II SAB/Gd 16/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. L. na bezczynność Burmistrza w sprawie podziału nieruchomości postanawia odrzucić skargę.

Decyzją z 9 września 2019 r. Burmistrz Gminy ustalił warunki zabudowy dla działki nr [..] w obrębie G., a decyzją z 20 lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tą decyzję. Następnie, D. L. wniósł skargę na powyższą decyzję. Postanowieniem z 20 lipca 2020 r., sygn. II SA/Gd 380/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę. Postanowieniem z 13 października 2020 r., sygn. II OZ 765/20, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Decyzją z 27 sierpnia 2020 r. Burmistrz Gminy zatwierdził na wniosek E. W. podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [..] w obrębie G. Pismem z 22 września 2020 r. D. L. wniósł o "uznanie go za stronę postępowania dotyczącego podziału nieruchomości stanowiącej własność E. W. oznaczonej jako działka nr [..] z działką nr [..] W. L. z działką nr [..] własność D. L." oraz zawieszenie tego postępowania. Ponadto, wniesiono o odroczenie (zmianę) terminu czynności okazania nowych granic wyznaczonego na 25 września 2020 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o sygn. II SA/Gd 380/20. Pismem z 23 września 2020 r. D. L. poinformował organ, że na nieruchomości nr [..] został dokonany wpis przez komornika. Pismem z 1 października 2020 r. złożonym do Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego D. L. wniósł o "wycofanie decyzji o podziale działki nr [..]". Zawiadomieniem z 5 października 2020 r. Starosta przekazał pismo według właściwości Burmistrzowi. W związku z pismami z 22 września 2020 r. i 1 października 2020 r. pismem z 16 października 2020 r. Burmistrz wezwał D. L. do sprecyzowania żądania wystosowanego w tych pismach w terminie 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie organ poinformował, że wniosek z 22 września 2020 r. o uznanie za stronę postępowania i jego zawieszenie nie może zostać uwzględniony z uwagi na fakt, że wydana w sprawie decyzja z 27 sierpnia 2020 r. zatwierdzająca podział stała się ostateczna i prawomocna w dniu 3 września 2020 r. Decyzja ta stanowi podstawę do wyznaczenia i utrwalenia na gruncie na wniosek właściciela nowych punktów granicznych. Organ wskazał, że wnioskodawca, jako sąsiad, nie jest stroną postępowania, lecz jest zainteresowany kwestią stabilizacji na swojej granicy nowych graniczników i w związku z tym geodeta zawiadomił o czynnościach wyznaczenia i utrwalenia na gruncie nowych znaków granicznych. Organ wyjaśnił również, że nie jest stroną postępowania podziałowego osoba, która nie ma żadnego tytułu prawnego do nieruchomości. Pismem z 9 października 2020 r. D. L. wniósł pismo zatytułowane zażalenie na nierozpatrzenie w terminie przez Burmistrza Gminy wniosku z 22 września 2020 r. Postanowieniem z 10 listopada 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło, że organ rozpatrujący sprawę nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ponadto, pismem z 9 października 2020 r. D. L. wniósł do Burmistrza o: 1) uznanie go za stronę postępowania podziałowego, 2) pilne rozpatrzenie wniosku z 22 września 2020 r., 3) wydanie z akt sprawy kserokopii wszystkich postanowień, decyzji i zawiadomień, 4) usunięcie bezpodstawnie i przedwcześnie wkopanych oznaczeń granic. Pismem z 12 listopada 2020 r. D. L. sprecyzował swoje żądania. Postanowieniem z 11 grudnia 2020 r. Burmistrz odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na fakt, że decyzja podziałowa jest ostateczna i prawomocna, a wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości objętej podziałem. Postanowienie doręczono wnioskodawcy w dniu 28 grudnia 2020 r. D.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę z 7 grudnia 2020 r., nadaną w dniu 29 grudnia 2020 r., na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza, wnosząc m.in. o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z 22 września 2020 r. o uznanie skarżącego za stronę postępowania podziałowego. W odpowiedzi na skargę z 29 stycznia 2021 r. organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w dniu 11 grudnia 2020 r. Burmistrz Gminy wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 4 lutego 2021 r. wezwano skarżącego do wskazania w terminie 7 dni czy w związku z treścią odpowiedzi na skargę organu i wydanym postanowieniem - podtrzymuje swoją skargę. Pismem z 19 lutego 2021 r. skarżący podtrzymał w całości swoją skargę i poinformował, że wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na postanowienie Burmistrza z 11 grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), rolą sądu administracyjnego jest m.in. kontrola działalności organów administracji publicznej sprawowana co do zasady pod względem zgodności z prawem (legalność). Jak stanowi z kolei art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jednakże warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi przez sąd jest spełnienie wymogów formalnych. