I SAB/Wa 113/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) sędzia WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. G. i [...] z siedzibą w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Gminy Brwinów w przedmiocie rozpoznania wniosku o zatwierdzenie wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę.

Pismem z 13 kwietnia 2023 r. J. G. i [...] sp. z. o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Gminy [...] (dalej: "organ") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 14 października 2021 r. o zatwierdzenie wstępnego projektu podziału nieruchomości położonej w miejscowości [...] gmina [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] . W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że postanowieniem z 15 listopada 2021 r., znak: GN.6831.81.202l.EF, Burmistrz Gminy [...] negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości wykazany na załączniku mapowym stanowiącym integralną część postanowienia. Wskutek zażalenia skarżących, ww. postanowienie organu zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 7 marca 2021 r., znak: KOA/4771/Pd/21. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Burmistrz Gminy [...] postanowieniem z 28 kwietnia 2022 r., znak: GN.6831.202l.EF, ponownie negatywnie zaopiniował projekt podziału nieruchomości. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. G. , działając w imieniu własnym oraz spółki [...] sp. z o.o. Postanowienie Burmistrza Gminy [...] z 28 kwietnia 2022 r. zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 25 sierpnia 2022 r., znak: KOA/2464/Pd/22. W wyniku kolejnego rozpatrzenia sprawy Burmistrz Gminy [...] wydał postanowienie z 12 września 2022 r., znak: GN.6831.81.2021 EF, którym ponownie negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości wykazany w załączniku mapowym stanowiącym integralną część postanowienia. Na skutek kolejnego zażalenia, ww. postanowienie Burmistrza Gminy [...] zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 15 grudnia 2022 r., znak: KOA/4607/Pd/22 a sprawa została ponownie przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżący podnieśli, że ww. postanowienie SKO wpłynęło do Burmistrza Gminy [...] w dniu 2 stycznia 2023 r. W terminie kolejnych 30 dni (tj. do dnia 1 lutego 2023 r.) Burmistrz nie wydał postanowienia w sprawie zgodności wstępnego projektu podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dopiero w dniu 7 lutego 2023 r., tj. po upływie ustawowego terminu do załatwienia sprawy, organ poinformował stronę (pismo z 6 lutego 2023 r.), że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy i konieczność podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Jednocześnie organ wskazał termin załatwienia sprawy - do 15 marca 2023 r. oraz na okoliczności opóźnienia. Zdaniem strony skarżącej wyznaczono termin dłuższy aniżeli dwa miesiące przewidziane w art. 35 § 3 k.p.a. dla spraw szczególnie skomplikowanych. W dniu 13 lutego 2023 r., skarżący J. G. wniósł ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art. 37 k.p.a. Następnie, po otrzymaniu ww. informacji z 6 lutego 2023 r., skarżący złożył w dniu 14 lutego 2023 r. kolejne ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. W piśmie procesowym z 12 czerwca 2023 r. pełnomocnik skarżących wyjaśniła, że J. G. składając ponaglenie działał w imieniu własnym jak również w imieniu spółki [...] – jako jedyny członek zarządu tej spółki, nie korzystał z pomocy prawnej a organ administracji nie wzywał do sprecyzowania ponaglenia. Skarżący podnieśli, że jak wynika z akt, w okresie od dnia 1 lutego 2023 r. do dnia 16 marca 2023 r. organ I instancji nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Jedynymi czynnościami podjętymi przez organ w okresie 2,5 miesiąca było dwukrotne przekazanie ponagleń skarżącego do SKO w Warszawie oraz dwukrotne wysłanie do strony zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie. W konsekwencji, skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 35 k.p.a. w związku z art. 12 k.p.a. Wskazali, że organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. gdyż nawet poinformowanie stron postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy nie świadczy automatycznie o braku przewlekłości organu, istotna jest bowiem przyczyna zwłoki wskazana przez organ. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o: 1) zobowiązanie Burmistrza Gminy [...] do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku; 2) stwierdzenie, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego J. G. sumy pieniężnej w wysokości 2 000,00 zł; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego [...] sp. z o.o. sumy pieniężnej w wysokości 25 000,00 zł; 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych prawem. Skarżący podnieśli, że "od 1,5 roku oczekują na decyzję, od której zależy przeprowadzenie inwestycji deweloperskiej. Tym samym przewlekłość przedmiotowego postępowania uniemożliwia skarżącym osiągnięcie zysku założonego dla planowanej inwestycji, a jednocześnie pociąga liczne problemy i koszty związane z przedmiotowym postępowaniem. [...] sp. z o.o. jest spółką celową utworzoną specjalnie dla realizacji inwestycji deweloperskiej na przedmiotowej nieruchomości. Wielomiesięczne oczekiwanie na podział nieruchomości wstrzymało inwestycję i odroczyło w czasie potencjalne przychody przy jednoczesnym ponoszeniu kosztów zewnętrznego finansowania zakupu nieruchomości (140 000,00 zł tytułem odsetek od pożyczki zaciągniętej na ten cel). Również dla drugiego skarżącego J. G. przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie skutkuje odroczeniem w czasie planowanych przychodów z udziału w nieruchomości i udaremnieniem planów zawodowych w okresie ostatniego roku czasu, nie licząc czasu i starań związanych z koniecznością wnoszenia kolejnych środków odwoławczych i ponagleń." Dalej wyjaśnili, że wysokość żądanej sumy pieniężnej została podzielona pomiędzy obydwu skarżących proporcjonalnie do przysługujących im udziałów we współwłasności przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o: 1) umorzenie postępowania (na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) w części dotyczącej zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżących o wyrażenie zgody na podział nieruchomości, z uwagi na brak możliwości - na dzień rozpatrzenia skargi - zobowiązania organu do załatwienia sprawy gdyż Burmistrz Gminy [...] jeszcze przed upływem wymaganego terminu oraz przed złożeniem przez skarżących skargi wydał - po ponownym rozpoznaniu sprawy - postanowienie z 11 kwietnia 2023 r. w sprawie opinii dotyczącej wstępnego projektu podziału nieruchomości położonej w miejscowości [...] gm. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obr. [...] , uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] (karta 262-270 akt sprawy); 2) oddalenie skargi w pozostałej części (na podstawie art. 151 p.p.s.a.) gdyż w niniejszej sprawie nie zachodzi przewlekłość postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2) k.p.a. w związku z art. 149 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. Organ wyjaśnił, że na postanowienie z 11 kwietnia 2023 r., znak: GN.6831.81.2021.EF skarżącym przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie jako organu wyższego stopnia, z którego to prawa skarżący skorzystali (karta 271-282 akt sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji - Burmistrza Gminy [...] - w sprawie dotyczącej zatwierdzenia wstępnego projektu podziału nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 28 lutego 2023 r., znak KOA/1363/Pd/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie rozpoznało ponaglenie strony stwierdzając, że w sprawie nie doszło ani do bezczynności ani do przewlekłości postępowania (karta 221-222 akt sprawy). Ponadto (jak wyjaśnił w odpowiedzi na skargę organ) skarżący - w dniu 30 marca 2023 r. - wnieśli kolejne ponaglenie, które w dniu 5 kwietnia 2023 r. zostało przekazane przez Burmistrza Gminy [...] do SKO w Warszawie i oczekuje na rozpoznanie. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ, nie pozostając jednocześnie w formalnej bezczynności (nie naruszył terminów załatwienia sprawy), prowadzi postępowanie ponad niezbędny czas do jej załatwienia (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 k.p.a. (zasada szybkości postępowania), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1039/17; z 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 772/17; z 25 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 3750/17 i z 13 lutego 2018 r., sygn. akt I FSK 809/16; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać jednak należy, że przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz kończy się w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem, który nie może być uznany za nadal podlegający ocenie w kontekście przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom jako kończące tok postępowania. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy wskazać należy że w dniu nadania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (za pośrednictwem organu), tj. 14 kwietnia 2023 r., sprawa dotycząca zatwierdzenia wstępnego projektu podziału nieruchomości położonej w miejscowości [...] gmina [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] - została już rozpoznana postanowieniem Burmistrza Gminy [...] z 11 kwietnia 2023 r., znak: GN.6831.81.2021.EF. Powyższe oznacza, że stan przewlekłego działania organu ustał z dniem zakończenia postępowania. Postanowienie to nie jest jednak ostateczne albowiem skarżący skorzystali z prawem przysługujących środków zaskarżenia i w dniu 27 kwietnia 2023 r. (pismem z 26 kwietnia 2023 r.) wnieśli na nie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Skoro więc wniosek skarżących w zakresie, w jakim w skardze zarzucono organowi przewlekłe prowadzenie postępowania, został załatwiony przed wniesieniem tej skargi, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. W konsekwencji też, poza przedmiotem rozpoznania przez Sąd znalazły się dalsze wnioski zawarte w skardze, tj. dotyczące oceny charakteru przewlekłości prowadzonego postępowania oraz przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej.