I SAB/Wa 99/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) asesor WSA Mateusz Rogala po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2023 r. sprawy ze skargi "[...]" S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej oddala skargę.

Pismem z 5 kwietnia 2023 r. (data prezentaty) [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] (dalej jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w zakresie rozpoznania wniosku Spółki - [...] S.A. z siedzibą w [...] z 30 listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (aktualnie prawa użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej w [...] przy ul [...] ozn. hip. jako "[...] ". Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w [...] Oddziału Ksiąg Wieczystych z 30 września 1948 r. nr [...] wynika, że zgodnie ze stanem wykazu hipotecznego nieruchomości "[...] " na dzień 19 września 1948 r. stosownie do działów I i II nieruchomości ta wydzielona została z księgi [...] zawiera powierzchni ogólnej 2199, 75 sąż. kw. I składa się z działek [...] i [...]. Tytuł własności uregulowany jest jawnym wpisem na imię [...], Spółka Akcyjna". Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z 26 października 19[...] r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), dalej jako "dekret". Z dniem wejścia w życie dekretu, tj. z dniem 21 listopada 19[...] r., grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. W dniu 30 listopada 1948 r. [...] S.A. wystąpiła o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności do gruntu nieruchomości położonej przy ul [...] ozn. hip. jako "[...]". Po rozpoznaniu tego wniosku Prezydium Rady Narodowej [...] orzeczeniem administracyjnym z 13 maja 1958 r. nr [...] odmówiło dawnemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie - po rozpoznaniu wniosku z 17 czerwca 2005 r. - decyzją z 25 października 2005 r. nr [...] stwierdziło nieważność ww. orzeczenia. Na skutek czego Prezydent [...]: - decyzją nr [...] z 1 czerwca 2012 r. ustanowił prawo użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego działki ewidencyjne nr [...] o pow. 658 m2 i nr [...] o pow. 2913 m2 z obrębu [...]; - decyzją nr [...] z 27 czerwca 2013 r. ustanowił prawo użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 506 m2 z obrębu [...]; - decyzją nr [...] z 28 sierpnia 2014 r. ustanowił prawo użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 2118 m2 z obrębu [...]. Ponadto wskazał, że odnośnie pozostałej części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]", wniosek dekretowy z 30 listopada 1948 r. zostanie rozpoznany odrębną decyzją. Następnie Marszałek Województwa [...] decyzją z 27 czerwca 2013 r. odmówił ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr 39 o pow. 3233 m2 z obrębu [...]. Pismem z 13 grudnia 2017 r. skarżąca ponowiła wniosek dekretowy z 30 listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej - wskazując, że przedmiotowa nieruchomość w swoich granicach zawierała również obszar o powierzchni 585 m2, składający się z części działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], co wynika z opinii geodezyjnej. W odpowiedzi na ten wniosek Prezydent [...] pismem z 18 stycznia 2018 r. poinformował skarżącą, że akta przedmiotowej nieruchomości zostały przesłane do Prokuratury Regionalnej w [...] i będzie on mógł podjąć działania w tej sprawie dopiero po zwrocie akt. Pismem z 26 października 2018 r. (sygn. [...]) Prokurator Regionalny w [...] wniósł sprzeciw od decyzji SKO z 25 października 2005 r. nr [...] stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" dz. N. [...]. W związku z tym Prezydent [...] postanowieniami z 15 stycznia 2019r. - nr [...] zawiesił postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej do części działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...]; - nr [...] zawiesił postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej do działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...], do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji SKO nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 6 listopada 2019 r. nr [...] stwierdziło nieważność własnej decyzji z 25 października 2005 r. nr [...]. Następnie decyzją z 19 lutego 2020 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję SKO w Warszawie z 6 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w Warszawie nr [...] z 25 października 2005 r. w całości, jednocześnie orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji SKO z 25 października 2005 r. nr [...] stwierdzającej unieważnienie orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z 13 maja 1958 r. nr [...]. Zaś postanowieniem z 14 września 2020 r. nr [...] uchyliło w całości postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z dnia 15 stycznia 2019 r. Wnioskiem złożonym 15 lipca 2019 r. [...] S.A. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z 13 maja 1958 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 29 kwietnia 2022 r. nr [...] stwierdziło - działając na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - że postępowanie w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z 13 maja 1958 r. nr [...] uległo umorzeniu z mocy prawa. [...] S.A. w [...] pismem z 9 listopada 2022 r. (data prezentaty) złożyła ponaglenie w sprawie postępowania wszczętego wnioskiem z 15 listopada 1948 r. (data wpływu do organu 30 listopada 1948 r.) - w przedmiocie przyznania prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. hip. jako [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [...] z 30 grudnia 2022 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione podnosząc, że Prezydent nie mógł podjąć żadnych czynności w sprawie z uwagi na fakt, iż nie posiadał akt nieruchomości, które od 14 września 2020 r. znajdują się w Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (a wcześniej od listopada 2018 r. znajdowały się w SKO). Zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1585/22 oddalił skargę [...] S.A. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 29 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] pismem z 5 kwietnia 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w zakresie rozpoznania jej wniosku z 30 listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (aktualnie prawa użytkowania wieczystego) do nieruchomości [...] położonej ul [...] ozn. hip. jako "[...]". Prezydentowi [...] zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. polegające na braku podejmowania działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej/użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu warszawskiego za przedmiotową nieruchomość [...] oraz braku wskazania konkretnych przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy. Skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdzenie, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, 3. uznanie przez Sąd, że bezczynność Prezydenta [...] nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 4. wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, 5. skierowanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 6. zasądzenie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, że Prezydent [...] do dnia dzisiejszego nie rozpoznał w całości wniosku dekretowego z 30 listopada 1948 r. - tj. w zakresie obszaru o powierzchni 585 m2, nie poinformował też Spółki o przyczynie zwłoki oraz nie podał terminu rozpoznania sprawy. Takie działanie organu narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a także ogólne zasady uregulowane w art. 7 i art. 8 k.p.a., zobowiązujące organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa. Na zakończenie podniosła, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, aby przywrócić utracone zaufanie skarżącej do organów władzy publicznej, a organ skłonić na przyszłość do efektywnego prowadzenia postępowania administracyjnego zasadnym jest na podstawie art. 149 § p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzenie Prezydentowi m. st. Warstwy grzywny. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu skargi szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wydane w nim decyzje. Podniósł, że na skutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 29 kwietnia 2022 r. nr [...] stwierdzającego, że postępowanie w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z 13 maja 1958 r. nr [...] uległo umorzeniu z mocy prawa oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1585/22 oddalającego skargę na tę decyzję - pozostaje w mocy ww. orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej [...] z 13 maja 1958 r. odmawiające dawnemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej, które w całości rozpatrzyło wniosek złożony w dniu 30 listopada 1948 r. przez [...] S.A. Zatem przed Prezydentem [...] nie toczy się obecnie żadne postępowanie z wniosku [...] S.A. Dodał, że akta przedmiotowej nieruchomości zostały przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy piśmie z 27 listopada 2018 r., a z pozyskanych z Kolegium informacji wynika, że następnie zostały one przesłane do Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, która poinformowała, że SKO przekazało akta nieruchomości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku ze złożoną skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 29 kwietnia 2022 r. nr [...] (sygn. akt I SA/Wa 1585/22). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Poza tym skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżąca bowiem, przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Prezydenta [...], złożyła do organu - w trybie art. 37§ 1 k.p.a. - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a. Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność organu wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowo-administracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie wniosek dekretowy [...] S.A. z 30 listopada 1948 r. został w całości rozpoznany orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej [...] z 13 maja 1958 r. - którym odmówiono Spółce przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Co prawda Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 25 października 2005 r. stwierdziło nieważność tego orzeczenia, ale następnie decyzją z 6 listopada 2019 r. została stwierdzona nieważność tej decyzji - co powoduje, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej [...] z 13 maja 1958r. jest ostateczne i znajduje się w obrocie prawnym. Tym bardziej, że wniosek skarżącej z 15 lipca 2019 r. o stwierdzenie jego nieważności został rozpoznany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 29 kwietnia 2022 r. stwierdzającą, że postępowanie w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z 13 maja 1958 r. uległo umorzeniu z mocy prawa. Zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1585/22 oddalił skargę [...] S.A. w [...] na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 29 kwietnia 2022 r. Zatem w dacie wniesienia skargi do WSA (pismo z 5 kwietnia 2023 r.) na bezczynność Prezydenta [...] w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z 30 listopada 1948 r. - nie toczyło się przed Prezydentem [...] żadne postępowanie z wniosku skarżącej dotyczącej przedmiotowej nieruchomości położonej w [...] przy ul [...] ozn. hip. jako "[...]". Nie zmienia tego fakt, że pismem z 13 grudnia 2017 r. skarżąca ponowiła wniosek dekretowy z 30 listopada 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej - wskazując, że przedmiotowa nieruchomość w swoich granicach zawierała również obszar o powierzchni 585 m2, składający się z części działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], co wynika z opinii geodezyjnej. W odpowiedzi na ten wniosek Prezydent [...] pismem z 18 stycznia 2018 r. poinformował ją, że akta przedmiotowej nieruchomości zostały przesłane do Prokuratury Regionalnej w [...] i będzie on mógł podjąć działania w tej sprawie dopiero po zwrocie akt. Następnie akta znajdowały się w posiadaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - zatem Prezydent nie mógł podjąć decyzji w sprawie. Ponieważ Prokurator Regionalny w [...] pismem z 26 października 2018 r. wniósł sprzeciw od decyzji SKO z 25 października 2005 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego z 13 maja 1958 r., dlatego też Prezydent [...] postanowieniami z 15 stycznia 2019 r. zawiesił postępowania o przyznanie prawa własności czasowej do części działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] - do czasu zakończenia ww. postępowania (które stwierdziło nieważność decyzji z 25 października 2005 r.). W związku z tym fakt zawieszenia postępowań wstrzymał bieg terminów przewidzianych w k.p.a. Podsumowując - w tym stanie rzeczy - zarzut dotyczący obecnej bezczynności Prezydenta [...] przy rozpatrywaniu wniosku dekretowego z 30 listopada 1948 r. Sąd uznał za nieuzasadniony. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 oraz art. 120 w zw. z art. 119, orzekł jak w sentencji wyroku.