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę w przypadkach wskazanych w tym przepisie, m.in. w przypadku wniesienia skargi po terminie (pkt 2), wobec nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3), czy też w sytuacji, gdy z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Skarżący zwalcza przewlekłość Burmistrza w sprawie rozpoznania jego wniosku z 22 września 2020 r. o uznaniu go za stronę postępowania podziałowego, dotyczącego działki nr [..], której właścicielką jest E.W. Przy czym podkreślić należy, że z akt bezsprzecznie wynika, że postępowanie, do którego skarżący chciałby zostać zaliczony jako strona, zakończyło się wydaniem decyzji z 27 sierpnia 2021 r., która 3 września 2020 r. stała się ostateczna i prawomocna. Jednocześnie zaznaczyć należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wyłącznie ocena, czy Burmistrz dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania wywołanego wnioskiem z 22 września 2020 r., natomiast poza zakresem rozpoznania pozostaje kwestia prawidłowości ww. decyzji o podziale nieruchomości nr [..], w tym także to - czy skarżący jest stroną tego postępowania, czy też nie. Ocena niniejszej skargi w zakresie przewlekłości powinna uwzględniać stanowisko wynikające z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. II OPS 5/19 (dostępna na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którą wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny. Niewątpliwie bowiem, przy orzekaniu o bezczynności/ przewlekłości organu należy ustalić moment, do którego organ ten pozostawał bezczynny/ przewlekły. Jeżeli pomimo wniesienia skargi organ nadal nie podjął czynności lub nie zakończył postępowania, to nie budzi zastrzeżeń, że jest bezczynny/ przewlekły. Jednakże w sytuacji, gdy organ załatwił sprawę, tj. rozstrzygnął sprawę decyzją administracyjną, a następnie wniesiono skargę na jego bezczynność/ przewlekłość, wówczas przyjąć należy, że zakończenie postępowania przed wniesieniem skargi wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość. W powołanej uchwale o sygn. II OPS 5/19, po dokonanej analizie normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność/ przewlekłość stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Przyjęto, że skarga na bezczynność/ przewlekłość jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można przyjąć koncepcji nieograniczonego żadnym terminem prawa do złożenia skargi na bezczynność/ przewlekłość, ponieważ po pierwsze, pozostaje to w sprzeczności z istotą skargi na bezczynność/ przewlekłość stanowiącej inicjowany na drodze sądowej protest wobec stanu bezczynności/ przewlekłości, po drugie, dopuszczenie otwartego terminu do wniesienia skargi na bezczynność/ przewlekłość narusza przyjęty w procedurze administracyjnej i sądowoadministracyjnej system wnoszenia środków zaskarżenia co do zasady ograniczonych terminem. Po trzecie zaś, przyjęcie otwartego terminu do złożenia skargi na bezczynność/ przewlekłość prowadziłoby do możliwości złożenia skargi na bezczynność/ przewlekłość nawet w kilkanaście czy kilkadziesiąt lat po zakończeniu postępowania i załatwieniu sprawy. W konsekwencji, uznano, że skarga na bezczynność/ przewlekłość nie może być wnoszona po zakończeniu postępowania administracyjnego, więc niedopuszczalne jest merytoryczne orzekanie przez sąd w sprawie ze skargi na bezczynność, złożonej w dacie, gdy kwestionowane postępowanie zostało zakończone, gdyż ocena jej zasadności może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi. Dodatkowo, wskazano, że celem skargi na bezczynność/ przewlekłość jest przede wszystkim doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności/ przewlekłości, natomiast w przypadku merytorycznego załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym nie ma już mowy o takim stanie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje stanowisko wyrażone w powołanej uchwale o sygn. II OPS 5/19. Przenosząc zaś powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przypomnieć, że sprawa, w której skarżący domaga się przyznania statusu strony postępowania, została zakończona ostateczną i prawomocną decyzją. Co więcej, w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem z 22 września 2020 r. organ informował go o prawnych możliwościach w zakresie uznania go za stronę postępowania podziałowego, dotyczącego nieruchomości, która nie stanowi przedmiotu jego prawa własności. I tak, w odpowiedzi na powyższy wniosek oraz pismo skierowane pierwotnie do Starosty z 1 października 2020 r., Burmistrz w wezwaniu z 16 października 2020 r. poinformował skarżącego o braku możliwości uznania go za stronę zakończonego postępowania, a dodatkowo postępowania, w którym skarżący nie ma interesu prawnego. Natomiast w odpowiedzi na kolejny jego wniosek z 9 października 2020 r. oraz na pismo z 12 listopada 2020 r., doprecyzowujące żądania, Burmistrz wydał postanowienie z 11 grudnia 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania, odnosząc się jednocześnie w sposób procesowy do żądań skarżącego. Tym samym, w ocenie sądu, w dacie wniesienia skargi nie toczyło się już postępowanie, w którym skarżący mógł brać udział. Co więcej, jego wniosek został rozpatrzony poprzez wydanie postanowienia z 11 grudnia 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania. Powyższe sprawia więc, że skarga w opisanych okolicznościach jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę.