II FZ 367/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. sp. z o.o. z siedzibą w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 555/15 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 555/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek I. sp. z o.o. (dalej: skarżąca) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd podał, że skarżąca wyjaśniła, że na skutek działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K., zablokowano jej wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając tym samym pozyskanie i dysponowanie środkami pieniężnymi. Komornicy zajęli również wszystkie środki ruchome. Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 6.000.000 zł, a wartość środków trwałych 448.672,96 zł. W ostatnim roku obrotowym skarżąca poniosła stratę w wysokości 56.585,17 zł. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących jej sytuację finansową. Sąd podał, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł. Wskazał, że skarżąca ograniczyła się we wniosku do podania wartości kapitału zakładowego i środków trwałych oraz wysokości poniesionej straty. Jednakże złożonych przez siebie oświadczeń nie potwierdziła żadnymi dokumentami, które uprawdopodabniałyby jej trudną sytuację majątkową. Pomimo skierowanego do niej wezwania skarżąca nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej. Żadnych dodatkowych informacji nie zawiera także sprzeciw wniesiony przez skarżącą, do którego nie dołączono też żadnych dokumentów. Sąd nie ma zatem materiału dowodowego, na podstawie którego mógłby ocenić stan finansowy i możliwości płatnicze skarżącej. Złożone zaś przez skarżącą oświadczenia nie są wystarczające, aby orzec o przyznaniu jej prawa pomocy. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wnioskodawca powinien wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Wskazany przepis stanowi odstępstwo od zawartej w art. 199 p.p.s.a. generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego przez jego strony. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia zastosowanie wyjątku od tej zasady. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu państwa osobom, które z uwagi na trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Ze względu na powyższe, jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, to na skarżącym ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek pełnego i rzetelnego opisania oraz udokumentowania swojej sytuacji materialnej. Tylko bowiem w przypadku dysponowania wszystkimi informacjami dotyczącymi tych kwestii sąd może rozważyć, czy zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy przewidziane w art. 246. W analizowanej sprawie skarżąca poza swoim oświadczeniem nie przedłożyła Sądowi do wglądu jakichkolwiek dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. Pomimo skierowanego do niej wezwania nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że jest to samoistna podstawa do oddalenia wniosku. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.