II FSK 2869/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku D. A. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2019 r. sygn. akt II FSK 431/17 oddalającym skargę kasacyjną D. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 26/15 w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 10 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi o wznowienie postępowania.

Pismem procesowym z 20 marca 2020 r. D. A. (dalej jako "Skarżąca") złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 431/17. W uzasadnieniu swojego wniosku Skarżąca wskazała, że jednodniowa zwłoka w uiszczeniu wpisu od skargi powstała z przyczyn niezależnych od niej, ponieważ doręczyciel przesyłek sądowych - Poczta Polska błędnie obliczył termin do wydania Skarżącej przesyłki awizowanej, co pociąga za sobą konsekwencję w postaci braku podstawy do skutecznego zastosowania trybu fikcji doręczenia zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Jako potwierdzenie swojej argumentacji Skarżąca załączyła wydruk z systemu operatora pocztowego dotyczący przedmiotowej przesyłki. Ponadto Skarżąca zaznaczyła, że spełniła łącznie wszystkie przesłanki będące podstawą do przywrócenia uchybionego terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania. Przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu po dwukrotnym awizowaniu (pierwsze awizowanie miało miejsce 25 listopada 2019 r.) nie została przez Skarżącą odebrana w terminie z placówki pocztowej, co oznacza, że została ona doręczona z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., a zatem w dniu 9 grudnia 2017 r. Nie ma w tym przypadku znaczenia data drugiego awizowania, bowiem ustawowy czternastodniowy termin liczony jest od daty pierwszego awizowania i zasad liczenia tego terminu nie zmienia data drugiego awizowania przesyłki. Należy zauważyć, że wydanie przesyłki Skarżącej w dniu 10 grudnia 2019 r., a więc już po upływie czternastu dni, o których mowa w art. 73 p.p.s.a., było niewątpliwie błędnym działaniem operatora pocztowego - Poczty Polskiej. Adresat przesyłki ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została doręczona mu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Problematyka ta wielokrotnie podkreślana była w orzecznictwie, uznając, że okoliczność wydania przesyłki po skutecznym doręczeniu jej w trybie fikcji doręczenia, co prawda nie niweluje skutku tego doręczenia, ale może stanowić okoliczność uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Przy czym skuteczność takiego wniosku zależna jest od uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi do dokonania czynności procesowej nastąpiło bez winy strony. Wniosek taki został przez Skarżącą w niniejszej sprawie złożony i należycie uzasadniony, czym Skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w powyższym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z przepisem art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie - jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie - jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 20 lutego 2012 r., II FZ 145/12; z 24 listopada 2011 r., II FZ 711/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). Natomiast o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Istotą rozpoznawanej sprawy jest określenie, czy błędne działanie doręczyciela będącego operatorem pocztowym może stanowić okoliczność przemawiającą za przywróceniem terminu do uiszczenia tego wpisu. Nie można w niniejszej sprawie przypisać Skarżącej winy w uchybieniu terminu, bowiem jednodniowe opóźnienie w uiszczeniu wpisu sądowego nie było przez Skarżącą spowodowane. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Skarżąca uprawdopodobniła wystarczająco okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu przez nią terminu do uiszczenia wpisu od skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem. W konsekwencji zasadne było orzeczenie o przywróceniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.