II FZ 2080/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "E." [...] z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Op 770/14 w sprawie ze skargi "E." [...] z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 30 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Op 770/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił E. [...] z siedzibą w B. (powoływanej dalej jako "spółka", "skarżąca") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że argumentacja wniosku spółki sprowadzała się do lakonicznego stwierdzenia, że spłata należności objętych zaskarżoną decyzją może powodować niepowetowaną stratę u skarżącej, w związku z brakiem "uruchomienia" działalności zarobkowej i koniecznością zaciągnięcia kredytu. Powyższych twierdzeń spółka nie poparła jednak żadną dokumentacją obrazującą jej stan majątkowy i rzeczywiste możliwości płatnicze. Sąd zauważył, że dysponowanie takimi danymi jest niezbędne, aby dokonać weryfikacji tego, czy wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku wnioskodawcy, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Brak danych dotyczących kondycji finansowej spółki, ciążących na niej zobowiązaniach, posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym czy wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, uniemożliwił Sądowi ocenę tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku spółki, prowadząc do powstania skutków określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji SKO w O. z dnia 30 maja 2014 r. zaskarżonej skargą z dnia 10 października 2014 r. ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania WSA w Opolu lub innemu sądowi oraz zasądzenie na rzecz spółki od organu administracji kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por.: np. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13 i powołane tam orzecznictwo, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na lakoniczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Ogólnikowe wskazanie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków samo przez się nie oznacza wykazania przez stronę, że okoliczności te, stanowiące, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., podstawę wstrzymania przez sąd administracyjny wykonania decyzji, rzeczywiście istnieją. Poza tym skarżąca nie dołączyła do wniosku (do czego była zobowiązana) żadnych dokumentów potwierdzających zaistnienie przewidywanych skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Tym samym spółka uniemożliwiła Sądowi pierwszej instancji zapoznanie się oraz ocenę jej stanu majątkowego, co jest niezbędne do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. NSA w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność działania Sądu pierwszej instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skoro spółka nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, postanowienie WSA w Opolu Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nienaruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie skarżącej spółki na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.