II FZ 909/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 555/15 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie z skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia : oddalić zażalenie.

W dniu 27 stycznia 2015 r. I. sp. z o.o. z siedzibą w G. (zwana dalej spółką) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W związku z wniesioną skargą, spółka została wezwana zarządzeniem do uiszczenia wpisu sądowego zgodnie z art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270- dalej: p.p.s.a.). Spółka w dniu 2 kwietnia 2015 r. wniosła o zwolnienie od opłaty w związku z trudną sytuacją finansową w jakiej się znalazła (karta 13). Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (karta 27). Wskazał, że spółka nie dosłała dodatkowych dokumentów, o które była wezwana (rachunek zysków i strat, zestawienie przychodów i rozchodów, odpisy z wyciągów bankowych). W sprzeciwie od powyższego postanowienia spółka wniosła o jego uchylenie i zwolnienie od kosztów sądowych. Nie wskazała uzasadnienia tego sprzeciwu (karta 33). W związku z wniesionym sprzeciwem, sąd ponownie wezwał spółkę - zarządzeniem z dnia 18 maja 2015 r. – o dostarczenie m.in. odpisów zeznań podatkowych spółki za 2014 r., deklaracji VAT – 7 za 6 miesięcy, bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata, wykazu posiadanych nieruchomości i podanie wszelkich informacji o przyczynach uniemożliwiających spółce poniesienie kosztów. Spółka w odpowiedzi wskazała, że nie dostarczy żadnych dokumentów. Podniosła, że wezwanie: "Jest to fikcja, która ma uzasadnić odmowę zwolnienia aby ochronić naruszający prawo organ administracji" Wskazała dalej, że: "Nie będziemy brali udziału w tworzeniu tej fikcji i dlatego nie wysyłamy żadnych dokumentów" (karta 38). W związku z niedostarczeniem dokumentów, postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazał, że spółka nie nadesłała żadnych dokumentów, zatem sąd musiałby opierać się jedynie na oświadczeniach spółki, a taka sytuacja jest niedopuszczalna. Na powyższe spółka wniosła zażalenie, żądając uchylenia postanowienia i zwolnienia spółki z kosztów sądowych. Nie podała uzasadnienia. Dlatego zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2015 r., III SA/Wa 555/15 została wezwana o podanie zwięzłego uzasadnienia swojego zażalenia pod rygorem odrzucenia zażalenia. Postanowieniem z dnia 28 września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie spółki w związku z nieuzupełnieniem braków pisma mimo wezwania. Na powyższe postanowienie spółka złożyła zażalenie (karta 62), wnosząc o jego uchylenie i zwolnienie spółki z kosztów sądowych. Podniosła, że "nie ma obowiązku wskazywania uzasadnienia swego żądania. To sąd ma wiedzieć dlaczego działa niegodnie z prawem". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Trafnie sąd pierwszej instancji wskazał, że wniesione przez spółkę zażalenie nie zawierało żadnego uzasadnienia. Niewykazanie przy składaniu zażalenia jego zwięzłego uzasadnienia stanowi brak formalny. Brak ten może być uzupełniony w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania sądu. Sąd wezwał spółkę o uzupełnienie braku i wyjaśnił, że w razie jego nieuzupełnienia – zażalenie zostanie odrzucone. Ponieważ spółka nie uzupełniła braku w terminie, jaki przewiduje przepis – postanowienie prawidłowo zostało odrzucone. Nie można podzielić stanowiska spółki, że uzasadnienie nie jest niezbędne bowiem "to sąd ma wiedzieć dlaczego działa niezgodnie z prawem". Sąd działa na podstawie przepisów prawa i jeżeli spółka twierdzi inaczej – a oczywiście może tak twierdzić- to powinna wskazać w którym momencie – jej zdaniem – sąd nie działa na podstawie przepisów. Jeśli sąd działa zgodnie z przepisami prawa a spółka twierdzi inaczej, to jakim sposobem sąd ma się domyślać dlaczego spółka tak uważa? Wobec nieuzupełnienia braków formalnych sąd pierwszej instancji prawidłowo postanowieniem odrzucił zażalenie. Wskazał przy tym prawidłowo podstawę prawną i wyjaśnił przyczynę odrzucenia. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a.