II FZ 959/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku A. M. o zmianę, uchylenie lub stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2014 r. sygn. akt II FZ 959/13 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt III SA/Łd 12/13 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 22 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek o uchylenie postanowienia NSA

Postanowieniem z dnia 21 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 959/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie A. M. (dalej: skarżący, podatnik) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 12/13 w przedmiocie wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie, w sprawie ze skargi podatnika na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W dniu 26 czerwca 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek skarżącego o zmianę, uchylenie lub stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia NSA jako wydanego z rażącym naruszeniem art. 18 § 1 pkt 6 i 6a, art. 19, art. 20, art. 21 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.); uzupełnienie treści postanowienia w trybie art. 163 § 2 p.p.s.a.; rozpatrzenie złożonego zażalenia na postanowienie WSA w Łodzi z dnia 25 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 12/13 w sprawie wniosku o wyłączenie z orzekania sędziów: T. R. oraz WSA M. Ł. i K. S. przez bezstronnego sędziego. W ocenie skarżącego postanowienie NSA obarczone jest wadą nieważności z mocy ustawy, wobec orzekania w tej sprawie sędziego NSA S. B. z powodu uprzedniego naruszania przez Niego prawa w trakcie orzekania w sprawach o sygn. akt II FK 2059/10, II FSK 2060/10 z dnia 24 listopada 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podatnika nie zawiera uzasadnionych podstaw, stąd podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 183 § 2 pkt 4 nieważność postępowania zachodzi jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. Należą do nich sprawy: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie sędzia brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia ustawa nakazuje traktować jako trwające również po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki albo kurateli (§ 2). Nie może ponadto orzekać co do skargi o wznowienie postępowania sędzia, który uprzednio brał udział w wydaniu orzeczenia objętego tą skargą (§ 3). Są to tzw. bezwzględne przesłanki wyłączenia sędziego. Natomiast art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Celem omawianej instytucji jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Natomiast nie można przesłanek dotyczących wyłączenia sędziego interpretować rozszerzającego albowiem mogłoby to by być wykorzystywane jako instrument wpływu na skład orzekający w danej sprawie W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego postanowienie NSA o sygn. akt II FZ 959/13 nie zostało obarczone wadą nieważności, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Orzekający w tej sprawie sędzia NSA nie był sędzią wyłączonym z mocy ustawy. Skarżący upatruje przyczyn zaistnienia nieważności postępowania w fakcie orzekania przez sędziego NSA S. B. w sprawach o sygn. akt II FSK 2059/10, II FSK 2060/10 z dnia 24 listopada 2010 r. Należy jednak zauważyć, że sam fakt orzekania przez tego samego Sędziego również w innych wcześniejszych sprawach z udziałem skarżącego nie może być podstawą do wyłączenia sędziego od orzekania w kolejnych późniejszych sprawach, w których jedną ze stron jest skarżący. Poza tym sprawa o sygn. akt II FSK 2059/10 dotyczyła umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zarzutu niespełnienia wymogów w wydanym zarządzeniu zabezpieczenia. Natomiast w sprawie o sygn. akt II FSK 2060/10 Sąd oddalił zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego w postępowaniu zabezpieczającym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z powyższego wynika, że we wcześniej rozpoznanych sprawach brak jest elementu tożsamości przedmiotowej ze sprawą o sygn. akt II FZ 959/13. Stąd też w ocenie NSA w niniejszej sprawie nie zaszła nieważności postępowania. Sąd też nie widzi potrzeby zmiany lub uchylenia postanowienia o sygn. akt II FZ 959/13. Wobec powyższego wniosek należy oddalić na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 18 § 1 pkt 6 i 6a p.p.s.a.