II GSK 1530/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Małgorzata Krawiec po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. GmbH & Co. Kg, H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2722/21 w sprawie ze skargi I. GmbH & Co. Kg, H. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr DZ-ZM.EP3548898.665.2021.11.tmul w przedmiocie zawieszenia biegu przedawnienia terminu na złożenie tłumaczenia patentu europejskiego na język polski oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2722/21, oddalił skargę I. GmbH & Co. KG. z siedzibą w H., N. na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 sierpnia 2021 r. nr DZ-ZM.EP3548898.665.2021.11.tmul w przedmiocie zawieszenia biegu przedawnienia terminu na złożenie tłumaczenia patentu. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia. I Decyzją z dnia 16 lipca 2020 r. Europejski Urząd Patentowy udzielił na rzecz I. GmbH & Co. KG. z siedzibą w H. N. (dalej: uprawniony, uprawniony z patentu, wnioskodawca, skarżący) patent europejski EP3548898 na wynalazek "ANALYSIS OF ANTI-ERYTHROCYTE ANTIBODY IN THE PRESENCE OF ANTIBODY DIRECTED AGAINST A SURFACE-BOUND ERYTHROCYTE ANTIGEN" zgłoszony pod numerem EP17807851.5. Decyzją z dnia 16 lipca 2020 r. Europejski Urząd Patentowy udzielił patent europejski EP3548898 na wynalazek Informacja o jego udzieleniu została opublikowana w dniu 12 sierpnia 2020 r. w Europejskim Biuletynie Patentowym nr 2020/33. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2), aby zapewnić skutek patentu europejskiego na terytorium Polski, uprawniony z patentu europejskiego jest obowiązany złożyć w Urzędzie Patentowym RP tłumaczenie patentu europejskiego na język polski w terminie trzech miesięcy od daty opublikowania przez Europejski Urząd Patentowy informacji o jego udzieleniu. Termin ten nie podlega przywróceniu. Termin na złożenie tłumaczenia patentu europejskiego EP3548898 upłynął w dniu 12 listopada 2020 r. W dniu 15 listopada 2020 r. pełnomocnik uprawnionego złożył do Urzędu Patentowego wniosek zatytułowany "uzupełnienie wniosku o zapewnienie skutków patentu europejskiego EP 3548898 BI", którego jednym z załączników jest tłumaczenie przedmiotowego patentu europejskiego opisane jako "skorygowane" w stosunku do tłumaczenia złożonego wg deklaracji pełnomocnika w dniu "11.12.2020 r." Uprawniony wnosił o publikację skorygowanej wersji tłumaczenia i wyliczenie ew. dodatkowej opłaty od publikacji. Urząd Patentowy interpretuje, iż doszło do pomyłki i wnioskodawca myślał o dniu 11.11.2020 r., gdyż podobny błąd występuje w dacie samego wniosku opisanej jako 12.12.2020 r., podczas gdy został podpisany i wysłany w dniu 15.11.2020 r. W dniu 11 stycznia 2021 r. do Urzędu Patentowego wpłynęła korespondencja od pełnomocnika uprawnionego obejmująca skorygowane tłumaczenie patentu europejskiego EP3548898 z prośbą o jego publikację oraz dwa wnioski. "Wnioskiem I warunkowym" opisanym jako załącznik A, uprawniony wnosił o "korektę numerów referencyjnych" w wniosku z dniu 11 listopada 2020 r. o identyfikatorze korespondencji 45079, polegającą na zmianie: referencji pisma ("Nasz znak"); numeru zgłoszenia - numeru patentu europejskiego; treści pisma (zastąpienie treści inną); załączników ("uznanie załączonych w nim (...) plików za pliki dotyczące ww. wniosku, w tym tłumaczenie publikacji EP3548898 (...), który to wniosek został następnie uzupełniony pismem złożonym w dniu 15.11.2020 (...) o dodatkowe załączniki wraz ze skorygowaną treścią tłumaczenia EP 3548898 BI jako uzupełnienie wniosku o walidacje patentu EP 3548898 BI złożonego w dniu 11.11.20 w Polsce wraz z korektą tłumaczenia, tj. wcześniejsze załączniki dotyczące błędnego tłumaczenia zostały zastąpione wnioskiem z uzupełniającymi dokumentami i skorygowanym tłumaczeniem patentu europejskiego EP 3548898 BI z poprawioną jego treścią"). Do pisma został dołączony Załącznik B – "Wniosek II warunkowy" złożony "w przypadku nieuwzględnienia przez Urząd Wniosku I warunkowego", w którym uprawniony wnosi o uznanie zawieszenia biegu terminu od dnia 11.11.2020 r. do dnia 21.12.2020 r. z powodu zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności. Żądanie wnioskodawca uzasadnił następującymi okolicznościami: otrzymaniem zlecenia od "pełnomocnika zagranicznego do przeprowadzenia walidacji patentu" w dniu 16 września 2020 r. i zakończeniem "składania tekstu tłumaczenia" w dniu 6 listopada 2020 r.; wykrytym aktywnym zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 u jednego z pracowników kancelarii pełnomocnika; "w okresie od 31 listopada do 14 listopada 2020 r." związaną z ww. zakażeniem dobrowolną samoizolacją pozostałych pracowników kancelarii; wystąpieniem u pracownika – A.S. - wskutek zakażania wirusem "mgły mózgowej" objawiającej się wg deklaracji pełnomocnika "obniżeniem możliwości skupienia się i zdolności koncentracji oraz zapominaniem", przez co "w sposób niekontrolowany i nieświadomy doszło wówczas do zamiany sygnatur i oznaczeń"; awarią serwera kancelarii, na infrastrukturze którego opracowywane były wnioski w sprawach EP3548898 oraz wnioski o zmianę uprawnionego "do spraw EP13739375 (...), EP1278430 (...), EP12773252", wskutek której także "mogło dojść do zamiany sygnatur i oznaczeń" wymienionych pism (obok przyczyny błędu ludzkiego pracownika). Rozwijając argumentację, pełnomocnik przedstawił okoliczności wykorzystywania serwera kancelarii. W przypadku pracy zdalnej, pracownicy, chcąc skorzystać z plików na dysku kancelarii, łączą się na odległość szyfrowanym i zabezpieczonym hasłami połączeniem VPN z serwerem kancelarii fizycznie znajdującym się w jej siedzibie. Korespondencja elektroniczna od czasu rozpoczęcia pandemii przesyłana jest zasadniczo przez platformę PUEUP lub platformę eOLF. Oprogramowanie na serwerze kancelarii "przygotowuje/ładuje pliki na platformę PUEUP" katalogując je po numerach referencyjnych. W dniu 11 listopada 2020 r. od godzin porannych nie udało się pełnomocnikowi uzyskać połączenia VPN z serwerem w biurze, w zw. z czym udał się do biura osobiście. Uwagę pełnomocnika zwróciła głośna praca serwera. Złożył 4 wnioski do UPRP za pomocą platformy PUEUP, a po uzyskaniu standardowego potwierdzenia wykonania terminu walidacji opuścił biuro. W dniu 12.11.2021 r. pełnomocnik skontaktowała się z firmą informatyczną prosząc o kontrolę serwera i przywrócenie połączenia VPN. W wyniku kontroli w dniu 16 listopada 2021 r. ustalono, iż w nocy z dnia 10 na 11 listopada doszło do awarii serwera wskutek skoków napięcia prądu w biurowcu oraz awarii zasilania podtrzymującego UPS. W dniu 11 maja 2021 r. uprawniony złożył wniosek o kolejne wyjaśnienia i materiał dowodowy. Pismem datowanym na dzień 10 maja 2021 r. uprawniony wyjaśnił, iż wnioski "ewentualne" należy traktować jako "samoistne" i należy je rozpatrywać niezależnie. W kwestii zawieszenia biegu terminu, wnioskodawca doprecyzował, iż zawieszenie powinno zostać stwierdzone w dniach 11.11.2020 r. - 21.12.2020 r., gdyż pracownicy kancelarii w dniach 31.10.2021 r. - 15.11.2020 r. poddali się dobrowolnej samoizolacji związanej z chorobą współpracownika, który przygotował formularz na platformie PUEUP i nadał numer referencyjny sprawie. Pełnomocnik w dalszej kolejności opisuje okoliczności uznania terminu za dotrzymany przez wewnętrzny system kancelaryjny oraz wskazuje, iż tłumaczenie poprawione przedmiotowego patentu europejskiego złożone do akt w dniu 15.11.2020 r. spełnia wymogi tłumaczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 2 ustawy dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych. Rozwijając argumentację dotyczącą awarii energii elektrycznej w budynku, w którym biuro ma kancelaria pełnomocnika, wskazuje on na opisane wcześniej skutki, czyli awarię zasilania podtrzymującego oraz wywołaną nią awarię serwera kancelarii. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2021 r. Urząd Patentowy - działając na podstawie - art. 243 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 324; dalej: p.w.p.) w zw. z art 2 oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczpospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2; dalej: ustawa o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych) - odmówił stwierdzenia zawieszenia biegu przedawnienia terminu na złożenie tłumaczenia patentu europejskiego EP3548898. Na skutek wniosku uprawnionego o ponowne rozpatrzenie sprawy - Urząd Patentowy postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2021 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych uprawniony z patentu europejskiego jest obowiązany złożyć w Urzędzie Patentowym tłumaczenie patentu europejskiego na język polski w terminie trzech miesięcy od daty opublikowania przez Europejski Urząd Patentowy informacji o jego udzieleniu. Termin na złożenia takiego terminu jest terminem zawitym prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Art. 243 ust. 6 p.w.p. stanowi, że do terminów, do których nie ma zastosowania art. 243 ust. 1 p.w.p., uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. W sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienia. Zawieszenie biegu przedawnienia z powodu siły wyższej regulują przepisy Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 121 pkt 4 k.c., bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do wszelkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju - przez czas trwania przeszkody. Zgodnie z dyspozycją ww. przepisów, termin na złożenie przez uprawnionego tłumaczenia patentu europejskiego EP3548898 upływał w dniu 12 listopada 2020 r. UP podniósł, że wnioskodawca przedstawił dwie okoliczności: 1) aktywną chorobę COVID-19 i występowanie objawów "mgły mózgowej" u pracownika kancelarii pełnomocnika uprawnionego oraz 2) awarię serwera kancelarii pełnomocnika - przy czym każda z nich w ocenie wnioskodawcy stanowi nadzwyczajne okoliczności stanowiące podstawę zawieszenia biegu terminu do złożenia tłumaczenia powołanego patentu. UP uznał, że w niniejszej sprawie doszło do awarii zasilania, w tym awarii zasilania podtrzymującego, co doprowadziło do pewnych uszkodzeń serwera kancelarii, z ramienia której występuje pełnomocnik. Fakty te organ uznał za udowodnione i dał im wiarę. Jednakże pełnomocnik wnioskodawcy konsekwentnie wskazuje, że błędne nadanie sygnatury w systemie PUEUP służącym do prowadzenia korespondencji z UP drogą elektroniczną jest wynikiem błędu ludzkiego wynikającego z "mgły mózgowej" pracownika kancelarii. Organ nie podejmuje polemiki co do występowania objawów "mgły mózgowej" u Pana A. S., zwracając jednak uwagę, iż objawy te zostały zdiagnozowane i przypisane chorobie Covid-19 przez samą osobę chorą (wtórnie: przez pełnomocnika w niniejszym postępowaniu). Opisane objawy (które wprost mogły utrudniać prawidłowe sporządzenie pisma: utrata pamięci krótkotrwałej, znacząca obniżona zdolność utrzymania koncentracji) mogły zostać wywołane również innymi czynnikami oddziałującymi na zdolności psychofizyczne, chociażby konieczną izolacją, na której A. S. przebywał w dniach 31.10.2020 r - 09.11.2020 r. W warunkach obniżonej zdolności skupienia uwagi (niezależnie od jej przyczyny), A. S. nieprawidłowo wypełnił w dniu 10.11.2020 r. formularze na platformie PUEUP, dwukrotnie tworząc pismo o sygnaturze "WPL1127AGR" dotyczącym sprawy "EP2758518", a konkretnie dokonania wpisu w rejestrze patentowym, w jego wyodrębnionej części dotyczącej patentów europejskich (identyfikatory dokumentów: 45079 oraz 52294). Pan A.S., wykazując objawy obniżonej koncentracji w wyniku mgły mózgowej, nieprawidłowo wypełniał formularz elektroniczny w dniach 20.10.2020 r. - 10.11.2020 r. Daty zostały udokumentowane w dokumencie elektronicznym oraz argumentacji pełnomocnika i oświadczeniu A.S. Ponadto, dokument edytowany był na infrastrukturze serwerów PUEUP, a więc awaria serwera kancelarii pozostała bez wpływu na dane już wprowadzone do formularza elektronicznego na odrębnej infrastrukturze. Następnego dnia doszło do awarii serwera, czemu UP dał wiarę. Przy awarii doszło do częściowego nadpisania plików, czemu w kontekście niniejszej sprawy UP nie dał wiary - dołączone do wniosku o ID45079 z dnia 11.11.2020 r. pliki odpowiadają "ręcznie", błędnie wprowadzonej przez A.S. zawartości dokumentu elektronicznego wg sposobu katalogowania dokumentów po ich numerze referencyjnym - zgodnie z opisem działania systemu przedstawionym przez pełnomocnika. Z racji ich wtórności i adekwatności do danych wprowadzonych przez człowieka, ewentualny błąd systemu nie wpłynął na kształt złożonego w dniu 11.11.2021 r. dokumentu elektronicznego (jest spójny i wszystkie elementy dotyczą konkretnej sprawy - błędnie wskazanej przez użytkownika na infrastrukturze serwerów PUEUP, które nie uległy awarii). Nie zostało również przez pełnomocnika zakwestionowane, iż załączniki są właściwe dla pisma o sygnaturze "WPL1127AGR". Błąd ludzki, polegający na omyłkowym, dwukrotnym stworzeniu pism o sygnaturze "WPL1127AGR" przesłanych jako korespondencja o ID 45079 oraz 52294 powinien w ocenie UP zostać bez problemu zauważony na etapie podpisywania dokumentów przy zachowaniu zwykłej staranności w podejmowaniu czynności przed UP. Takiej staranności zdecydowanie należało w niniejszej sprawie dochować, zwłaszcza po wcześniejszym zaniepokojeniu się niecodzienną charakterystyką pracy serwera kancelarii. Pełnomocnik podkreśla, iż "nie było jego intencją złożenie dwóch takich samych wniosków", jednak dwa - ze względów pewnych różnic - bardzo zbliżone dokumenty elektroniczne podpisał i przesłał do Urzędu. Pełnomocnik podkreślił również, iż składał tego wieczora cztery wnioski. Zdaniem organu, świadomość konieczności złożenia tłumaczenia patentu europejskiego EP3548898 (odznaczenie w systemie zarządzania terminami wykonanego zadania) oraz świadomość, iż nie podpisywał pisma dot. przesyłanego tłumaczenia (a contrario do założenia, iż pełnomocnik "wiedział co podpisywał") powinna wywołać reakcję, która w naturalny sposób zmierzałaby do dokonania czynności z zachowaniem terminu upływającego z dniem następnym. Systemy komputerowe - wewnętrze jednostki organizacyjnej, z ramienia której występuje pełnomocnik - są bowiem narzędziem wspomagającym pracę pełnomocnika, a nie "automatyzującym" wykonanie jego zobowiązań względem mocodawcy. To samo dotyczy nakładów ludzkiej pracy osób trzecich - asystentów, pracowników, tłumaczy itp. Wynik ich pracy powinien podlegać kontroli i nadzorowi, czego w niniejszej sprawie zabrakło, a pozwoliłoby na dostrzeżenie i poprawienie błędu, w wyniku którego doszło do uchybienia terminowi. Pełnomocnik podnosi, iż weryfikował tłumaczenie, jednak dokonał tego w odrębnym systemie. To tak jakby w analogicznym postępowaniu prowadzonym korespondencją tradycyjną pełnomocnik upewnił się czy w odpowiednim folderze komputerowym znajdują się wszystkie pliki, jednak podczas podpisywania nie sprawdził czy na pewno wszystkie dokumenty zostały wydrukowane i przygotowane do wysyłki. Łatwość zapobieżenia skutkom opisanych przez pełnomocnika okoliczności, a zatem brak uniemożliwienia dokonania czynności (brak bezpośredniego wpływu okoliczności na niemożność dotrzymania terminu - weryfikacja tłumaczenia patentu i przesłanie tłumaczenia poprawionego w dniu 15.11.2020 r. oznacza, iż dokument nie uległ zniszczeniu) wyłącza możliwość ich kwalifikacji jako nadzwyczajne w rozumieniu art. 243 ust. 6 p.w.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę uprawnionego wyjaśnił, że na gruncie art. 243 ust. 6 p.w.p. nadzwyczajne okoliczności mające charakter siły wyższej (vis maior), to zdarzenia nie do uniknięcia, nad którym człowiek nie panuje i których nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności. Pojęcie siły wyższej nie obejmuje z kolei sytuacji, która jest znana wnioskodawcy, jak również sytuacji, które można z łatwością przewidzieć i podjąć stosowne środki zaradcze. Według Sądu I instancji materiał przedłożony przez wnioskodawcę został w całości i prawidłowo zanalizowany pod kątem zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, które uzasadniałyby zawieszenie biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Urząd Patentowy zasadnie stwierdził, że nadzwyczajne okoliczności, na które powołał się pełnomocnik, nie stanowią uzasadnienia złożenia tłumaczenia patentu europejskiego po terminie. A zatem nie stanowią okoliczności wypełniających przesłanki nadzwyczajności, a tym samym nie mogą świadczyć o wystąpieniu w niniejszej sprawie siły wyższej, czyli zdarzenia zewnętrznego, nieuchronnego, nadzwyczajnego i niemożliwego do przewidzenia. Pomimo obszernej argumentacji wnioskodawcy, stwierdzić należy, że zdarzenia na jakie w niniejszej sprawie powołuje się pełnomocnik sprowadzają się w istocie do błędów popełnionych przez pełnomocnika wnioskodawcy. W tym kontekście WSA podkreślił, że wprowadzoną w art. 243 ust. 6 p.w.p. możliwość traktować należy jako wyjątkową, a podstawy warunkujące jej zastosowanie - surowiej niźli przesłankę winy, do której odnosi się instytucja przywrócenia terminu. W tym zresztą przypadku ustawodawca wyraźnie odwołał się do okoliczności od strony niezależnych, a więc niepowiązanych z jej intencjonalnym postępowaniem. Powołane przez stronę zdarzenia nie mogły być uznane za takie, które uzasadniałyby stwierdzenie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 243 ust. 6 p.w.p. Trudności w prawidłowym zorganizowaniu pracy pełnomocnika uprawnionego nie można zakwalifikować do zdarzeń wyczerpujących pojęcie siły wyższej, o której mowa w art. 121 pkt 4 k.c., a w konsekwencji - nie należą one do nadzwyczajnych okoliczności wymienionych w art. 243 ust. 6 p.w.p. Organizacja pracy pełnomocnika należy do bieżących spraw życia codziennego osoby trudniącej się zawodowo reprezentowaniem innych przed organami stosującymi prawo. W tym też wyraża się profesjonalny charakter tej kategorii działalności gospodarczej. O ile przeszkody w normalnym prowadzeniu spraw nie mają cech zewnętrznych, nagłych, obiektywnie nie do przezwyciężenia ani do przewidzenia, jak np. zjawiska przyrodnicze, działania wojenne, itp., nie można uznać, że wypełniają przesłankę nadzwyczajnych okoliczności. Choroba jest natomiast zdarzeniem wypadkowym dotyczącym poszczególnej jednostki, nie ma zatem charakteru siły wyższej. Jako profesjonalista, będąc w pełni świadomymi jakie skutki niosą za sobą nawet niewielkie opóźnienia w niedotrzymaniu terminów zawitych, pełnomocnik powinien prowadzić drobiazgową weryfikację ustawowych terminów. Każdorazowo upewnić się, że dane zlecenie zostało bezpośrednio przekierowane do dalszych etapów procedowania. Nie można dopuścić się nawet lekkiego niedbalstwa przy czynnościach związanych z ochroną patentów europejskich. Należyta staranność i dbałość o interes klienta powinna prowadzić do upewnienia się czy dane zlecenie dotarło do adresata i czy w przewidzianym terminie zostało dokonane. Z uwagi na szeroki dostęp do telefonów, faksów, emaili pełnomocnik mógł w prosty sposób powziąć wiadomość czy korespondencja została odebrana w urzędzie i czy jest kompletna. WSA uznał, że organ oceniając stan faktyczny niniejszej sprawy wziął pod uwagę wszelkie okoliczności, które dostosował do przesłanek siły wyższej na mocy odesłania zawartego w art. 243 ust. 6 p.w.p. Organ nie oceniał zdarzeń powszechnie uznawanych za siłę wyższą, jak powódź, czy pożar, a jedynie dokonał analizy zdarzeń przedstawionych przez skarżącego pod kątem przesłanek przewidzianych dla siły wyższej, które znajdują zastosowanie na podstawie obowiązujących przepisów. Rozstrzygnięcie wydane przez organ zostało uzasadnione z uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz przedłożonych materiałów dowodowych. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła I. GmbH & Co. KG. z siedzibą w H., zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 p.p.s.a.: a) przez nieuwzględnienie przez WSA zarzutów skarżącej dotyczących naruszania przez Urząd Patentowy przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie za uzasadnione stanowisko Urzędu Patentowego, który uznał, że żądanie przez skarżącą stwierdzenia zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego nie może zostać uwzględnione, a prowadzące do nieuwzględnienia skargi i nieuchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, chociaż dokonana przez Urząd Patentowy ocena nie była rzetelna i pełna, to przede wszystkim nie uwzględniała wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a uchybienia w tym zakresie miały wpływ na treść rozstrzygnięcia; b) błędną ocenę stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Urząd Patentowy, a mianowicie niezakwestionowanie przez WSA błędnych ustaleń faktycznych Urzędu co do sformułowania zarzutu nierzetelności w szczególności przez nie uznanie, że złożony przez pełnomocnika w dniu 11.11.2020 r. wniosek został złożony w terminie, pełnomocnik otrzymał od organu w formie elektronicznej potwierdzenie jego złożenia, natomiast wszelkie błędy w treści wniosku zaistniały w wskutek awarii będącej wynikiem mających nadzwyczajny charakter (uszkodzeń serwera kancelarii w wyniku awarii zasilania, co zostało potwierdzone przez liczne dowody) i było powiązane z błędem spowodowanym przez inną osobę jako powikłanie po chorobie COVID-19; c) błędną ocenę stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Urząd Patentowy, a mianowicie niezakwestionowanie przez WSA błędnych ustaleń Urzędu co do konieczności weryfikacji właściwego odbioru przez Urząd pism, co do których elektroniczny system Urzędu wystawił potwierdzenie ich odbioru; d) błędną ocenę stanu faktycznego sprawy ustalonego przez Urząd Patentowy, a mianowicie niezakwestionowanie przez WSA błędnych ustaleń faktycznych Urzędu co do zakwalifikowania powikłania po chorobie jako choroby pracownika, a w konsekwencji uznanie, iż brak okoliczności uzasadniających stwierdzenie istnienia nadzwyczajnych okoliczności i działania siły wyższej jako przesłanki zawieszającej bieg terminu; e) poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia wyroku i wadliwe wskazanie stanu sprawy polegające na uznaniu, że złożone do akt dowody, w szczególności zaświadczenie lekarskie, nie uzasadniają zakwalifikowania powikłań wywołanych przez chorobę C0VID-19 u pracownika pełnomocnika skarżącej, nieznanych w chwili występowania, jako okoliczności nadzwyczajnych wymienionych w art. 243 ust. 6 p.w.p., które spowodowały niedotrzymanie terminu złożenia tłumaczenia patentu europejskiego; f) przez zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w sytuacji, gdy istniały przesłanki do uwzględnienia skargi w świetle nieprawidłowego zastosowania przez Urząd Patentowy art. 243 ust. 6 p.w.p. oraz naruszenia przepisów art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik postępowania. 2) Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tj. art. 243 ust. 6 p.w.p., polegające na przyjęciu, że przypadek tzw. "mgły mózgowej" stanowiący powikłanie neurologiczne u pracownika pełnomocnika skarżącej, wywołane chorobą Covid-19, stanowi jednostkę chorobową, a przez to nie zastosowanie przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej, podczas gdy, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, "mgła mózgowa" stanowi powikłanie wywołane chorobą, zaś przyczyny występowania oraz wywoływane nią skutki obejmujące m.in. dolegliwości neurologiczne, takie jak oszołomienie, problemy z koncentracją, trudności ze skupieniem uwagi czy też zamglenie świadomości, problemy z pamięcią czy komplikacje w sferze komunikacji, nie były rozpoznane w chwili, gdy pracownik dokonywał czynności związanych przygotowaniem dokumentów, pracownik nie miał świadomości ich występowania, jak również nie były znane w medycynie, a tym samym nie były możliwe do przewidzenia. Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 17 marca 2026 r., pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie złożył pismo procesowe w przedmiocie uzupełnienia skargi kasacyjnej, w którym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu w postaci publikacji naukowych, które zostały dołączone do tego pisma. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd II instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują. W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zawarty w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej, jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał wprawdzie w petitum skargi kasacyjnej, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu, jednak można wywieść z treści jej uzasadnienia, że polegało ono na lakonicznym zanegowaniu przez Sąd I instancji stanowiska uprawnionego z patentu i nie zakwalifikowaniu powikłań w postaci tzw. "mgły mózgowej" po przebytej chorobie Covid-19 do okoliczności nadzwyczajnych z art. 243 ust. 6 p.w.p. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się Sąd I instancji podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom kasatora, Sąd I instancji w uzasadnieniu odniósł się do stanowiska i argumentacji uprawionego z patentu i wyjaśnił, dlaczego okoliczności wskazane przez uprawnionego nie miały charakteru okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 243 ust. 6 p.w.p. Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie w istocie polemizuje z oceną Sądu I instancji odnoszącą się do nieprawidłowej kwalifikacji dokonanej przez Sąd I instancji, który podzielił stanowisko UP, że powikłania wywołane przebytą chorobą COVID-19 - nie stanowią okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 243 ust. 6 p.w.p. Polemika ta nie może odnieść zamierzonego skutku (por. wyroki NSA: z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/11; z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/1). To, że kasator nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji nie może stanowić o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1503/12). Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków. Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., zawarty w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej uchylił się od uzasadnienia tego zarzutu, którego brak zarówno w petitum, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej oraz wyjaśnienia, na czym polegało naruszenie tego przepisu i czy jego naruszenie tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Te wady formalne uniemożliwiają merytoryczne ustosunkowanie się przez Sąd II instancji do tego zarzutu. Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazane w pkt 1) lit. a) i f) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie za uzasadnione stanowisko Urzędu Patentowego, który uznał, że żądanie przez skarżącą stwierdzenia zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu do złożenia tłumaczenia patentu europejskiego nie może zostać uwzględnione oraz wskutek nieprawidłowego zastosowania przez UP art. 243 ust 6 p.w.p. oraz naruszenia przepisów art. 7,8, 77 i 80 k.p.a. W tym miejscu zaznaczyć należy, że kasator błędnie wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., gdyż ten zarzut skierowany do Sądu I instancji dotyczy naruszenia przepisów prawa materialnego, a nie prawa procesowego, które zarzuca skarżący kasacyjnie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że UP oceniając stan faktyczny niniejszej sprawy wziął pod uwagę wszelkie okoliczności, które dostosował do przesłanek siły wyższej na mocy odesłania zawartego w art. 243 ust. 6 p.w.p. Rozstrzygnięcie wydane przez UP zostało uzasadnione z uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz przedłożonych materiałów dowodowych. Tym samym Sąd II instancji nie podziela zarzutu skarżącego, że organ naruszył przepisy postępowania, tj. przepisy art. 8, 7, 77 § 1, 80 k.p.a., gdyż zgromadzony materiał dowodowy został przez organ rozpatrzony i oceniony w sposób pełny i kompleksowy, czemu organ dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast w pkt 1) lit. b)-e) petitum skargi kasacyjnej jej autor nie wiąże podnoszonych kwestii z zarzutami naruszenia konkretnych przepisów postępowania w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a w konsekwencji uniemożliwia to Sądowi II instancji merytoryczne ich rozpatrzenie. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno zaś szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucenia uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tych wymogów nie spełnia skarga kasacyjna w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Konstrukcja skargi kasacyjnej wyznacza bowiem zakres kontroli sprawowanej przez sąd kasacyjny. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkami nieważności oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli że władny jest do badania tylko tych zarzutów, które zostały skonkretyzowane w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, działający jako sąd kasacyjny, nie został wyposażony w kompetencje do konkretyzowania, uściślania, czy też korygowania zarzutów strony skarżącej (por. wyrok NSA z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 155/15). Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. zarzutu naruszenia art. 243 ust. 6 p.w.p., należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie tego przepisu poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przypadek tzw. "mgły mózgowej" będący powikłaniem neurologicznym u pracownika pełnomocnika skarżącej, wywołanym chorobą COVID-19, stanowi jednostkę chorobową, a w konsekwencji niezastosowanie w odniesieniu do skarżącej przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 243 ust. 6 p.w.p. i właściwie zastosował ten przepis. Sąd I instancji trafnie stwierdził - wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - że za nadzwyczajną okoliczność w rozumieniu powyższych przepisów nie można uznać powikłania w postaci tzw. "mgły mózgowej" spowodowanej przebytą chorobą COVID-19. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej zarówno Sąd I instancji, jak i UP trafnie przyjęli, że powikłania po COVID-19 mogą być traktowane jako choroba, gdyż stanowią jednostką chorobową. Podkreślenia bowiem wymaga, że powikłania po COVID-19, określane często jako długi COVID (Long COVID) lub zespół post-COVID (Post-COVID-19 Condition), są uznawane za odrębną jednostkę chorobową przez m.in. Instytut Diagnostyki i Leczenia Bólu, Szpitala IBIS Sensor Cliniq w Warszawie, Long COVID - czym jest i jak leczyć objawy: ból głowy, mięśni i stawów, https://instytutleczeniabolu.pl/208/long-covid-czym-sie-objawiai-jak-leczyc objawy-bol-glowy-miesni-i-stawow (dostęp: 7.03.2026 r.). Również Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wprowadziła specjalne kody (ICD-10: U09 oraz ICD-11: RA02) do klasyfikacji tych stanów chorobowych. Jak przyjmuje się w orzecznictwie NSA, przy wykładni pojęcia nadzwyczajnych okoliczności, o których mówi art. 243 ust. 6 p.w.p. niewątpliwie należy stosować pojęcie z procedury zawieszenia przedawnienia, tj. klauzulę siły wyższej. W odniesieniu do art. 243 ust. 6 p.w.p. dominuje pogląd, że nadzwyczajne okoliczności mające charakter siły wyższej (vis maior), to zdarzenia nie do uniknięcia, nad którymi człowiek nie panuje i których nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności (zob. m.in. wyrok NSA z 14.03.2024 r., II GSK 1212/20, LEX nr 3711368). W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r. (III CZP 100/07, OSNC2008/12/139) zaakceptowano dominującą w orzecznictwie koncepcję "obiektywnej siły wyższej". Zgodnie z tą koncepcją – za działania siły wyższej uznawane są zdarzenia zewnętrzne, nieuchronne, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia. Przy czym nieuchronność jest konsekwencją nadzwyczajności zjawiska i może również wynikać z niemożności jego przewidzenia (w danym układzie stosunków). Tak wiec zjawisko samo w sobie musi być nadzwyczajne i w konsekwencji nieuchronne oraz w danym układzie stosunków niemożliwe do przewidzenia. Za siłę wyższą można zatem uznać takie zdarzenie, przed którym ze względu na tkwiącą w nim moc oddziaływania (oddziaływania przed jego skutkami) nie było żadnej obrony. Zdarzenia wykazujące tę właściwość tradycyjnie ujmuje się w trzy grupy: klęski żywiołowe (vis naturalis), akty władzy (vis imperii) i działania zbrojne (vis armata). Do pierwszej grupy zalicza się np. powódź, uderzenie pioruna, burzę o ogromnej sile, huragan, obfite opady śniegu lub nieprzeniknioną mgłę. Drugą grupę tworzą m.in. akty normatywne zakazujące wwozu określonych towarów, decyzje administracyjne o zniszczeniu ładunku ze względów sanitarnych, orzeczenia sądu o konfiskacie ładunku, błędny sygnał policjanta kierującego ruchem drogowym. Niebudzącymi wątpliwości przykładami zdarzeń należących do trzeciej grupy są: działania sił zbrojnych wrogiego państwa, rozruchy, rebelie, wojny domowe, akty piractwa lub napaść zbrojnej bandy. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych i powszechnych takie okoliczności jak choroba osoby, w rozpoznawanej sprawie powikłania w postaci tzw. "mgły mózgowej", spowodowanej przebytą chorobą COVID-19 pracownika kancelarii Pana A. S. - same w sobie nie stanowią okoliczności nadzwyczajnych. Choroby bowiem nie można traktować co do zasady jako siły wyższej, która uniemożliwia zachowanie terminu, a w konsekwencji powinna zatrzymać bieg przedawnienia (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 19.10.2017 r., VI SA/Wa 1050/17, LEX nr 2425544). Takie stanowisko w orzecznictwie zajmuje także Sąd Najwyższy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 8 marca 2012 r., sygn. akt: V CSK 165/11,LEX nr 1213430; z 30 kwietnia 1960 r., III CR 753/59, OSP 1961, z. 3, poz. 79). Ponadto takie stanowisko zostało również zaakceptowane w doktrynie (zob. A. Przytuła [w:] Prawo własności przemysłowej. Komentarz, red. M. Kondrat, LEX/el. 2025, art. 243). Z uwagi na powyższe, okoliczność powikłań w postaci tzw. "mgły mózgowej" spowodowanej przebytą chorobą COVID-19 nie została uznana za okoliczność nadzwyczajną w rozumieniu art. 243 ust. 6 p.w.p. Choroba jest zdarzeniem wypadkowym dotyczącym poszczególnej jednostki, nie ma zatem charakteru siły wyższej. Nie stanowi zdarzenia zewnętrznego, nadzwyczajnego, niemożliwego do przewidzenia i nie jest zdarzeniem nie do przezwyciężenia. Jak bowiem trafnie zauważył Sąd I instancji i UP, pełnomocnik uprawnionego z patentu jako profesjonalista powinien był dołożyć należytej staranności w dotrzymaniu terminu na złożenie tłumaczenia patentu europejskiego do UP. Należyta staranność i dbałość o interes klienta powinna była prowadzić do upewnienia się czy tłumaczenie dotarło do UP czy zostało dokonane w ustawowym terminie, mając jednocześnie świadomość, jakie skutki niosą za sobą nawet niewielkie opóźnienia w niedotrzymaniu terminów zawitych. Końcowo odnieść się należy do wniosku skarżącej kasacyjnie - zwartego w piśmie procesowym złożonym na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 17 marca 2026 r. - o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu w postaci publikacji naukowych, które zostały dołączone do tego pisma. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 17 marca 2026 r., wpisanym do protokołu rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ww. wniosek. Należy bowiem wyjaśnić, że w świetle przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, co wynika z faktu związania tego Sądu granicami skargi kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. II GSK 2326/13). W postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną NSA ocenia wyłącznie prawidłowość działania sądu administracyjnego I instancji w granicach podstaw kasacyjnych. Wprawdzie art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość uzupełnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym materiału dowodowego przez dopuszczenie dowodu z dokumentów, lecz ta instytucja ma zastosowanie przed sądem I instancji (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 847/16). W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.