II FSK 3762/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi K. U., P. U., L. U., M. U. (następców prawnych C. U.) o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II FSK 2158/11 oddalającym skargę kasacyjną C. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 152/11 w sprawie ze skargi C. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 23 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. wznawia postępowanie sądowe, 2. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2158/11, 3. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 152/11, 4. umarza postępowanie sądowe w sprawie, 5. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, 6. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku na rzecz następców prawnych skarżącej w osobach K. U., P. U., L. U., M. U. kwotę 5.934 (słownie: pięć tysięcy dziewięćset trzydzieści cztery) złotych tytułem zwrotu pozostałych kosztów postępowania sądowego w sprawie.

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2158/11, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną C.U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 152/11. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że decyzją z dnia 28 października 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. ustalił Skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004 r. Decyzję wydano na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.). Rozpoznawszy odwołanie Skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku decyzją z dnia 23 lutego 2011 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 20 ust. 3, art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f., poprzez błędne ustalenie, że w 2004 r. uzyskała przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące z źródeł nieujawnionych oraz naruszenia art. 122, art. 120, art. 191, art. 233 i art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: O.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 152/11, oddalił skargę, jako pozbawioną podstaw. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżąca podniosła między innymi zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Wspomnianym na wstępie wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną. Od powyższego wyroku K. U., P. U., L. U. i M. U. (spadkobiercy C. U.) wnieśli skargę o wznowienie postępowania sądowego, żądając uchylenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak również decyzji organów obu instancji. Ponadto Skarżący wystąpili o umorzenie postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skargę wniesiono na podstawie art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako: ".p.p.s.a."). W jej uzasadnieniu wskazano, że decyzje organów zostały wydane na podstawie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Tymczasem wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r. Trybunał Konstytucyjny, w sprawie o sygn. akt SK 18/09 (Dz. U. z 2013, poz. 985), uznał wspomniany przepis, w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, za niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 244 § 1 i art. 240 § 1 pkt 8 O.p., decyzją z dnia 22 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Białymstoku uchylił w całości swoją decyzję z dnia 23 lutego 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 28 października 2010 r., jak również umorzył postępowanie w sprawie. Z pisma Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 lipca 2014 r. wynika, że powyższa decyzja jest ostateczna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r. (sygn. akt II GPS 1/10), art. 272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się powyższymi względami, w celu realizacji prawa Skarżących do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem i rozpoznać sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – Sąd w niniejszym składzie uwzględnia skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2158/11, jak również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 152/11 (art. 282 § 2 p.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, był art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku, w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 23 lutego 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 28 października 2010 r., sprawił, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. Okoliczność ta uzasadnia zatem jego umorzenie (art. 282 § 2 in fine p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości z uwagi na to, że w dacie orzekania przepis podatkowego prawa materialnego, którego zastosowanie oceniał Sąd, korzystał z domniemania konstytucyjności. O pozostałych kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 276 p.p.s.a