzoru. Na warstwę klejącej kompozycji nakłada się folię do tłoczenia na gorąco z warstwą dekoracyjną, którą oddziela się od materiału nośnego. Folię do tłoczenia na gorąco dociska się warstwą dekoracyjną do podłoża, pokrytego wzorem z kompozycji klejącej, za pomocą prasy do tłoczenia na gorąco, gdzie prasa dociskająca ma temperaturę ok. 121 ºC (czyli 395 K - zob. zastrzeżenie 15 na s. 10 tłumaczenia dokumentu D1). Ponadto, w dokumencie D1 (zob. s. 2 tłumaczenia, w części przedstawiającej stan techniki) opisano sposób tłoczenia na gorąco, w którym za pomocą nagrzanego stempla lub wałka działa się ciepłem i naciskiem na folię do tłoczenia na gorąco, która składa się z pigmentowanej, barwnej lub metalizowanej warstwy powierzchniowej, umieszczonej na typowym nośniku poliestrowym, aby za pomocą prasowania doprowadzić ją do styku z termoplastycznym podłożem. W ocenie WSA, porównanie rozwiązania opisanego w dokumencie D1 i rozwiązania objętego spornym patentem uprawniało UP do uznania, że sposób nanoszenia powłoki dekoracyjnej przedstawiony w dokumencie D1 jest analogiczny do sposobu wytwarzania dekoracyjnego elementu powierzchniowego określonego w spornym patencie. UP prawidłowo wskazał, że jedyna różnica pomiędzy rozwiązaniem znanym z dokumentu D1 a rozwiązaniem przedstawionym w spornym patencie polega na określeniu w sposobie spornego patentu grubości warstwy kleju, tj. 0,05 mm do 2 mm. Zasadna jest też ocena UP, że w świetle dokumentu D4 nie można przyjąć, że określenie grubości warstwy kleju stanowi o dokonaniu wynalazku, skoro mieści się w zakresie typowych grubości warstw nanoszonych w druku. W dokumencie D4 na s. 59 wskazano bowiem, że w metodzie sitodruku możliwe jest uzyskanie grubości nanoszonej warstwy w zakresie 20-100 µm (czyli 0,02-0,1 mm). II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła "C." Sp. z o.o. z siedzibą w B., zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na błędnym uznaniu, iż interes prawny uczestnika postępowania wynika z mocy przepisu art. 20, 22 Konstytucji RP, poprzez powyższe WSA naruszył przepisy p.p.s.a., tj. nie uwzględnił skargi i nie zastosował dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a.; 2) art. 24 i art. 26 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na braku oceny poziomu wynalazczego rozwiązania objętego patentem nr Pat.215448 przez pryzmat rozwiązywanego problemu oraz bezzasadnym uznaniu, iż patent nr Pat.215448 nie ma poziomu wynalazczego w stanie rzeczy, w którym wcześniejsze, przeciwstawiane rozwiązania nie ujawniały istoty unieważnianego patentu nr Pat.215448 oraz nie dotyczyły problemu technicznego w nim ujętego, poprzez powyższe WSA naruszył przepisy p.p.s.a., tj. nie uwzględnił skargi i nie zastosował dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a); 3) art. 24 i art. 26 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż dokumenty Dl i D4 podważają poziom wynalazczy patentu nr Pat.215448 skarżącej; poprzez powyższe WSA naruszył przepisy p.p.s.a., tj. nie uwzględnił skargi i nie zastosował dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a). Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawca wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd II instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. Na wstępie przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok WSA w Warszawie oddalający skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 26 lipca 2021 r., na mocy której UP unieważnił patent na sporny wynalazek z uwagi na nieposiadanie przez ten wynalazek poziomu wynalazczego. Należy zaznaczyć, że UP był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wydanych w tej sprawie uprzednio wyrokach WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2018 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1998/17) i z dnia 4 lutego 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2068/19). Oba te wyroki stały się prawomocne, przy czym w przypadku pierwszego z nich żadna ze stron nie złożyła od niego skargi kasacyjnej, zaś w przypadku drugiego z wyroków skarga kasacyjna złożona przez uprawnioną do spornego wynalazku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2020 r. (sygn. akt II GSK 962/20). Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a., zawarty w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, poprzez błędną wykładnię tych przepisów, polegającą na błędnym uznaniu, że interes prawny uczestnika postępowania wynika z przepisów art. 20, 22 Konstytucji RP. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, WSA - podzielając stanowisko UP zawarte w zaskarżonej decyzji odnośnie posiadania przez wnioskodawcę interesu prawnego - oparł swoją argumentację m.in. na normach konstytucyjnych, wynikających z art. 20 i 22 Konstytucji RP. WSA trafnie ocenił, że UP wykonał w sposób należyty wskazania co do dalszego postępowania zawarte w poprzednio wydanych w tej sprawie wyrokach WSA w Warszawie i uwzględnił oceny prawne wyrażone w tych orzeczeniach w odniesieniu do interesu prawnego wnioskodawcy. W ramach dokonanej oceny prawnej, zawartej w wyroku z dnia 4 lutego 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2068/19, którą to oceną był związany także Sąd I instancji, WSA zaznaczył, że: źródłem interesu prawnego podmiotu ubiegającego się o unieważnienie patentu mogą być normy prawne kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, tj. również art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, zaś w świetle tych norm legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie patentu jest każdy podmiot, któremu patent ten przeszkadza w prowadzeniu działalności gospodarczej. Zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjnego, prawidłowa jest ocena dokonana przez Sąd I instancji i UP, że sporny patent ogranicza wnioskodawcę w swobodnym prowadzeniu działalności gospodarczej na terytorium Polski, zagwarantowanej właśnie w art. 20 i art. 22 Konstytucji RP. Skoro bowiem maszyny produkowane przez wnioskodawcę, służące do wytwarzania etykiet sposobem według spornego patentu, są sprzedawane na rynku polskim, to ich wykorzystanie jest ograniczane przez uprawnienia przysługujące skarżącej ze spornego patentu. Jak bowiem prawidłowo wskazał UP, co zaakceptował Sąd I instancji, z oświadczeń złożonych przez pełnomocników na rozprawie administracyjnej w dniu 20 lipca 2021 r. wynikało, że skarżąca zajmuje się wytwarzaniem etykiet, a wnioskodawca produkuje maszyny drukarskie, które mogą służyć do wytwarzania etykiet sposobem według spornego patentu. Maszyny produkowane przez wnioskodawcę były sprzedawane na rynek polski, co przyznała sama uprawniona na rozprawie przed UP w dniu 20 lipca 2021 r. Nieusprawiedliwione są zarzuty naruszenia art. 24 i art. 26 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., wskazane w pkt 2) i 3) petitum skargi kasacyjnej. Kasator zarzucił naruszenie tych przepisów poprzez błędną wykładnię, polegającą na bezzasadnym uznaniu, że sporny patent nie posiada poziomu wynalazczego w stanie rzeczy, w którym wcześniejsze, przeciwstawiane rozwiązania nie ujawniały istoty unieważnianego spornego patentu i nie dotyczyły problemu technicznego w nim ujętego oraz na przyjęciu, że dokumenty D1 i D4 podważają poziom wynalazczy spornego patentu. Odnosząc się do tych zarzutów na wstępie należy stwierdzić, że zostały one skonstruowane wadliwie pod względem formalnym. Podkreślenia bowiem wymaga, że naruszenie prawa materialnego może nastąpić m.in. przez błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa, przy czym błędna wykładnia oznacza mylne zrozumienie treści przepisu. Dlatego sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącej kasacyjnie, rozumienia naruszonego przepisu. Tych wymogów nie spełnia skarga kasacyjna. Jej autor bowiem nie wskazał, na czym polegała wadliwa wykładnia tych przepisów przez Sąd I instancji oraz jakie powinno być właściwe rozumienie zarzucanych przepisów. W tym miejscu przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać kierunków i zakresu weryfikacji zaskarżonego orzeczenia sądu I instancji, jeżeli wprost nie wynika to z treści skargi kasacyjnej. Wprawdzie wadliwość rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie daje podstaw do odrzucenia tego środka prawnego, gdyż możliwa była rekonstrukcja przez Naczelny Sąd Administracyjny treści zarzutów na podstawie skonfrontowania ich treści z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. uchwałę NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1), ale brak precyzyjnie wskazanych podstaw kasacyjnych oraz niepełność uzasadnienia w zakresie wyjaśnienia istoty podnoszonych naruszeń, spowodowały znaczące ograniczenie zakresu kontroli zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni tych przepisów. Sąd I instancji prawidłowo przyjął - akceptując w tym zakresie twierdzenia UP - że poziom wynalazczy oznacza nieoczywistość rozwiązania w świetle stanu techniki. Rozwiązanie jest nieoczywiste i posiada poziom wynalazczy wówczas, gdy nie wynika ono ze stanu techniki w sposób oczywisty dla znawcy dysponującego wiedzą z danej dziedziny techniki. Sąd I instancji trafnie zaakceptował stanowisko UP, że wynalazek objęty spornym patentem wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, tj. z dokumentu D1 (wydruk elektroniczny europejskiego opisu patentowego EP 0 668 170 wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski) i dokumentu D4 (str. 59 i 891, "Podręcznik mediów drukarskich. Technologia i metody produkcji", H. Kipphan, 2000 r., wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski), które zostały opublikowane przed datą zgłoszenia spornego wynalazku. Przy czym, co istotne autor skargi kasacyjnej nie podważył dokonanej przez organ - na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego - oceny poziomu wynalazczego, zaakceptowanej następnie przez Sąd I instancji zarzutami naruszenia przepisów postępowania w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W sytuacji, w której skargi kasacyjnej nie oparto na drugiej podstawie określonej w art. 174 p.p.s.a., tj. na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny będąc związanym granicami skargi kasacyjnej, związany jest też oceną stanu faktycznego, która legła u podstaw zaskarżonego wyroku. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku G. AG z siedzibą w S. w S. o zasądzenie kosztów postępowania, należało uznać go za pozbawiony uzasadnionych podstaw. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ustawodawca wprowadził zasadę finansowej odpowiedzialności za wynik postępowania. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną jest obowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji oddalający skargę lub skarżącego - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok Sądu I instancji uwzględniający skargę (art. 204 p.p.s.a.). Ustawodawca celowo jednak nie uregulował konieczności zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania kasacyjnego, odsyłając w tej kwestii do wynikającej z art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów ich udziału w sprawie (zob. np. wyroki NSA z dnia: 2 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2378/21; 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 974/20). Zwrot kosztów postępowania jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy wynika to wprost z przepisu, a we wszystkich innych sytuacjach obowiązuje zasada ponoszenia kosztów postępowania. Wszelka nadinterpretacja tej zasady poprzez stosowanie wykładni celowościowej jest niedopuszczalna (zob. wyrok NSA z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1451/21). W niniejszym postępowaniu przed NSA stroną wnoszącą skargę kasacyjną (skarżącą) była "C." Sp. z o.o. z siedzibą w B., natomiast G. AG z siedzibą w S. w S. pełniła w postępowaniu kasacyjnym rolę uczestnika postępowania, któremu zgodnie z art. 204 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania nie przysługuje (por. postanowienia NSA z dnia: 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 2807/17; 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 257/12; 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 887/12.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 listopada 2022
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Sędziowie
Gabriela Jyż Grzegorz Dudar Joanna Sieńczyło - Chlabicz /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny